રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી પોલિટબ્યુરોના સભ્યો લી ગાંજી અને શી તાઈફેંગ વચ્ચે હોદ્દાઓની અદલા બદલી કરી છે. આ પગલાને 2027ના પાર્ટી કોંગ્રેસની તૈયારીના ભાગ રૂપે ગણવામાં આવી રહ્યું છે. ચીનના રાજકારણમાં એક અણધાર્યું તોફાન ઉભું થયું છે. રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના બે શક્તિશાળી પોલિટબ્યુરો સભ્યોના હોદ્દાઓ બદલીને બધાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા છે.
જિનપિંગની યોજના શું છે?
આ પગલું માત્ર પક્ષના આંતરિક શક્તિ સંતુલનને હચમચાવી રહ્યું નથી. તેને ચીનની વધતી જતી વર્ચસ્વવાદી નીતિના નવા પગલા તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યું છે. લી ગાંજી અને શી તાઇફેંગ હવે એકબીજાના ભૂતપૂર્વ વિભાગોનું નેતૃત્વ કરશે. રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે આ ફેરબદલ 2027માં યોજાનારી પાર્ટી કોંગ્રેસ પહેલા એક વ્યૂહાત્મક પુનર્ગઠન છે. આ ફેરફાર ચીનની રાજકીય વ્યવસ્થામાં લાંબા સમયથી ચાલતી પરંપરાઓને તોડે છે. સંગઠન વિભાગ અને સંયુક્ત મોરચા કાર્ય વિભાગ પક્ષના સૌથી શક્તિશાળી નિયંત્રણ સાધનો છે. આ ફેરબદલ સંભવિત હરીફોને દૂર કરવા અને તેમની શક્તિને મજબૂત કરવા માટે શીની વ્યાપક વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે. ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ઝુંબેશ છતાં, શી જિનપિંગ સતત ભ્રષ્ટાચારને પક્ષ માટે સૌથી મોટો ખતરો ગણાવતા રહ્યા છે. આ ફેરફાર પક્ષના આંતરિક શક્તિ સંતુલનને બદલી શકે છે. કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે આ પગલું આંતરિક પ્રતિકાર અથવા અસંતોષનું નિશાની છે.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
આ પગલું 2027 પાર્ટી કોંગ્રેસની તૈયારી માટે છે. કેટલાક વિશ્લેષકો તેને શી જિનપિંગ દ્વારા શક્તિ પ્રદર્શન તરીકે જુએ છે. જ્યારે અન્ય લોકો તેને આંતરિક અસંમતિના સંકેત તરીકે જુએ છે. વફાદારોને પણ નિશાન બનાવીને, શી સંદેશ આપે છે કે કોઈ પણ વ્યક્તિ ચકાસણીથી ઉપર નથી, ભય અને આજ્ઞાપાલનનું વાતાવરણ બનાવે છે જે અસંમતિને દબાવી દે છે પરંતુ એવા સમયે અમલદારશાહી સ્થિરતાનું જોખમ પણ ઉઠાવે છે જ્યારે ચીન વધતા આર્થિક અને ભૂ-રાજકીય દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે.
