ડુંગળીના પાક પર ગરમી અને રોગના માર, ભાવ વધ્યા છતાં ખેડૂતોની આવક ઘટવાની ભીતિ.
વાતાવરણમાં પલટો અને કાળઝાળ ગરમીથી પાકને નુકસાન, પીળીયા રોગના કારણે ઉત્પાદન ઘટવાની ભીતિ; ભાવ વધ્યા છતાં ખેડૂતોને આર્થિક ફાયદો નહીં
અગ્ર ગુજરાત, ધોરાજી
ધોરાજી પંથકમાં ડુંગળીનું વાવેતર કરતા ખેડૂતોની ચિંતામાં વધારો થયો છે. એક તરફ સતત બદલાઈ રહેલું વાતાવરણ અને કાળઝાળ ગરમીની સીધી અસર ડુંગળીના પાક પર જોવા મળી રહી છે, તો બીજી તરફ પાકમાં પીળીયો નામનો રોગ આવતાં ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓ વધી છે. ગરમીના કારણે ડુંગળીના છોડમાં યોગ્ય રીતે ગાંઠ બંધાતી ન હોવાથી ઉત્પાદન ઘટવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. જેના કારણે ખેડૂતોને ખેતી પાછળ કરેલો ખર્ચ પણ સરભર કરવો મુશ્કેલ બની શકે તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ છે.
ધોરાજી પંથકમાં મોટા પ્રમાણમાં ખેડૂતો ડુંગળીના પાકનું વાવેતર કરે છે. જોકે આ વર્ષે ખેતીની શરૂઆતથી જ બદલાતા વાતાવરણની અસર પાક પર જોવા મળી રહી છે. ક્યારેક વધતી ગરમી તો ક્યારેક વાતાવરણમાં થતા અચાનક ફેરફારને કારણે ડુંગળીના પાકમાં પીળીયો નામનો રોગ જોવા મળી રહ્યો છે. જેના કારણે ડુંગળીના છોડની વૃદ્ધિ પર અસર પડી રહી છે. એટલું જ નહીં, અસહ્ય ગરમીના કારણે ડુંગળીની ગાંઠનો યોગ્ય વિકાસ થતો ન હોવાથી ખેડૂતોને અપેક્ષા મુજબ ઉત્પાદન મળવાની આશા ઓછી થઈ રહી છે.ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર ડુંગળીના વાવેતરથી લઈને પાક તૈયાર કરવા સુધીમાં એક વીઘા દીઠ અંદાજે 25 હજાર રૂપિયા જેટલો ખર્ચ થઈ ચૂક્યો છે. બિયારણ, ખાતર, દવા, મજૂરી અને અન્ય ખેતી ખર્ચને ધ્યાનમાં લઈએ તો ખેડૂતો માટે આ પાકમાં મોટું આર્થિક રોકાણ થયું છે. ત્યારે જો પાકમાં રોગ અને ગરમીના કારણે ઉત્પાદન ઘટશે તો ખેડૂતોને ભારે આર્થિક નુકસાન સહન કરવાનો વારો આવી શકે છે.
બીજી તરફ ડુંગળીના બજારભાવની વાત કરીએ તો ગત વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે ખેડૂતોને સારા ભાવ મળી રહ્યા છે. ગત વર્ષે ડુંગળીના પ્રતિ મણના અંદાજે 300થી 400 રૂપિયા ભાવ મળતા હતા, જ્યારે હાલ યાર્ડમાં પ્રતિ મણના 600થી 750 રૂપિયા સુધીના ભાવ મળી રહ્યા હોવાનું ખેડૂતો જણાવી રહ્યા છે. આમ, બજારમાં ડુંગળીના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.જોકે ભાવમાં વધારો થયો હોવા છતાં ખેડૂતોની મુશ્કેલી ઓછી થવાનું નામ લઈ રહી નથી. કારણ કે ગત વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે ડુંગળીના ઉત્પાદન પર પ્રતિકૂળ અસર પડી છે. ઉત્પાદન ઓછું થવાથી ઊંચા ભાવનો પૂરતો લાભ ખેડૂતોને મળી રહ્યો નથી. એક તરફ ખેતી પાછળ મોટો ખર્ચ થયો છે અને બીજી તરફ પાકનું ઉત્પાદન ઘટવાની સ્થિતિ સર્જાતાં ખેડૂતો માટે નફો મેળવવો મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.ડુંગળીના હોલસેલ વેપારીઓના અનુમાન મુજબ પણ ગત વર્ષની સરખામણીએ ચાલુ વર્ષે ડુંગળીનું ઉત્પાદન ઓછું થયું છે. બજારમાં ડુંગળીની આવક અને ઉત્પાદનની સ્થિતિને જોતા આગામી દિવસોમાં ડુંગળીના ભાવમાં હજુ વધારો થઈ શકે તેવી શક્યતા વેપારીઓ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. જોકે આગામી સમયમાં બજારમાં કેટલી આવક થાય છે અને ખેડૂતોને કેવા ભાવ મળે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
આમ, ધોરાજી પંથકના ડુંગળી પકવતા ખેડૂતો હાલ બેવડી મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યા છે. એક તરફ બદલાતા વાતાવરણ, કાળઝાળ ગરમી અને પીળીયા રોગે પાકની ગુણવત્તા અને ઉત્પાદન સામે સવાલ ઊભા કર્યા છે, તો બીજી તરફ વધેલા બજારભાવ છતાં ઓછા ઉત્પાદનને કારણે ખેડૂતોને અપેક્ષિત આર્થિક વળતર મળી રહ્યું નથી. હવે ખેડૂતોને આશા છે કે બાકી રહેલા પાકમાં રોગનું પ્રમાણ ઘટે, ડુંગળીનું વધુ ઉત્પાદન મળે અને બજારમાં પોષણક્ષમ ભાવ જળવાઈ રહે, જેથી ખેતી પાછળ કરેલો ખર્ચ સરભર થઈ શકે.


