ક્રૂડમાં ઉછાળો અને ડોલરની મજબૂતીથી વૈશ્વિક બજારોમાં ચિંતાનો માહોલ

મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધના વાદળો વચ્ચે

ક્રૂડમાં ઉછાળો અને ડોલરની મજબૂતીથી વૈશ્વિક બજારોમાં ચિંતાનો માહોલ

સોનું-ચાંદીમાં ભારે અસ્થિરતા, ક્રૂડ ઓઈલમાં આગ : શેરબજાર પર દબાણ, રૂપિયો ફરી નબળો પડ્યો

MCXમાં કિંમતી ધાતુઓમાં નફાવસૂલી, ક્રૂડના ભાવ વધતા મોંઘવારીની ચિંતા વધી; સેન્સેક્સ-નિફ્ટી નબળા ખુલવાના સંકેત, ડોલર સામે રૂપિયો 95ની સપાટી આસપાસ દબાણમાં

અગ્ર ગુજરાત, નવી દિલ્હી

વૈશ્વિક સ્તરે વધી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવ, ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચકાયેલા ભાવ, મજબૂત ડોલર અને અમેરિકાના વ્યાજદર અંગેની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ભારતીય વાયદા બજાર (MCX)માં સોનું, ચાંદી અને ક્રૂડ ઓઈલમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. રોકાણકારો હાલ સલામત રોકાણ અને નફાવસૂલી વચ્ચે ફસાયા હોવાથી કિંમતી ધાતુઓમાં તેજી અને મંદી બંને પ્રકારની હલચલ સર્જાઈ છે.
સોમવારના ટ્રેડિંગ સેશનની શરૂઆતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં મિડલ ઈસ્ટની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બનતા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો નોંધાયો હતો. બ્રેન્ટ ક્રૂડ 96 ડોલર પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચતાં ભારત જેવા આયાત આધારિત દેશો માટે ચિંતા વધી છે. ક્રૂડના વધતા ભાવ સીધી રીતે મોંઘવારી, વેપાર ખાધ અને ચલણ પર દબાણ ઊભું કરે છે. MCXમાં સોનાના ભાવ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારે ચઢાવ-ઉતાર વચ્ચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. એક તરફ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા સોનાને સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે ટેકો આપે છે તો બીજી તરફ મજબૂત ડોલર અને અમેરિકામાં લાંબા સમય સુધી ઊંચા વ્યાજદર રહેવાની આશંકા કિંમતી ધાતુઓ પર દબાણ ઉભું કરી રહી છે. તાજેતરમાં સોનામાં રૂ.1,600થી રૂ.1,800 પ્રતિ 10 ગ્રામ જેટલો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
ચાંદીની વાત કરીએ તો તેમાં સોનાની સરખામણીએ વધુ અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. ઔદ્યોગિક માંગ અને રોકાણકારોની નફાવસૂલીના કારણે ચાંદીમાં એક જ દિવસમાં રૂ.5,000થી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. ચાંદીનો બજાર હાલમાં ટેક્નિકલ દબાણ અને વૈશ્વિક માંગ બંને વચ્ચે સંઘર્ષ કરી રહ્યો છે.
ક્રૂડ ઓઈલમાં તેજી ભારતીય અર્થતંત્ર માટે સૌથી મોટી ચિંતા બની છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. પરિણામે ક્રૂડ મોંઘું બનતાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર દબાણ વધી શકે છે અને તેના કારણે પરિવહન, ઉત્પાદન તથા અન્ય ક્ષેત્રોમાં ખર્ચ વધીને મોંઘવારી વધુ ઊંચી જઈ શકે છે.
આ પરિસ્થિતિનો સીધો પ્રભાવ ભારતીય શેરબજાર પર પણ જોવા મળી રહ્યો છે. વૈશ્વિક બજારોમાં વેચવાલી અને ક્રૂડના ઉછાળાને કારણે સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી પર દબાણ સર્જાયું છે. બેન્કિંગ, આઈટી, ઓટો અને એવિએશન જેવા ક્ષેત્રોમાં ખાસ કરીને નબળાઈ જોવા મળી રહી છે. એશિયન બજારોમાં પણ ભારે ઘટાડો નોંધાતા ભારતીય બજારમાં સાવચેતીનું વાતાવરણ છે.
ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો પણ ફરી નબળાઈ તરફ વળ્યો છે. તાજેતરમાં રિઝર્વ બેંકના કેટલાક પગલાંને કારણે રૂપિયામાં સુધારો જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ વધતા ક્રૂડ ભાવ અને વૈશ્વિક જોખમોને કારણે રૂપિયા પર ફરી દબાણ વધ્યું છે. સોમવારે રૂપિયો 95.35 પ્રતિ ડોલર આસપાસ ખુલ્યો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. ફોરેક્સ બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે જો ક્રૂડ 100 ડોલર પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચશે તો રૂપિયામાં વધુ નબળાઈ આવી શકે છે. બીજી તરફ RBI દ્વારા જરૂરી હસ્તક્ષેપ કરવામાં આવે તો રૂપિયાના ઘટાડાને મર્યાદિત રાખી શકાય છે. રોકાણકારો માટે હાલનો સમય ખૂબ જ સાવચેતીનો છે. સોનું અને ચાંદીમાં લાંબા ગાળે સુરક્ષિત રોકાણની તક હોવા છતાં ટૂંકા ગાળે ભારે વોલેટિલિટી રહેવાની સંભાવના છે. શેરબજારમાં પણ વૈશ્વિક સંજોગો અને ક્રૂડની દિશા આગામી દિવસોમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.

આજના મુખ્ય બજાર સંકેતો

* ક્રૂડ ઓઈલમાં તેજી
* સોનું-ચાંદીમાં અસ્થિરતા
* ડોલર મજબૂત
* રૂપિયો દબાણમાં
* વૈશ્વિક શેરબજારોમાં વેચવાલી

સોનાના બજારને અસર કરનારા પરિબળો

* મિડલ ઈસ્ટ તણાવ
* સલામત રોકાણની માંગ
* અમેરિકન વ્યાજદરની નીતિ
* ડોલરની મજબૂતી
* સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી

ચાંદી કેમ વધુ અસ્થિર?

* ઔદ્યોગિક ઉપયોગ વધુ
* રોકાણકારોની ઝડપી નફાવસૂલી
* વૈશ્વિક માંગમાં ફેરફાર
* ફ્યુચર્સ બજારમાં ઊંચી વોલેટિલિટી

ક્રૂડના ભાવ વધે તો શું અસર?

* પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘા
* પરિવહન ખર્ચ વધે
* મોંઘવારીમાં વધારો
* વેપાર ખાધ વધે
* રૂપિયો નબળો પડે

શેરબજાર માટે ચેતવણીના સંકેતો

* વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી
* વૈશ્વિક બજારોમાં ઘટાડો
* ઊંચા ક્રૂડ ભાવ
* મજબૂત ડોલર
* જોખમ લેવાની ક્ષમતા ઘટી

રોકાણકારો માટે શું કરવું?

* ઉતાવળમાં ખરીદી-વેચાણ ટાળવું
* લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના રાખવી
* પોર્ટફોલિયોમાં વૈવિધ્યતા જાળવવી
* સોનું-ચાંદીમાં તબક્કાવાર રોકાણ
* ક્રૂડ અને ડોલરની દિશા પર નજર રાખવી

સોયાબીન, કપાસિયા અને મગફળીમાં માંગનો ટેકો : ખાદ્ય તેલોના ભાવ ઊંચા સ્તરે સ્થિર

દેશ-વિદેશના કોમોડિટી બજારોમાં વધી રહેલી અનિશ્ચિતતા વચ્ચે તેલ અને તેલીબીયા બજારમાં મિશ્ર પરંતુ મજબૂત વલણ જોવા મળી રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલા ઉછાળાના કારણે આયાતી ખાદ્ય તેલોને ટેકો મળ્યો છે, જ્યારે સ્થાનિક બજારમાં સોયાબીન, મગફળી અને કપાસિયાના ભાવ માંગના આધારે સ્થિરથી મજબૂત રહ્યા છે. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ આગામી દિવસોમાં ચોમાસાની ગતિ અને વાવેતરના વિસ્તાર ઉપર બજારની દિશા નિર્ભર રહેશે.
ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશ જેવા મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્યોમાં જૂના સ્ટોક મર્યાદિત હોવાથી મગફળીના ભાવમાં નોંધપાત્ર નરમાઈ જોવા મળી નથી. સૌરાષ્ટ્રની યાર્ડોમાં સારી ગુણવત્તાની મગફળીના ભાવ અંદાજે રૂ.1,250થી રૂ.1,500 પ્રતિ 20 કિલો વચ્ચે નોંધાઈ રહ્યા છે. નિકાસકારોની માંગ અને તેલ મિલોની ખરીદી ભાવને ટેકો આપી રહી છે.
સોયાબીન બજારમાં પણ મિશ્ર વલણ જોવા મળી રહ્યું છે. મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં સોયાબીનના ભાવ અંદાજે રૂ.4,400થી રૂ.4,900 પ્રતિ ક્વિન્ટલ વચ્ચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. સોયા ડીઓસીની નિકાસ માંગ અને ખાદ્ય તેલની વધતી કિંમતોને કારણે સોયાબીનમાં મંદી મર્યાદિત રહી છે. જોકે નવા પાકની સંભાવનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને મોટા વેપારીઓ સાવચેતીપૂર્વક ખરીદી કરી રહ્યા છે.
ખાદ્ય તેલોમાં પામ ઓઈલ, સોયા ઓઈલ અને સનફ્લાવર ઓઈલના ભાવ ઊંચા સ્તરે સ્થિર રહ્યા છે. મલેશિયા અને ઈન્ડોનેશિયાના પામ ઓઈલ બજારમાં થયેલી તેજી તથા ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવને કારણે આયાત ખર્ચમાં વધારો થયો છે. પરિણામે સ્થાનિક બજારમાં રિફાઈન્ડ સોયા ઓઈલ અને પામોલીનના ભાવમાં મજબૂતી જોવા મળી રહી છે.
કપાસિયા તેલ અને કપાસિયા ખોળના બજારમાં પણ માંગ સારી હોવાનું વેપારીઓ જણાવી રહ્યા છે. પશુપાલન ક્ષેત્રમાં ખોળની માંગ યથાવત રહેતાં કપાસિયા સંકુલને ટેકો મળ્યો છે. કપાસિયા તેલના ભાવમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સ્થિરતા જોવા મળી રહી છે, પરંતુ આયાતી તેલો મોંઘા થતાં સ્થાનિક તેલોને સ્પર્ધાત્મક લાભ મળી રહ્યો છે.
વેપાર વર્તુળોના મતે હાલ બજાર બે મુખ્ય પરિબળો ઉપર નજર રાખી રહ્યું છે. પ્રથમ, ચોમાસાની પ્રગતિ અને તેલીબીયાના વાવેતરનું પ્રમાણ. બીજું, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને પામ ઓઈલની દિશા. જો ચોમાસું સામાન્ય રહેશે અને વાવેતર વિસ્તાર વધશે તો લાંબા ગાળે ભાવ ઉપર દબાણ આવી શકે છે. પરંતુ હાલના તબક્કે મર્યાદિત સ્ટોક અને આયાતી તેલોના ઊંચા ભાવને કારણે બજારમાં મજબૂતીનું વાતાવરણ યથાવત છે. વેપારીઓનું માનવું છે કે આગામી બે-ત્રણ સપ્તાહ દરમિયાન બજારમાં મોટા ઘટાડાની શક્યતા ઓછી છે. જોકે વૈશ્વિક બજારોમાં કોઈ મોટો ફેરફાર અથવા ચોમાસાની સ્થિતિમાં બદલાવ આવે તો ભાવમાં ઝડપી હિલચાલ જોવા મળી શકે છે.