સોનું ચમક્યું, ચાંદીમાં થોડી નરમાઈ; ક્રૂડ ઘટ્યું, રૂપિયો 95.64 પર સ્થિર
ઇરાન પર અમેરિકાની નવી પ્રતિબંધની તલવાર વચ્ચે બજારમાં સાવચેતી : સેન્સેક્સ 200 પોઇન્ટ ઉછળ્યો, નિફ્ટી 24,300ની ઉપર
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
વૈશ્વિક બજારમાં ભૌગોલિક તણાવ, અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે વધતી ખેંચતાણ અને ડોલરની ચાલ વચ્ચે આજે સોમવારે ભારતીય કોમોડિટી અને શેરબજારમાં મિશ્ર માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. સલામત રોકાણ તરફ વળેલા રોકાણકારોના કારણે સોનામાં તેજી જળવાઈ રહી છે, જ્યારે ચાંદીમાં થોડું પ્રોફિટ બુકિંગ જોવા મળ્યું છે. બીજી તરફ અમેરિકાની ઇરાન પર નવી કડક કાર્યવાહી અંગેના સંકેતો વચ્ચે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં શરૂઆતના ઉછાળા બાદ ઘટાડો નોંધાયો છે.
MCX પર આજે સવારે સોનું ઓક્ટોબર કોન્ટ્રાક્ટ આશરે ₹1,62,440 પ્રતિ 10 ગ્રામના સ્તરે હતું. અગાઉના બંધની સરખામણીએ તેમાં આશરે ₹3,015નો વધારો જોવા મળ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સોનાએ ત્રણ મહિનાની ઊંચી સપાટી વટાવી છે. સ્પોટ ગોલ્ડ આશરે 0.8 ટકા વધીને $4,641 પ્રતિ ઔંસની આસપાસ પહોંચ્યું છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા, નબળો ડોલર અને અમેરિકાની મોનેટરી પોલિસી અંગેની અપેક્ષાઓ સોનાને ટેકો આપી રહી છે.
ચાંદીમાં જોકે થોડું પ્રોફિટ બુકિંગ જોવા મળ્યું છે. MCXના 4 સપ્ટેમ્બર કોન્ટ્રાક્ટમાં ચાંદી ₹2,45,766 પ્રતિ કિલો આસપાસ હતી, જે અગાઉના બંધ કરતાં ₹831 એટલે કે 0.34 ટકા નીચે હતી. દિવસ દરમિયાન ચાંદીનો ભાવ ₹2,44,815થી ₹2,46,475 વચ્ચે રહ્યો હતો.
એનર્જી માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઇલમાં નરમાઈ જોવા મળી રહી છે. MCX ક્રૂડ ઓઇલ સપ્ટેમ્બર કોન્ટ્રાક્ટ આશરે ₹8,363 પ્રતિ બેરલ હતો અને તેમાં લગભગ 0.71 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ $93ની નીચે જ્યારે WTI $85ની આસપાસ ટ્રેડ થતું હતું. ઇરાન સામે અમેરિકાની નવી પ્રતિબંધની જાહેરાત પહેલાં રોકાણકારોએ નફો બુક કરતાં ક્રૂડમાં દબાણ આવ્યું છે. જોકે બ્રેન્ટ હજુ પણ $90ની ઉપર હોવાથી ભારત માટે ક્રૂડ મોંઘું રહેવાનો ખતરો યથાવત છે.
ડોલર સામે રૂપિયો આજે 95.64થી 95.67 પ્રતિ ડોલરની આસપાસ રહ્યો છે. સોમવારે રૂપિયો થોડો મજબૂત ખુલ્યો હતો, પરંતુ ઊંચા ક્રૂડ ભાવ, વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડ અને ભૌગોલિક તણાવને કારણે મજબૂતી મર્યાદિત રહી છે. RBI તરફથી બજારમાં હસ્તક્ષેપ થવાના સંકેતોને કારણે રૂપિયાની ચાલ હાલમાં ચોક્કસ રેન્જમાં બંધાયેલી જોવા મળે છે.
આ તમામ પરિબળોની અસર ભારતીય શેરબજાર પર પણ પડી રહી છે. બે અઠવાડિયાના ઘટાડા બાદ આજે બજારે શરૂઆતમાં રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો. નિફ્ટી 50 આશરે 24,306ના સ્તરે 54 પોઇન્ટ એટલે કે 0.22 ટકા વધીને ખુલ્યો, જ્યારે સેન્સેક્સ 211 પોઇન્ટ એટલે કે 0.27 ટકા વધીને ખુલ્યો હતો. બાદમાં સેન્સેક્સ 77,691 અને નિફ્ટી 24,285 આસપાસ જોવા મળ્યા હતા.
બજારની દિશા માટે હવે સોનું-ચાંદી કરતાં પણ ક્રૂડ અને રૂપિયો વધુ મહત્વના બની રહ્યા છે. ક્રૂડ $90થી ઉપર રહે તો ભારતના આયાત બિલ અને મોંઘવારી પર દબાણ વધે તેવી શક્યતા છે. બીજી તરફ રૂપિયો સ્થિર રહે અને વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદી વધે તો શેરબજારને ટેકો મળી શકે છે. 21 ઓગસ્ટે FIIએ ₹542.71 કરોડની વેચવાલી કરી હતી, જ્યારે DIIએ ₹2,124.14 કરોડની ખરીદી કરી હતી.
આ રીતે આજે બજારનો સંકેત સ્પષ્ટ છે—સોનું તેજીમાં, ચાંદીમાં નફાવસૂલી, ક્રૂડમાં અસ્થિરતા, રૂપિયો સ્થિર અને શેરબજારમાં સાવચેતી સાથેની તેજી. અમેરિકાની ઇરાન અંગેની જાહેરાત, ક્રૂડના ભાવ અને ફેડ ચેરના સંકેતો આગામી સત્રોમાં બજારની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
આજના MCXના મુખ્ય ભાવ
સોનું : ₹1,62,440 / 10 ગ્રામ
વધારો : ₹3,015
ચાંદી : ₹2,45,766 / કિલો
ઘટાડો : ₹831
ક્રૂડ ઓઇલ : ₹8,363 / બેરલ
ઘટાડો : આશરે 0.71%
ભાવો સવારે ઉપલબ્ધ MCX ડેટા મુજબ છે.
સોનાની ચમક પાછળ શું?
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા, નબળો ડોલર અને અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે વધતો તણાવ સોનાને સલામત રોકાણ તરીકે ટેકો આપી રહ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું $4,641 પ્રતિ ઔંસની આસપાસ પહોંચી ત્રણ મહિનાની ઊંચી સપાટીએ રહ્યું છે.
રૂપિયો ક્યાં ઊભો?
ડોલર સામે રૂપિયા : 95.64-95.67
રૂપિયો આજે થોડો મજબૂત રહ્યો છે, પરંતુ ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા સામે તેની મજબૂતી મર્યાદિત છે. RBIના સંભવિત હસ્તક્ષેપથી રૂપિયાને ટેકો મળી રહ્યો છે.
શેરબજારનો આજનો મૂડ
સેન્સેક્સ : 77,691 આસપાસ
નિફ્ટી : 24,285 આસપાસ
શરૂઆતમાં સેન્સેક્સ 211 પોઇન્ટ અને નિફ્ટી 54 પોઇન્ટ સુધી ઉછળ્યા હતા. બે સપ્તાહના ઘટાડા બાદ બજારમાં રાહત જોવા મળી, પરંતુ ઇરાન, ક્રૂડ અને વિદેશી રોકાણકારોની ચાલ પર નજર છે.
બજારની નજર હવે ક્યાં?
ઇરાન પર અમેરિકાની કાર્યવાહી, ક્રૂડના ભાવ રૂપિયાની ચાલ, ફેડની નીતિ અને FII/DII ખરીદી-વેચવાલી આ પાંચ પરિબળો આગામી દિવસોમાં સોનું, ચાંદી, ક્રૂડ અને શેરબજારની દિશા નક્કી કરી શકે છે. ખાસ કરીને બ્રેન્ટ $90થી ઉપર રહે તો ભારતીય અર્થતંત્ર માટે આયાત ખર્ચ અને મોંઘવારીનું જોખમ વધે છે.
રાજકોટમાં મગફળી રૂ.7,175થી રૂ.7,375, સોયાબીન રૂ.6,075 અને એરંડા રૂ.7,125 આસપાસ
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં અસ્થિરતા, ડોલર સામે રૂપિયાની નબળી સ્થિતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વનસ્પતિ તેલ બજારમાં વધતી હલચલ વચ્ચે દેશના તેલ-તેલીબિયાં બજારમાં પણ આગામી દિવસોમાં ભાવની ચાલ વધુ મહત્વની બની રહી છે. ખાસ કરીને પામ ઓઈલ, સોયાબીન ઓઈલ અને સૂર્યમુખી તેલની આયાત, જ્યારે બીજી તરફ સ્થાનિક મગફળી, સોયાબીન, રાયડો અને એરંડાની આવકો—બંને પરિબળો બજારની દિશા નક્કી કરી રહ્યા છે.
સરકારી પ્રાઇસ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ મુજબ 23 ઓગસ્ટે દેશનો સરેરાશ જથ્થાબંધ ભાવ જોવામાં આવે તો પેકિંગ મગફળી તેલનો ભાવ રૂ.19,600.18 પ્રતિ ક્વિન્ટલ, સરસવ તેલ રૂ.18,764.89, સૂર્યમુખી તેલ રૂ.18,220.36, સોયા તેલ રૂ.15,402.75 અને પામ તેલ રૂ.14,050.52 પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતો. એટલે પામ ઓઈલ સૌથી સસ્તું જ્યારે મગફળી તેલ સૌથી મોંઘા સ્તરે છે.
રાજકોટના તેલીબિયાં બજારની વાત કરીએ તો 22 ઓગસ્ટના ઉપલબ્ધ મંડી ભાવ મુજબ મગફળી G-20નો ભાવ રૂ.6,350થી રૂ.7,600 પ્રતિ ક્વિન્ટલ, જ્યારે સરેરાશ રૂ.7,175 રહ્યો હતો. બોલ્ડ મગફળીમાં રૂ.6,750થી રૂ.7,900નો રેન્જ અને સરેરાશ રૂ.7,375 નોંધાયો હતો. મગફળીના ભાવમાં અગાઉના દિવસોની સરખામણીએ થોડું દબાણ જોવા મળ્યું છે.
સોયાબીનમાં રાજકોટમાં 22 ઓગસ્ટે રૂ.5,755થી રૂ.6,300, સરેરાશ રૂ.6,075 પ્રતિ ક્વિન્ટલનો ભાવ નોંધાયો હતો. બીજી તરફ એરંડાના ભાવ રૂ.6,850થી રૂ.7,195, સરેરાશ રૂ.7,125 રહ્યા હતા. એરંડા વાયદામાં આજે સપ્ટેમ્બર કોન્ટ્રાક્ટ રૂ.7,329 પ્રતિ ક્વિન્ટલ આસપાસ હતો અને અગાઉના સત્રની સરખામણીએ 0.47 ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો.
તેલીબિયાંમાં તલનો ભાવ પણ ઊંચા સ્તરે છે. રાજકોટમાં સફેદ તલનો ભાવ રૂ.10,200થી રૂ.12,075, સરેરાશ રૂ.11,650 પ્રતિ ક્વિન્ટલ રહ્યો હતો. આમ મગફળી અને સોયાબીનની સરખામણીએ તલનો ભાવ નોંધપાત્ર ઊંચો છે.
વૈશ્વિક સ્તરે પામ ઓઈલમાં પણ તેજીનું વાતાવરણ રહ્યું છે. મલેશિયન પામ ઓઈલ ફ્યુચર્સ તાજેતરમાં બે ટકાથી વધુ ઉછળી MYR 4,820 પ્રતિ ટનની આસપાસ પહોંચ્યા હતા. ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો વનસ્પતિ તેલ આયાતકાર દેશ હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય પામ, સોયા અને સૂર્યમુખી તેલના ભાવમાં ફેરફારની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પડે છે.
સોયાબીન તેલ માટે હાલમાં વધુ એક મહત્વનું પરિબળ છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધના કારણે સૂર્યમુખી તેલના પુરવઠામાં ખલેલ પડતાં ભારત ઓગસ્ટમાં રેકોર્ડ સોયાબીન તેલ આયાત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. વેપારીઓના અંદાજ મુજબ ઓગસ્ટમાં સોયા તેલની આયાત આશરે 6.20 લાખ ટન થઈ શકે છે, જે ચાલુ માર્કેટિંગ વર્ષની માસિક સરેરાશ કરતાં 46 ટકા વધુ છે. બીજી તરફ સૂર્યમુખી તેલની આયાત ઘટીને 1.80 લાખ ટન રહેવાની શક્યતા છે.
આ પરિસ્થિતિમાં સ્થાનિક તેલીબિયાં ઉત્પાદકો માટે સોયાબીન અને મગફળીના ભાવ મહત્વના બની રહ્યા છે. આયાતી તેલ મોંઘું થાય તો સ્થાનિક તેલીબિયાંને ટેકો મળે છે, પરંતુ આયાત સસ્તી પડે તો સ્થાનિક તેલીબિયાંના ભાવ પર દબાણ આવે છે. બીજી તરફ દેશમાં તેલની કુલ માંગ સામે સ્થાનિક ઉત્પાદન હજુ પૂરતું ન હોવાથી વૈશ્વિક બજારનો પ્રભાવ સતત રહે છે. ભારત પોતાની ખાદ્યતેલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાતથી પૂરો કરે છે. આથી હાલ તેલ-તેલીબિયાં બજારનો સંકેત ભાવમાં સીધી તેજી નહીં, પરંતુ અસ્થિરતા સાથે મજબૂત આધાર’**નો છે. મગફળી અને સોયાબીનની નવી આવકો, મલેશિયન પામ ઓઈલની ચાલ, સૂર્યમુખી તેલનો પુરવઠો, ક્રૂડ ઓઈલ અને ડોલર-રૂપિયાની સ્થિતિ આગામી દિવસોમાં રાજકોટ સહિત સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રના તેલીબિયાં બજારની દિશા નક્કી કરશે. ગ્રાહકો માટે જો આયાતી તેલના ભાવ ઊંચા રહે તો મગફળી, સરસવ અને અન્ય સ્થાનિક તેલમાં પણ ભાવ વધારાની શક્યતા ઊભી થઈ શકે છે.
