પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની શ્રીલંકાની મુલાકાત ચીનના વધતા પ્રભાવનો સામનો કરવા માટે ભારતની વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે. ભારત શ્રીલંકા સાથે મજબૂત સંબંધો જાળવવા અને પ્રાદેશિક પ્રભાવ જાળવી રાખવા માટે સક્રિયપણે કામ કરી રહ્યું છે. પીએમ મોદી આ મુલાકાત દરમિયાન આઠ કરારો પર હસ્તાક્ષર કરશે.
ભારતના પડોશીઓ પર ચીનની નજર
ચીન હમેંશા નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકાને પોતાના પક્ષમાં લાવવામાં વ્યસ્ત રહે છે. તેમનો પ્રયાસ આ દેશો દ્વારા એશિયામાં પોતાનો પ્રભાવ સ્થાપિત કરવાનો છે. પરંતુ ભારતની રાજદ્વારી શક્તિ સામે તેનું કોઈ મહત્વ નથી અને આ જ કારણ છે કે આ દેશોનો ભારત પ્રત્યેનો પ્રેમ ઓછો થયો નથી. એક તરફ, જ્યાં બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારના વડા, મોહમ્મદ યુનુસ, પીએમ મોદીને મળવા માટે ઉત્સુક છે. ત્યાં બીજી તરફ, શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ, અનુરા કુમારા દિસાનાયકે, પીએમ મોદીને તેમના દેશમાં આમંત્રણ આપ્યું છે. દિસાનાયકેનું આ આમંત્રણ ચીન માટે એક આંચકો સમાન છે. કારણ કે જિનપિંગ માને છે કે દિસાનાયક તેમના છાવણીમાં છે.
પીએમ મોદીનો બે દિવસનો શ્રીલંકા પ્રવાસ
પીએમ મોદીએ શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિના આમંત્રણનો પણ સ્વીકાર કર્યો. તેઓ 4 એપ્રિલથી 6 એપ્રિલ સુધી શ્રીલંકામાં રહેશે. થાઇલેન્ડમાં BIMSTEC સમિટમાં ભાગ લીધા બાદ, તેઓ શ્રીલંકા જશે. પ્રધાનમંત્રી 4 તારીખે મોડી સાંજે શ્રીલંકા પહોંચશે. શ્રીલંકાએ પીએમ મોદીના સ્વાગત માટે સંપૂર્ણ તૈયારીઓ કરી લીધી છે. શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ અને પીએમ મોદીની અધ્યક્ષતામાં 5 એપ્રિલે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની બેઠક યોજાશે. ત્યારબાદ આઠ કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. દિસનાયકે પીએમ મોદીને મિત્ર વિભૂષણ એવોર્ડ અર્પણ કરશે. આ શીર્ષક 2008માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને તે એવા દેશોના રાજ્ય અથવા સરકારના વડાઓને આપવામાં આવે છે જેની સાથે શ્રીલંકા મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો ધરાવે છે. આ પછી, પીએમ મોદી ભારતીય શાંતિ રક્ષા દળ સ્મારકની મુલાકાત લેશે અને શ્રદ્ધાંજલિ આપશે. 5 એપ્રિલના રોજ સાંજે રાષ્ટ્રપતિ નિવાસસ્થાને ભોજન સમારંભનું આયોજન કરવામાં આવશે. પીએમ મોદી બીજા દિવસે સવારે એટલે કે 6 એપ્રિલના રોજ અનુરાધાપુરા જશે. પીએમ મોદી ત્યાંથી રામેશ્વરમ જવા રવાના થશે.
ચીનને બાળી નાખવાની ચાલ
પીએમ મોદીની આ મુલાકાતને શ્રીલંકા પર ચીનના વધતા પ્રભાવનો સામનો કરવા માટે નવી દિલ્હી દ્વારા લેવામાં આવેલા બીજા પગલા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. તે ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં શરૂ થયું હતું. તે સમયે રાષ્ટ્રપતિ દિસાનાયકે ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. પદ સંભાળ્યા પછી આ તેમનો પહેલો વિદેશ પ્રવાસ હતો. એટલું જ નહીં, દિસાનાયક રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી પીએમ મોદી શ્રીલંકાની મુલાકાત લેનારા પ્રથમ વિદેશી નેતા બનશે. ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં દિસાનાયક રાષ્ટ્રપતિ બન્યા હતા.
જાન્યુઆરીમાં શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિએ ચીનની મુલાકાત લીધી
ડિસેમ્બરમાં ભારતની મુલાકાત લીધા પછી, દિસાનાયક જાન્યુઆરી 2025માં ચીનની મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાત દરમિયાન તેઓ રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગને મળ્યા હતા. દરમિયાન, ચીન અને શ્રીલંકા વધુ રોકાણ અને આર્થિક સહયોગ પર સંમત થયા, જેમાં હંબનટોટામાં તેલ રિફાઇનરી સ્થાપવા માટે સિનોપેક સાથે US$3.7 બિલિયનનો સોદો પણ સામેલ છે. બંને પક્ષોએ 15 સહયોગ દસ્તાવેજો પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ કરારો પછી પણ, ભારત શ્રીલંકા નેપાળના છાવણીમાં ન જાય તે માટે શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. ભારતે તાજેતરમાં જ તેના પાડોશી દેશને 4 બિલિયન યુએસ ડોલરનું પેકેજ આપ્યું છે. પીએમ મોદીએ આગામી પાંચ વર્ષમાં રેલ્વે સિગ્નલ સિસ્ટમના પુનર્વસન, શ્રીલંકાના યુનિવર્સિટી વિદ્યાર્થીઓ માટે શિષ્યવૃત્તિ અને 1,500 સિવિલ સેવકોને તાલીમ આપવા જેવી પહેલોની જાહેરાત કરી. તેમણે બંને દેશો વચ્ચે જોડાણ વધારવા માટે રામેશ્વરમ (તમિલનાડુ) અને તલાઈમન્નાર (શ્રીલંકા) વચ્ચે ફેરી સેવાની પણ જાહેરાત કરી.
