શેરબજારમાં આજથી નવા યુગની શરૂઆત

F&O ટ્રેડિંગ હવે સાંજે 3:40 સુધી, ક્લોઝિંગ સિસ્ટમમાં પણ મોટો બદલાવ

શેરબજારમાં આજથી નવા યુગની શરૂઆત

SEBI અને NSEના નવા નિયમો અમલમાં; ટ્રેડર્સને મળશે વધારાના 10 મિનિટ, F&O શેર માટે નવી ક્લોઝિંગ ઑક્શન સેશન શરૂ

અગ્ર ગુજરાત, મુંબઈ

ભારતીય શેરબજારમાં આજથી એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર અમલમાં આવ્યો છે. માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) દ્વારા શેરબજારની ક્લોઝિંગ પ્રક્રિયામાં મોટા સુધારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. સૌથી મોટો ફેરફાર એ છે કે હવે ઇક્વિટી ડેરિવેટિવ્ઝ એટલે કે ફ્યુચર & ઓપ્શન સેગમેન્ટમાં ટ્રેડિંગનો સમય 10 મિનિટ વધારીને બપોરે 3:40 વાગ્યા સુધી કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ F&Oમાં આવતાં શેરોના ક્લોઝિંગ ભાવ નક્કી કરવાની નવી ક્લોઝિંગ ઑક્શન સેશન (CAS) પદ્ધતિ પણ લાગુ થઈ છે.
અત્યાર સુધી કેશ અને F&O બજાર લગભગ એકસાથે બંધ થતાં હતાં, પરંતુ હવે કેશ માર્કેટ અને ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટની ક્લોઝિંગ પ્રક્રિયા અલગ રહેશે. તેનો મુખ્ય હેતુ ક્લોઝિંગ સમયે ભાવમાં થતી કૃત્રિમ હિલચાલ રોકવી, પારદર્શિતા વધારવી અને ભાવ શોધવાની પ્રક્રિયાને વધુ વિશ્વસનીય બનાવવાનો છે.
નવી વ્યવસ્થા હેઠળ F&Oમાં સમાવિષ્ટ શેરોમાં સામાન્ય ટ્રેડિંગ 3:15 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ત્યારબાદ ક્લોઝિંગ ઑક્શન સેશન શરૂ થશે, જેમાં ખરીદી અને વેચાણના ઓર્ડરના આધારે અંતિમ ક્લોઝિંગ ભાવ નક્કી કરવામાં આવશે. બીજી તરફ F&Oના ઇન્ડેક્સ અને સ્ટોક ફ્યુચર્સ-ઓપ્શન્સમાં ટ્રેડિંગ 3:40 વાગ્યા સુધી ચાલુ રહેશે, જેથી ટ્રેડર્સને પોતાની પોઝિશન હેજ અથવા એડજસ્ટ કરવા માટે વધારાનો સમય મળી રહેશે.
નિષ્ણાતોના મતે અત્યાર સુધી છેલ્લા થોડા મિનિટોમાં મોટા સોદા કરીને કેટલાક શેરોના ક્લોઝિંગ ભાવને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ થતો હતો. નવી Auction આધારિત વ્યવસ્થા આવી ગતિવિધિઓને ઘટાડશે અને બજારને વધુ પારદર્શક બનાવશે. આથી ઇન્ડેક્સ, ETF, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને ડેરિવેટિવ્ઝ સેટલમેન્ટ માટે વધુ વાસ્તવિક ક્લોઝિંગ ભાવ ઉપલબ્ધ થશે.
ઇન્ટ્રાડે અને ઓપ્શન ટ્રેડર્સ માટે પણ આ ફેરફાર મહત્વનો છે. છેલ્લા 10 મિનિટમાં બજારમાં આવતી અચાનક વધઘટ સામે હવે તેઓ વધુ અસરકારક રીતે પોઝિશન મેનેજ કરી શકશે. જોકે માર્કેટ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે શરૂઆતના દિવસોમાં ટ્રેડર્સે નવી સમયમર્યાદા અને ક્લોઝિંગ પ્રક્રિયા સારી રીતે સમજીને જ ટ્રેડિંગ કરવું જોઈએ.
બ્રોકિંગ હાઉસોએ પણ પોતાના ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મ, રિસ્ક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ અને ઓટો સ્ક્વેર-ઓફના સમયમાં જરૂરી ફેરફારો કર્યા છે. રોકાણકારોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ પોતાના બ્રોકરની નવી માર્ગદર્શિકા અને સમયપત્રકની માહિતી મેળવી લે.
SEBIના આ નિર્ણયને વૈશ્વિક બજારોમાં અપનાવવામાં આવતી આધુનિક માર્કેટ પ્રેક્ટિસ સાથે સુસંગત માનવામાં આવી રહ્યો છે. બજાર નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે લાંબા ગાળાના રોકાણકારોને આ ફેરફારની ખાસ અસર નહીં થાય, પરંતુ ડે-ટ્રેડર્સ, ઓપ્શન રાઇટર્સ, આર્બિટ્રેજર્સ અને એલ્ગો ટ્રેડર્સે પોતાની ટ્રેડિંગ સ્ટ્રેટેજીમાં જરૂરી ફેરફાર કરવા પડશે.

આજથી સમયમાં શું બદલાયું?

F&O ટ્રેડિંગ હવે 3:40 વાગ્યા સુધી
F&O શેરોમાં સામાન્ય ટ્રેડિંગ 3:15 વાગ્યે પૂર્ણ
ત્યારબાદ ક્લોઝિંગ ઑક્શન સેશન
અન્ય સામાન્ય શેરોમાં ટ્રેડિંગ સમય યથાવત્

ક્લોઝિંગ ઑક્શન સેશન એટલે શું?

ક્લોઝિંગ ઑક્શન સેશનCAS) એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ક્લોઝિંગ સમયે મળેલા ખરીદી અને વેચાણના ઓર્ડરને આધારે એક સમતોલ ભાવ નક્કી કરવામાં આવે છે. આ ભાવ જ શેરનો અધિકૃત ક્લોઝિંગ ભાવ ગણાશે.

કોને થશે સૌથી વધુ અસર?

ઇન્ટ્રાડે ટ્રેડર્સ
F&O ટ્રેડર્સ
ઓપ્શન રાઇટર્સ
એલ્ગો ટ્રેડિંગ કંપનીઓ
આર્બિટ્રેજર્સ
બ્રોકિંગ હાઉસ

નવા નિયમથી શું લાભ થશે?

ક્લોઝિંગ ભાવ વધુ પારદર્શક બનશે
ભાવમાં કૃત્રિમ ચેડાં ઘટશે
હેજિંગ માટે વધારાનો સમય મળશે
બજારની વિશ્વસનીયતા વધશે
વૈશ્વિક ધોરણ મુજબ ભાવ શોધવાની પ્રક્રિયા મજબૂત બનશે.

રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?

નવા ટ્રેડિંગ સમયની જાણકારી રાખો
બ્રોકરની ઓટો સ્ક્વેર-ઓફ સમય તપાસો
છેલ્લી ક્ષણના ઉતાવળિયા સોદાથી બચો
Closing Auctionના નિયમો સમજીને ટ્રેડિંગ કરો

નવા સમય મુજબ બજારનું શેડ્યૂલ

9:15 – નિયમિત ટ્રેડિંગ શરૂ
3:15 – F&O શેરોમાં સામાન્ય ટ્રેડિંગ પૂર્ણ
3:15 થી 3:35 – Closing Auction પ્રક્રિયા
3:40 – F&O ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ પૂર્ણ