અકસ્માતમાં ઈજાગ્રસ્ત યુવકને 1.11 કરોડનું વળતર ; ટ્રીબ્યુનલનો ઐતિહાસિક ચુકાદો
ભવિષ્યની આવક વૃદ્ધિને ધ્યાનમાં લઈ 40% ‘ફ્યુચર પ્રોસ્પેક્ટ’ ઉમેરાયો; કાયમી ખોડ છતાં સંપૂર્ણ ન્યાય તરફ કોર્ટનું મહત્વપૂર્ણ વલણ
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
રાજકોટ ખાતે આવેલ અકસ્માત વળતર ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ અને માર્ગદર્શક ગણાય એવો ચુકાદો આપવામાં આવ્યો છે, જેમાં વાહન અકસ્માતમાં ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થયેલા યુવકને વ્યાજ સહિત આશરે ₹1.11 કરોડનું વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. આ ચુકાદો ખાસ કરીને એ કારણે નોંધપાત્ર બની રહ્યો છે કે, કોર્ટએ સામાન્ય રીતે ઈજાના કેસોમાં ગણતરીમાં લેવામાં આવતી મર્યાદાઓને પાર જઈ ભવિષ્યની આવક વૃદ્ધિને પણ ધ્યાનમાં લીધી છે.
આ કેસમાં અરજદાર તરીકે મૂળ પોરબંદરના અને હાલ જેતપુરમાં વસવાટ કરતા રીતેશભાઈ કેશુભાઈ ઓડેદરાએ અરજી કરી હતી. વર્ષ 2019માં બનેલા અકસ્માતમાં તેમને ગંભીર ઇજાઓ પહોંચી હતી, જેના કારણે તેમના જીવનમાં કાયમી ફેરફાર આવ્યો છે. માહિતી મુજબ, તેઓ કારમાં મુસાફરી કરી રહ્યા હતા ત્યારે નેશનલ હાઇવે પર બાલોચ ગામ નજીક કાર ચાલકે બેદરકારીપૂર્વક વાહન હંકારી કાબૂ ગુમાવ્યો હતો અને કાર ડિવાઇડર સાથે અથડાઈ જતા ગંભીર અકસ્માત સર્જાયો હતો.
આ અકસ્માતમાં અરજદારને સ્પાઇન સહિત શરીરના અનેક ભાગોમાં ગંભીર ફ્રેક્ચર અને નર્વસ સિસ્ટમને અસર કરતી ઇજાઓ થઈ હતી. સારવાર માટે તેમને પોરબંદર, રાજકોટ, અમદાવાદ અને મુંબઈ જેવી વિવિધ શહેરોની હોસ્પિટલોમાં લાંબા સમય સુધી દાખલ રહેવું પડ્યું હતું. ડૉક્ટરોના અભિપ્રાય મુજબ તેમને લગભગ 95 ટકા સુધીની કાયમી શારીરિક ખોડ રહી ગઈ છે, જેના કારણે તેઓ દૈનિક જીવનની સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ પણ સ્વતંત્ર રીતે કરી શકતા નથી. કોર્ટમાં ચાલેલા કેસ દરમિયાન અરજદારના વકીલોએ દલીલ કરી હતી કે, આ પ્રકારની કાયમી ખોડ ધરાવતી વ્યક્તિ માટે માત્ર વર્તમાન આવકના નુકસાનનો હિસાબ કરવો પૂરતો નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં આવક વધવાની શક્યતાઓને પણ ગણતરીમાં લેવી જરૂરી છે. આ દલીલને સ્વીકારતા ટ્રિબ્યુનલએ મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું કે, જો ભવિષ્યની આવક વૃદ્ધિને અવગણવામાં આવે તો તે ન્યાયસંગત ગણાશે નહીં.
કોર્ટએ પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું કે, કોઈ વ્યક્તિની આવક સમય સાથે વધતી રહે છે અને જો અકસ્માતને કારણે તેની કાર્યક્ષમતા પર કાયમી અસર થાય, તો તેની આવક પર પડતી લાંબા ગાળાની અસરને પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. આથી, અરજદારની વય 40 વર્ષથી ઓછી હોવાથી કોર્ટએ 40 ટકા ‘ફ્યુચર પ્રોસ્પેક્ટ’ તરીકે ઉમેરવાનો નિર્ણય લીધો, જે આવા કેસોમાં દુર્લભ ગણાય છે. ચુકાદામાં કોર્ટએ વિવિધ માથાઓ હેઠળ વળતર મંજુર કર્યું છે. તેમાં સારવાર ખર્ચ, ભવિષ્યના મેડિકલ ખર્ચ, ખાસ આહાર, પરિવહન ખર્ચ, સહાયક (એટેન્ડન્ટ) ખર્ચ, પીડા અને દુખ, જીવનના આનંદમાં ઘટાડો તથા લગ્નની સંભાવનાઓ પર પડતી અસર જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. અરજદારે રજૂ કરેલા લગભગ ₹20 લાખના સારવાર ખર્ચના બિલોને ધ્યાનમાં લઈ વધુ ખર્ચ થવાની સંભાવના પણ કોર્ટએ માન્ય રાખી હતી. આ ઉપરાંત, કોર્ટએ ખાસ નોંધ્યું કે અરજદાર હાલ પથારીવશ સ્થિતિમાં છે અને તેને રોજિંદા જીવન માટે સતત સહાયની જરૂર રહેશે. આથી, એટેન્ડન્ટ ખર્ચ અને જીવનભર માટેની સંભાળને પણ વળતરમાં સામેલ કરવામાં આવી છે. આ તમામ પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને કુલ વળતર રકમ ₹1.11 કરોડથી વધુ નક્કી કરવામાં આવી છે, જેમાં વ્યાજનો પણ સમાવેશ થાય છે.
આ ચુકાદો કાનૂની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે તે ઈજાના કેસોમાં વળતરની ગણતરી માટે એક નવો માપદંડ ઉભો કરે છે. સામાન્ય રીતે આવા કેસોમાં માત્ર વર્તમાન નુકસાનને જ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે, પરંતુ આ કેસમાં ભવિષ્યની આવક વૃદ્ધિ અને જીવનભરના પ્રભાવને સમાવીને કોર્ટએ વધુ વ્યાપક દૃષ્ટિકોણ અપનાવ્યો છે.
કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે, આ ચુકાદો ભવિષ્યમાં આવનારા સમાન કેસોમાં માર્ગદર્શક બની શકે છે અને ઇજાગ્રસ્તોને વધુ ન્યાયસંગત વળતર મળવામાં મદદરૂપ થશે. આ સાથે જ, તે વીમા કંપનીઓ અને સંબંધિત પક્ષો માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપે છે કે ગંભીર ઇજાના કેસોમાં વળતર નિર્ધારણ વધુ સંવેદનશીલ અને વ્યાપક રીતે કરવું જરૂરી છે.
આ રીતે રાજકોટ ટ્રિબ્યુનલનો આ નિર્ણય માત્ર એક કેસ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર ન્યાય પ્રણાલી માટે એક મહત્વપૂર્ણ દિશા દર્શાવતો ચુકાદો બની રહ્યો છે.
