ચોમાસા પહેલા નદીને સાફ કરવાના અભિયાનનો પ્રારંભ
આજી નદીમાં જળકુંભીનું સામ્રાજય, મનપા એકશનમાં
ગાંડીવેલને બહાર કાઢવાની કામગીરી શરૂ, મેલેરીયા શાખા અને સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ હરકતમાં
યાર્ડ નજીક મચ્છરોના ત્રાસથી સ્થાનિકોમાં ભયંકર રોગચાળાનો ખતરો, ફોગીંગ સહિતની કામગીરી કરાશે
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
આજી નદીમાં ગાંડીવેલ વનસ્પતિનો વ્યાપક અને ચિંતાજનક ઉપદ્રવ નોંધાયો છે. નદીના સ્થિર પાણીમાં આ વનસ્પતિ ખૂબ જ ઝડપથી ફેલાઈ રહી હોવાના કારણે આજુબાજુના રહેણાંક વિસ્તારોમાં મચ્છરોનો ત્રાસ અસહ્ય બની ગયો છે. સ્થાનિક રહીશો દ્વારા રોગચાળાના ભય અંગે કરાયેલી વારંવારની રજૂઆતો બાદ રાજકોટ મહાનગરપાલિકાનું તંત્ર તાત્કાલિક એક્શન મોડમાં આવ્યું છે. નદીને આ હાનિકારક વનસ્પતિથી મુક્ત કરવા માટે મનપાની મેલેરિયા શાખા અને સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ શાખા દ્વારા સંયુક્ત રીતે સઘન સફાઈ ઝુંબેશ શરૂ કરવામાં આવી છે.
સામાન્ય રીતે ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન નદીમાં પાણીનો નવો પ્રવાહ આવે ત્યારે પૂરના કારણે આ તમામ ગાંડીવેલ કુદરતી રીતે જ વહી જતી હોય છે. પરંતુ ચાલુ વર્ષે ચોમાસા પૂર્વે જ નદીના અમુક ચોક્કસ ભાગોમાં જળકુંભીનો ભારે ભરાવો જોવા મળી રહ્યો છે, જેને કારણે મચ્છરોને ઈંડા મૂકવા અને વંશવૃદ્ધિ કરવા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ મળી ગયું છે. આ પરિસ્થિતિ વણસે તે પહેલાં જ તંત્રએ જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ અને સફાઈનું વિશેષ અભિયાન આદર્યું છે.
રાજકોટ મનપાના આરોગ્ય અધિકારી ડો. જયેશ વાંકાણીના જણાવ્યા મુજબ, ખાસ કરીને બેડી માર્કેટિંગ યાર્ડની પાછળ આવેલી આજી નદીના પટમાં જળકુંભીનો ઉપદ્રવ ખૂબ જ ભયજનક છે. નદીનો આ આખો વિસ્તાર ગાંડીવેલથી ઢંકાઈ ગયો હોવાથી સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ વિભાગના વિશાળ જેસીબી (JCB) મશીનો નદી કિનારે ઉતારવામાં આવ્યા છે, જેના દ્વારા નદીના ઊંડા ભાગોમાંથી આ વેલને બહાર કાઢી તેનો નિકાલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ કામગીરીને વધુ ગતિશીલ બનાવવા મનપાની મિકેનિકલ શાખા હેઠળ ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલું ‘ડિવીડર મશીન’ પાણીમાં કાર્યરત કરાયું છે, જે પાણીની અંદર ફેલાયેલી જળકુંભીના મૂળિયાં કાપીને તેને બહાર કાઢવામાં ખૂબ અસરકારક સાબિત થઈ રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, નદીના જે પથરાળ અને સાંકડા કિનારાઓ પર મશીનો પહોંચી શકતા નથી, ત્યાં મેલેરિયા શાખાના કુશળ શ્રમિકોની ટીમો દ્વારા માનવબળનો ઉપયોગ કરીને (મેન્યુઅલ પદ્ધતિથી) જળકુંભી દૂર કરવામાં આવી રહી છે.
કામગીરીનું સતત મોનિટરીંગ
ગાંડીવેલ વનસ્પતિ અત્યંત ઝડપથી વિકાસ પામવાનો કુદરતી ગુણધર્મ ધરાવે છે. તંત્ર સામે મોટો પડકાર એ છે કે નદીમાંથી એક દિવસમાં જેટલી માત્રામાં વનસ્પતિ બહાર કાઢવામાં આવે છે, તેની સામે આ વનસ્પતિ પોતાની તીવ્ર પુનઃઉત્પાદન ક્ષમતાને કારણે બીજે જ દિવસે ફરી ગ્રોથ પકડી લે છે. આથી, સફાઈ પ્રક્રિયા લાંબી ન ખેંચાય તે માટે મેલેરિયા શાખાના સુપરવાઈઝરો દ્વારા સ્થળ પર જ રહીને રોજિંદું સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
નદીના જોખમી ભાગમાં ડ્રોનનો ઉપયોગ
નદીની આસપાસના નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા માટે મનપા દ્વારા ફોગિંગ અને મચ્છરનાશક કામગીરી પણ સમાંતરે કરવામાં આવી રહી છે. આ સાથે જ નદીના જે અતિ દુર્ગમ અને જોખમી વિસ્તારો છે, જ્યાં મશીન કે માણસો જઈ શકતા નથી, ત્યાં ચોકસાઈપૂર્વક મચ્છરનાશક અને લાર્વાહરક દવાઓનો છંટકાવ કરવા માટે ડ્રોન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનું આયોજન હાથ ધરાયું છે. આ માટેની ટેન્ડર પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને ટૂંક જ સમયમાં સંબંધિત એજન્સીને ઓફિશિયલ વર્ક ઓર્ડર આપીને નદી પર ડ્રોન ઉડાડવાનું શરૂ કરી દેવાશે.
