- મહારાષ્ટ્ર સરકારે મુંબઈના આઇકોનિક વાનખેડે સ્ટેડિયમના લીઝને રિન્યુ કરવાનો નિર્ણય લીધો
- MCAએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે સરકાર વસૂલી રહી છે વધારે ભાડૂં
- મુંબઈ ક્રિકેટ એસોસિએશનની કુલ સંપત્તિ 337.54 કરોડ છે
મહારાષ્ટ્ર સરકારે મુંબઈના આઇકોનિક વાનખેડે સ્ટેડિયમના લીઝને રિન્યુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, જે 30 વર્ષ માટે હતો અને 2018માં તેની સમયસીમા સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી. 44,000 ચોરસ મીટરના પ્લોટની કિંમત આશરે રૂ. 1,304 કરોડ આંકીને, સરકારે મુંબઈ ક્રિકેટ એસોસિએશન (MCA)ને 2018 થી 2023 સુધી દર વર્ષે રૂ. 1.52 કરોડ અને ભાડા તરીકે રૂ. 8.58 કરોડ ચૂકવવા જણાવ્યું છે.
MCAએ લગાવ્યા આરોપ
જો કે, એમસીએ, રૂ. 1.5 કરોડથી વધુના ખર્ચે સ્ટેડિયમના લીઝનું રિન્યૂઅલ કરતી વખતે, દલીલ કરી છે કે સરકાર તેનાથી વધુ ચાર્જ વસૂલી રહી છે અને અમુક તથ્યોને ધ્યાનમાં લઈ રહી નથી, ઉદાહરણ તરીકે, મેદાન મનોરંજનનું મેદાન છે અને પ્લે ગ્રાઉન્ડ (PG) કેટેગરીઝ હેઠળ આરક્ષિત છે અને વિકાસ અવકાશ અહીં મર્યાદિત છે, કારણ કે તે કોસ્ટલ રેગ્યુલેશન ઝોન 2 નિયમો હેઠળ આવે છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, દેશના સૌથી ધનાઢ્ય ક્રિકેટ સંગઠનોમાંનું એક, MCA, BKCમાં મનોરંજન કેન્દ્ર માટે MMRDAને વાર્ષિક ભાડા તરીકે ₹9.33 કરોડ ચૂકવે છે, એમ તેના 2019-2021ના 85મા વાર્ષિક અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે. 14 ફેબ્રુઆરી 2022ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલ મુજબ, માર્ચ 2019ના અંતે મુંબઈ ક્રિકેટ એસોસિએશનની કુલ સંપત્તિ 337.54 કરોડ હતી.
BCCI વિશ્વની સૌથી ધનિક સંસ્થા
વાનખેડે સ્ટેડિયમમાં MCA, બોર્ડ ઓફ કંટ્રોલ ફોર ક્રિકેટ ઇન ઇન્ડિયા (BCCI) અને ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (IPL)નું મુખ્યાલય છે. BCCI વિશ્વની સૌથી ધનિક ક્રિકેટ સંસ્થા છે. જ્યારે સ્ટેડિયમની લીઝ ફેબ્રુઆરી 2018 માં સમાપ્ત થઈ ગઈ, ત્યારે એમસીએના પ્રમુખ આશિષ શેલારે એપ્રિલમાં તત્કાલિન સીએમ દેવેન્દ્ર ફડણવીસને પત્ર લખીને તેના વધુ 50 વર્ષ માટે વિસ્તરણની વિનંતી કરી.
સરકાર દ્વારા રિન્યુઅલ પ્રક્રિયા શરૂ કરવા માટે 26 જૂન 2017 ના રોજ સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવી હતી. ભાડાની ગણતરી કરવા માટે, મુંબઈ કલેક્ટર કચેરી, જે રાજ્યના મહેસૂલ વિભાગ હેઠળ આવે છે જે તમામ સરકારી મિલકતોની માલિકી ધરાવે છે, તેણે જૂન 2017માં લાવવામાં આવેલી જીમખાના લીઝ નીતિનો અમલ કર્યો હતો. આ અંતર્ગત 20,000 ચોરસ મીટર અને તેથી વધુ જમીન ધરાવતા જીમખાનાઓ ‘A’ શ્રેણીમાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, મૂળ કિંમતના 1 ટકા ભાડા તરીકે ચૂકવવા પડશે.
સરકારે માંગ્યું 5 વર્ષનું ભાડું
જીમખાના લીઝ નીતિ સ્પષ્ટ કરે છે કે ભાડું દર વર્ષે ચાર ટકા વધશે અને નવા દરો નક્કી કરવા માટે પાંચ વર્ષ પછી પ્લોટની કિંમતનું પુન: મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. જો પુન: મૂલ્યાંકન કરેલ ભાડું પાછલા વર્ષના ભાડા કરતા ઓછું હોય, તો વધુ રકમ તે વર્ષ માટે લીઝ ભાડા તરીકે ગણવામાં આવશે.
RTI દ્વારા મેળવેલા દસ્તાવેજોમાં જાણવા મળ્યું છે કે મુંબઈ કલેક્ટર કચેરીએ મિલકતની કિંમત 1304 કરોડ રૂપિયા આંકી છે. આમ, વર્ષ 2018, 2019, 2020, 2021 અને 2022 માટે આ રકમ અનુક્રમે અંદાજે 1.30 કરોડ, 1.35 કરોડ, 1.41 કરોડ, 1.46 કરોડ અને 1.52 કરોડ છે. 22 ઓગસ્ટ 2023ના રોજ, MCAએ સંપૂર્ણ રકમ ચૂકવી દીધી, પરંતુ 2023 માટેના નવા વાર્ષિક લીઝ ભાડાનો વિવાદ કર્યો, જે 2022ના 1.52 કરોડના લીઝ ભાડાની સમકક્ષ હતી.
કલેક્ટર કચેરીએ 2023 માટે સ્ટેડિયમ પ્લોટની કિંમત રૂ. 714 કરોડ આંકી હતી, જે 2017માં આકારણી કરાયેલી કિંમત કરતાં અડધી છે. જે મુજબ લીઝ ભાડું 71 લાખ 45 હજાર 94 રૂપિયા અંદાજવામાં આવ્યું હતું. મુંબઈ કલેક્ટર કચેરીએ જીમખાના લીઝ રીન્યુઅલ પોલિસીની શરતનું પાલન કર્યું, જે જણાવે છે: જો, પુનઃમૂલ્યાંકિત લીઝ ભાડું પાછલા વર્ષના લીઝ ભાડા કરતા ઓછું હોય, તો તે વર્ષ માટે લીઝ ભાડા તરીકે વધુ રકમ ગણવામાં આવશે.
તમને જણાવી દઈએ કે 6 ફેબ્રુઆરી, 1968ના રોજ રાજ્ય સરકારે લોયડ્સ રિક્રિએશન ગ્રાઉન્ડ માટે એમસીએને 50 વર્ષના સમયગાળા માટે 43,977.93 ચોરસ મીટરનો પ્લોટ લીઝ પર આપ્યો હતો. 5 સપ્ટેમ્બર 1973ના રોજ, એમસીએને સ્ટેડિયમ તરીકે ઉપયોગ કરવા માટે કાયમી માળખું બનાવવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી. વર્ષોથી, અન્ય સુવિધાઓની સાથે ક્લબ હાઉસ બનાવવાની પણ પરવાનગી આપવામાં આવી હતી. 1974માં બનેલ વાનખેડે સ્ટેડિયમે જાન્યુઆરી 1975માં પ્રથમ ક્રિકેટ ટેસ્ટ મેચનું આયોજન કર્યું હતું. તેણે 1987, 1996, 2011 અને 2023માં રમાયેલા ચાર ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપનું પણ આયોજન કર્યું છે.
