સૂર્યોદય સવારે 6 વાગ્યે નહીં, પરંતુ બપોરે 12 વાગ્યે, વર્ષમાં 12 નહીં પરંતુ 13 મહિના અને આ વર્ષ 2025 નહીં પરંતુ 2018 છે. આ પૃથ્વીના બીજા કોઇ ગ્રહની વાત નથી થઇ રહી. આ વાત થઇ રહી છે આફ્રિકી મહાદેશમાં વસેલા ઇથોપિયાની. સમય સાથે જોડાયેલી અનેક વાત આ દેશને ખાસ બનાવે છે. આ જ ઇથોપિયામાં 12 હજાર વર્ષ બાદ એક જ્વાળામુખી સક્રિય થઇ છે.જેની રાખ દિલ્હી સુધી પહોંચી ચૂકી છે. ઇથોપિયાના અફાર વિસ્તારમાં 12,000 વર્ષ બાદ સક્રિય થયેલો એક જ્વાળામુખીએ એશિયા આફ્રિકાના અનેક દેશોમાં હાહાકાર મચાવી દીધુ છે.
આખરે આવું કેમ થાય છે, ચાલો સમજીએ.
આખરે આવું કેમ થાય છે, ચાલો સમજીએ.
ઇથોપિયા આધુનિક દુનિયાનો એવો પ્રદેશ છે જ્યાં સમય હજુ પણ અટકેલો લાગે છે, સંસ્કૃતિઓ પ્રાચીન છે અને જીવન દુનિયાની સરખામણીએ વર્ષો પાછળ છે. ઇથોપિયાએ જાણે-જોઇને પોતાની પ્રાચીન ઓળખ, સમય-ગણના, કેલેન્ડર અને જીવનશૈલીને આજે પણ જીવંત રાખી છે. આ દુનિયાનું એકમાત્ર દેશ છે જે આજેય ઈસા મસીહના જન્મથી 7–8 વર્ષ પાછળ ચાલતું પોતાનું અલગ કેલેન્ડર અનુસરે છે. તેને ગીજ કેલેન્ડર કહેવામાં આવે છે. ત્યાં 2025 નથી, પણ હજુ 2018 ચાલી રહ્યું છે. આવું તેથી થાય છે કારણ કે ગીઝ કેલેન્ડર ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડરથી 7–8 વર્ષ પાછળ છે. ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર દુનિયાના બાકી ભાગોમાં ચાલે છે.
આ કેલેન્ડર જૂના મિસરી કોપ્ટિક કેલેન્ડર પરથી લીધું છે, જેને ખ્રિસ્તી ચર્ચે અપનાવ્યું હતું. ઇથોપિયાએ ક્યારેય યુરોપિયન વસાહતીકરણ સ્વીકાર્યું નહોતું, એટલે તેની સંસ્કૃતિ, લિપિ (ગીજ લિપિ), ચર્ચ સંગીત અને ખોરાક પર પશ્ચિમી પ્રભાવ ખૂબ જ ઓછો છે. ઇથોપિયાએ ખ્રિસ્તી ચર્ચમાંથી મળેલા કેલેન્ડરને અપનાવીને તેને ગીજ કેલેન્ડર નામ આપ્યું. ઇથિઓપિયા સિવાય એરિટ્રિયા એ એકમાત્ર દેશ છે જે આજેય આ કેલેન્ડરને સત્તાવાર રીતે માન્યતા આપે છે.
30–30 દિવસના બાર મહિના અને તેરમો મહિનો 5 દિવસનો
ઇથોપિયામાં દરેક મહિનો ચોક્કસ 30 દિવસનો હોય છે. એટલે કે 12 મહિના × 30 દિવસ = 360 દિવસ. બાકીના 5 દિવસને એક અલગ નાના મહિનામાં મૂકાય છે, જેને પાગુમેન કહેવામાં આવે છે.
લીપ વર્ષ આવે ત્યારે આ 13મો મહિનો 6 દિવસનો બને છે. એટલે કુલ 13 મહિના થાય છે. આ કેલેન્ડર સંપૂર્ણ સૂર્ય આધારિત છે. દર 4 વર્ષે એક લીપ ડે આવે છે, જેથી 13મો મહિનો 6 દિવસનો બને છે. તેથી ઇથોપિયાના લોકો મજામાં કહે છે. “We have 13 months of sunshine.” એટલે કે અમારી પાસે 13 મહિના સૂર્યવાળા છે.
ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડરથી 7–8 વર્ષ પાછળ
ભારતમાં ભલે અમે 2025માં જીવી રહ્યાં છીએ, પરંતુ ઇથિઓપિયામાં હજુ 2018 ચાલી રહ્યું છે, કારણ કે ઇથિઓપિયન ગીઝ કેલેન્ડર ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર કરતાં 7–8 વર્ષ પાછળ છે. ઇથોપિયામાં નવું વર્ષ આપણા મુજબ સપ્ટેમ્બર મહિનામાં શરૂ થાય છે. તેને મેસ્કેરેમ (Meskerem) કહે છે, જેનો અર્થ “ફૂલોના મહિનો” એવો થાય છે. ઇથિઓપિયાનું નવીન વર્ષ સામાન્ય રીતે ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર મુજબ 11 અથવા 12 સપ્ટેમ્બરે ઉજવાય છે. ઇથિઓપિયામાં સૂર્યોદયને સવારે 6 વાગ્યે નહીં પણ સવારે 12 વાગ્યે માનવામાં આવે છે. એટલે ત્યાં સમયની ગણત્રી મધ્યરાત્રિથી નહીં, પરંતુ સૂર્યોદયથી શરૂ થાય છે. તેને ઇથોપિયન ટાઈમ કહેવામાં આવે છે.


