સોના -ચાંદીમાં નરમાઈ, ક્રૂડના ઉછાળાથી બજાર પર દબાણ

સોના -ચાંદીમાં નરમાઈ, ક્રૂડના ઉછાળાથી બજાર પર દબાણ

ડોલર સામે રૂપિયો 95.42ની આસપાસ; સેન્સેક્સ-નિફ્ટી લાલ નિશાનમાં, ઈરાન તણાવ અને ક્રૂડના ભાવે રોકાણકારોને સાવચેત કર્યા

અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ

વૈશ્વિક બજારમાં ભૂરાજકીય તણાવ, ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ અને ડોલર સામે રૂપિયાની નબળાઈ વચ્ચે આજે ભારતીય કોમોડિટી અને શેરબજારમાં સાવચેતીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. સોના-ચાંદીમાં તાજેતરના ઉછાળા બાદ પ્રોફિટ બુકિંગનું દબાણ છે, જ્યારે ક્રૂડ ઓઈલમાં પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિને કારણે અસ્થિરતા યથાવત્ છે. આ સમગ્ર સ્થિતિની સીધી અસર ભારતીય શેરબજારના સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી પર પણ જોવા મળી રહી છે.
MCX પર ગોલ્ડનો ભાવ આશરે ₹1,52,471 પ્રતિ 10 ગ્રામ રહ્યો હતો અને દિવસ દરમિયાન આશરે 0.65 ટકાની નરમાઈ નોંધાઈ હતી. અગાઉના સત્રમાં પણ સોનામાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. છેલ્લા બે દિવસમાં સોનામાં થયેલા ઝડપી ઉછાળા બાદ રોકાણકારો નફો બુક કરી રહ્યા હોવાનું બજાર વિશ્લેષણમાં સામે આવ્યું છે. સોનાના ભાવમાં વૈશ્વિક વ્યાજદરની અપેક્ષા, ડોલરની ચાલ અને ભૂરાજકીય તણાવ મુખ્ય પરિબળ બની રહ્યા છે.
ચાંદીમાં પણ દબાણ જોવા મળ્યું છે. 13 ઓગસ્ટના સત્રમાં MCX સિલ્વર આશરે ₹2,36,750 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર બંધ રહી હતી અને લગભગ 0.80 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. એટલે કે સોનાની સરખામણીએ ચાંદીમાં ઘટાડાની ટકાવારી વધુ રહી હતી. તાજેતરના તેજીભર્યા સત્રો બાદ ચાંદીમાં પણ પ્રોફિટ બુકિંગનું દબાણ છે.
બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઈલ બજાર માટે સૌથી મોટું જોખમ બની રહ્યું છે. વૈશ્વિક બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ આશરે 87.08 ડોલર પ્રતિ બેરલ અને WTI આશરે 81.31 ડોલરની આસપાસ રહ્યું હતું. અમેરિકાની ઈરાન સામેની નૌકાદળની નાકાબંધીની ધમકી અને હોર્મુઝ વિસ્તારને લઈને વધેલા તણાવથી સપ્લાય અંગે ચિંતા ઊભી થઈ છે. જોકે નબળી વૈશ્વિક માંગના અંદાજને કારણે ક્રૂડમાં ઉપરના સ્તરે દબાણ પણ જોવા મળે છે.
MCX પર ગઈકાલે ક્રૂડ ઓઈલ આશરે ₹7,779 પ્રતિ બેરલ પર 1.88 ટકા ઘટ્યું હતું. એટલે વૈશ્વિક બજારના ભૂરાજકીય જોખમ અને સ્થાનિક MCXના ભાવમાં એકસાથે સંપૂર્ણ સમાન દિશા જોવા મળતી નથી. ડોલર-રૂપિયો, આયાત ખર્ચ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડના ભાવને કારણે MCX ક્રૂડમાં સતત અસ્થિરતા રહેવાની શક્યતા છે.
ડોલર સામે રૂપિયો આજે આશરે ₹95.42 પ્રતિ ડોલરની આસપાસ હતો. અગાઉના સત્રમાં રૂપિયા 95.4550 પર બંધ રહ્યો હતો. RBI તરફથી સરકારી બેન્કો મારફતે ડોલરની વેચવાલી થતી હોવાના કારણે રૂપિયામાં મોટી નબળાઈ અટકાવવામાં આવી રહી છે. પરંતુ ભારતની ઊંચી ક્રૂડ આયાત અને આયાતકારોની ડોલરની માંગ રૂપિયા પર દબાણ જાળવી રહી છે.
આ તમામ પરિબળોની અસર શેરબજાર પર પણ પડી છે. આજે સવારે નિફ્ટી 50 આશરે 24,322ની આસપાસ 73 પોઈન્ટ અથવા 0.30 ટકા નીચે હતો. રોઇટર્સના બજાર અપડેટ મુજબ સેન્સેક્સ આશરે 77,821 પર 0.33 ટકા નીચે હતો. વધતા ક્રૂડ ભાવ અને પશ્ચિમ એશિયાના તણાવથી રોકાણકારોમાં જોખમ લેવાની ક્ષમતા ઘટી છે.
ખાસ કરીને ક્રૂડના ભાવ ઊંચા રહે તો ભારતના આયાત બિલ, ફુગાવો અને કંપનીઓના ઇનપુટ ખર્ચ પર અસર પડી શકે છે. બીજી તરફ સોનામાં નરમાઈ અને ડોલરની સ્થિરતા શેરબજાર માટે થોડો રાહતકારક સંકેત બની શકે છે. જોકે હાલ બજારનું મુખ્ય ધ્યાન ઈરાન-પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ, ક્રૂડ, રૂપિયા અને વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી પર રહેશે.
આ રીતે આજે કોમોડિટીથી કરન્સી અને કરન્સીથી શેરબજાર સુધી એકબીજા સાથે જોડાયેલા સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે. સોનું-ચાંદીમાં પ્રોફિટ બુકિંગ, ક્રૂડમાં ભૂરાજકીય જોખમ અને રૂપિયામાં દબાણ વચ્ચે સેન્સેક્સ-નિફ્ટી પણ સાવચેતીનો સંકેત આપી રહ્યા છે.

MCX સોનામાં નરમાઈ

MCX Gold: ₹1,52,471 પ્રતિ 10 ગ્રામ આસપાસ
આજની ચાલ: આશરે -0.65%
મુખ્ય કારણ: તાજેતરના ઉછાળા બાદ પ્રોફિટ બુકિંગ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા.

ચાંદીમાં સોનાથી વધુ દબાણ

MCX Silver: આશરે ₹2,36,750 પ્રતિ કિલો
ગઈકાલની ચાલ: -0.80%
સંકેત: તાજેતરની તેજી બાદ ચાંદીમાં પ્રોફિટ બુકિંગનું દબાણ વધ્યું.

ક્રૂડ ઓઈલમાં ભૂરાજકીય ગરમી

Brent: આશરે $87.08 પ્રતિ બેરલ
WTI: આશરે $81.31 પ્રતિ બેરલ
MCX ક્રૂડ: ગઈકાલે ₹7,779 પ્રતિ બેરલ, -1.88%
મુખ્ય કારણ: ઈરાનને લઈને સપ્લાય જોખમ અને પશ્ચિમ એશિયાનો તણાવ.

ડોલર સામે રૂપિયો

USD/INR: આશરે ₹95.42
ગઈકાલનો બંધ: ₹95.4550
સંકેત: RBIની દખલગીરીથી રૂપિયામાં મોટી નબળાઈ અટકી રહી છે, પરંતુ ક્રૂડની ઊંચી કિંમત અને ડોલરની માંગ દબાણ બનાવી રહી છે.

સેન્સેક્સ-નિફ્ટી લાલ નિશાનમાં

Sensex: આશરે 77,821, -0.33%
Nifty 50: આશરે 24,322, -0.30%
બજારનું કારણ: ક્રૂડ ઓઈલ, પશ્ચિમ એશિયાનો તણાવ અને વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલીથી સેન્ટિમેન્ટ પર દબાણ.

સિંગતેલ-કપાસિયા તેલ પર દબાણ પામતેલ-સોયાતેલની આયાતમાં મોટો વધારો

આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ફરી ઉછાળો અને પશ્ચિમ એશિયામાં વધેલા તણાવની અસર હવે ખાદ્યતેલ અને તેલીબિયાં બજારના ગણિતમાં પણ જોવા મળી રહી છે. ભારત ખાદ્યતેલની પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાતથી પૂરો કરે છે, તેથી ક્રૂડ, ડોલર-રૂપિયો અને વૈશ્વિક પામ-સોયાતેલના ભાવમાં થતી હિલચાલનો સીધો પ્રભાવ સ્થાનિક બજાર પર પડે છે. હાલ એક તરફ આયાતી તેલોની ઉપલબ્ધતા વધતી હોવાથી ભાવમાં મોટો ઉછાળો મર્યાદિત છે, પરંતુ બીજી તરફ તહેવારોની સિઝન નજીક આવતાં માંગ વધવાની અપેક્ષાએ બજારમાં તેજીની ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
14 ઓગસ્ટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ આશરે 87.08 ડોલર પ્રતિ બેરલ અને WTI ક્રૂડ 81.31 ડોલર આસપાસ હતું. અમેરિકા દ્વારા ઈરાન સામે લાંબા સમયની નૌકાદળ નાકાબંધીની ધમકીથી સપ્લાય અંગે ચિંતા વધી છે અને ક્રૂડ સાપ્તાહિક ધોરણે લગભગ 4 ટકા વધવાની દિશામાં છે. ભારત માટે આ સ્થિતિ મહત્વની છે, કારણ કે ક્રૂડ મોંઘું થાય તો આયાત બિલ સાથે ડોલરની માંગ પણ વધે છે અને તેની અસર આયાતી ખાદ્યતેલની પડતર કિંમત પર પડી શકે છે.
ભારતના ખાદ્યતેલ બજાર માટે સૌથી મહત્વના સંકેત તરીકે જુલાઈમાં આયાતમાં થયેલો ઉછાળો સામે આવ્યો છે. સોલ્વન્ટ એક્સટ્રેક્ટર્સ એસોસિએશનના આંકડા મુજબ જુલાઈમાં ભારતની ખાદ્યતેલ આયાત 10 મહિનાની ટોચે પહોંચી હતી. કુલ આયાત આશરે 14.8 લાખ ટન રહી હતી. તેમાં પામતેલની આયાત 50 ટકા વધીને 7,30,965 ટન, સોયાતેલની આયાત 31 ટકા વધીને 4,98,881 ટન અને સનફ્લાવર ઓઈલની આયાત 4 ટકા વધીને 2,51,639 ટન રહી હતી.
આ આયાત પાછળ મુખ્ય કારણ આગામી ઓગસ્ટથી નવેમ્બર સુધીની તહેવારી સિઝનમાં વધનારી ખાદ્યતેલની માંગ છે. રિફાઈનરીઓ અને આયાતકારોએ અગાઉથી સ્ટોક વધારવાનું શરૂ કર્યું છે. ઓગસ્ટમાં પણ પામતેલની આયાત 7 લાખ ટનથી વધુ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આટલી મોટી આયાતથી તાત્કાલિક ઉપલબ્ધતા જળવાઈ રહેતાં સ્થાનિક ભાવમાં અચાનક ઉછાળો અટકી શકે છે, પરંતુ વૈશ્વિક ભાવ ઊંચા રહે તો આયાતી પડતર ફરી વધવાની શક્યતા છે.
રાજકોટના તેલીબિયાં બજારના ઉપલબ્ધ તાજેતરના APMC આંકડા મુજબ 28 જુલાઈએ મગફળીનો ભાવ આશરે ₹7,850 પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી, G20 મગફળી ₹7,685 સુધી અને સોયાબીન આશરે ₹6,775 પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી પહોંચ્યો હતો. 27 જુલાઈના રાજકોટ APMCમાં મગફળીનો સરેરાશ ભાવ આશરે ₹7,346 અને સોયાબીનનો આશરે ₹7,000 રહ્યો હતો. એટલે મગફળી અને સોયાબીન બંનેમાં બજારનું વલણ સાવ નબળું નથી.
રાજકોટમાં સિંગતેલના ભાવ અગાઉથી જ ઊંચા સ્તરે છે. જુલાઈ મધ્યમાં મગફળીની ઓછી આવકને કારણે 15 કિલોના સિંગતેલના ડબ્બાનો ભાવ આશરે ₹2,820 અને કપાસિયા તેલનો ડબ્બો આશરે ₹2,670 સુધી પહોંચ્યો હતો. એટલે સ્થાનિક બજારમાં કાચા માલની આવક, મગફળીના ભાવ અને વૈશ્વિક આયાતી તેલના ભાવ વચ્ચે સીધો સંબંધ જોવા મળે છે.
બીજી તરફ MCX દ્વારા ક્રૂડ સનફ્લાવર ઓઈલના ફ્યુચર્સ કોન્ટ્રાક્ટ શરૂ કરવાથી તેલીબિયાં બજારને નવી દિશા મળી છે. વેપારીઓ, આયાતકારો, રિફાઈનર્સ અને પ્રોસેસર્સ હવે ભાવમાં થતી અચાનક વધઘટ સામે હેજિંગ કરી શકશે. આથી આગામી સમયમાં સનફ્લાવર ઓઈલ સહિતના ખાદ્યતેલોમાં ભાવ શોધવાની પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક બનવાની શક્યતા છે.
હાલ બજારનું ગણિત બે પરિબળો વચ્ચે અટવાયેલું છે. એક તરફ મોટી આયાત અને વૈશ્વિક માંગમાં નરમાઈ ભાવને કાબૂમાં રાખે છે, તો બીજી તરફ ક્રૂડના ભાવ, નબળો રૂપિયો, તહેવારોની માંગ અને ભૂરાજકીય તણાવ ખાદ્યતેલમાં ફરી તેજીનું જોખમ ઊભું કરે છે. તેથી વેપારીઓ હાલ મગફળી અને સોયાબીનમાં મજબૂત આધાર સાથે ખાદ્યતેલમાં સાવચેતીપૂર્વકની તેજીનું ચિત્ર જોઈ રહ્યા છે. જો ક્રૂડ 87-88 ડોલરની આસપાસ ટકશે અને રૂપિયા પર વધુ દબાણ આવશે તો આયાતી પામતેલ-સોયાતેલ મોંઘા થવાની શક્યતા રહેશે, જેની અસર અંતે રાજકોટ સહિત સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રના રસોડાના બજેટ પર પડી શકે છે.