પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી ફ્રાન્સની મુલાકાતે છે, જ્યાં રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને તેમનું સ્વાગત કર્યું હતુ. બંને AI એક્શન સમિટનું સહ-અધ્યક્ષતા કરી રહ્યા છે. મોદી અને મેક્રોન દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો પણ કરશે. આ ઉપરાંત, પ્રધાનમંત્રી મોદી મઝારગ્યુસ યુદ્ધ કબ્રસ્તાનની પણ મુલાકાત લેશે અને વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન શહીદ થયેલા ભારતીયોને શ્રદ્ધાંજલિ આપશે. ચાલો જાણીએ કે મઝારગ્યુસ યુદ્ધ કબ્રસ્તાનનો ઇતિહાસ શું છે?
મઝારગ્યુસ યુદ્ધ કબ્રસ્તાનનો ઇતિહાસ
ફ્રાન્સમાં મઝારગ્યુસ યુદ્ધ કબ્રસ્તાનનો ઇતિહાસ શું છે, જ્યાં પીએમ મોદી વિશ્વ યુદ્ધના ભારતીય શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ આપશે, પીએમ મોદી ફ્રાન્સના પ્રવાસે છે. પીએમ મોદીની આ મુલાકાત 2 દિવસની છે. તેઓ આજે AI સમિટમાં હાજરી આપશે અને રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સાથે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો કરશે. આ ઉપરાંત, તેઓ ફ્રાન્સમાં મઝાર્ગ્યુસ યુદ્ધ કબ્રસ્તાનની પણ મુલાકાત લેશે અને વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન શહીદ થયેલા ભારતીયોને શ્રદ્ધાંજલિ આપશે. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં ભારતીય સૈનિકો બ્રિટિશ-ફ્રેન્ચ સેનામાં લડ્યા હતા. આ પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ વિશે છે. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ જુલાઈ 1914માં શરૂ થયું. પછી બ્રિટન અને ફ્રાન્સ જર્મની સામે ઉભા રહ્યા. જર્મનીએ બેલ્જિયમ અને લક્ઝમબર્ગ પર હુમલો કર્યો. જ્યારે જર્મન સૈનિકો ફ્રાન્સ તરફ આગળ વધવા લાગ્યા, ત્યારે બ્રિટન પણ જર્મની સામે યુદ્ધમાં કૂદી પડ્યું. બ્રિટન અને ફ્રાન્સ પશ્ચિમી મોરચા પર સંયુક્ત રીતે જર્મનીનો સામનો કરી રહ્યા હતા. આ સમય દરમિયાન, માર્સેલી શહેરમાં કોઈ મોટો યુદ્ધ મોરચો ખોલવામાં આવ્યો ન હતો, પરંતુ પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન તે લાખો સૈનિકોની અવરજવરનું મુખ્ય કેન્દ્ર હતું. ફ્રેન્ચ સામ્રાજ્યના આફ્રિકાની સાથે, કોમનવેલ્થ દેશોના સૈનિકો પણ અહીંથી આવતા અને જતા હતા. યુદ્ધમાં ફક્ત રોયલ નેવી, મર્ચન્ટ નેવી અને બ્રિટીશ સૈનિકો જ ભાગ લઈ રહ્યા ન હતા, પરંતુ મજૂર એકમોની પણ અવરજવર હતી. એટલા માટે અહીં શરણાર્થીઓ, મજૂર દળો, યુદ્ધ કેદીઓ અને આવતા અને જતા સૈનિકો માટે શિબિરો બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, શહેરની બહારના વિસ્તારમાં યુદ્ધ મથક અને હોસ્પિટલની સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી હતી.
હજારો ભારતીય સૈનિકો શહીદ થયા
આ યુદ્ધમાં અંગ્રેજો વતી ભારતીય સૈનિકો પણ સામેલ હતા, જેમને થોડા દિવસ પહેલા જ બોમ્બે થી યુરોપ લઈ જવામાં આવ્યા હતા. આમાં, તત્કાલીન મેરઠ ડિવિઝનના ગઢવાલ બ્રિગેડે શરૂઆતમાં જ હુમલાનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. ગઢવાલ બ્રિગેડના સૈનિકોએ ઝડપથી મોરચાનો હવાલો સંભાળી લીધો. આ સમયગાળા દરમિયાન, ફ્રાન્સમાં જર્મન સૈનિકો સાથે લડતા લગભગ ચાર હજાર ભારતીય સૈનિકો શહીદ થયા હતા. આમાં ભારતીય કામદારોનો પણ સમાવેશ થતો હતો. આ શહીદ સૈનિકોમાંથી મોટી સંખ્યામાંને ન્યુવ ચેપેલમાં દફનાવવામાં આવ્યા હતા, કારણ કે આ તે સ્થાન હતું જ્યાં મોટાભાગના સૈનિકો શહીદ થયા હતા અને તે યુદ્ધની અગ્ર હરોળ પણ હતી. આ શહીદ ભારતીય સૈનિકોની યાદમાં, 1927 માં ન્યુવ ચેપલમાં એક યુદ્ધ સ્મારક બનાવવામાં આવ્યું હતું.
સૈનિકોની યાદમાં બનાવેલ સ્મારક
આ ઉપરાંત, આ સૈનિકોને માર્સેલી શહેરમાં ચાર અલગ અલગ સ્થળોએ દફનાવવામાં આવ્યા હતા. આમાંથી, 205 ભારતીય સૈનિકો સેન્ટ ખાતે અસ્થાયી રૂપે તૈનાત છે. દફનવિધિ પિયર કબ્રસ્તાનમાં કરવામાં આવી હતી. યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી, માર્સેલીમાં શહીદ સૈનિકોના મૃતદેહો અને રાખને વિવિધ કબ્રસ્તાનોમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા અને મઝાર્ગ્યુઝ કબ્રસ્તાનમાં દફનાવવામાં આવ્યા. આ કબ્રસ્તાનની પાછળ, 205 ભારતીય સૈનિકોની યાદમાં એક સ્મારક પણ બનાવવામાં આવ્યું છે, જેને મઝારગ્યુસ યુદ્ધ કબ્રસ્તાન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનું ઉદ્ઘાટન ૧૯૨૫માં ફિલ્ડ માર્શલ સર વિલિયમ બર્ડવુડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
