સ્ત્રી સશકિતકરણ : ૧૮.૮ ટકા પરિવારોમાં મહિલાઓ મકાન અને જમીનની માલિક

નેશનલ ફેમી હેલ્થ સર્વેનો રિપોર્ટ

સ્ત્રી સશકિતકરણ : ૧૮.૮ ટકા પરિવારોમાં મહિલાઓ મકાન અને જમીનની માલિક

૨૦૧૯-૨૧ની સરખામણીએ મહિલાઓમાં ૭ ટકા સ્થૂળતા વધી, ઇન્ટરનેટનો વપરાશ બમણો થયો

સિઝેરીયન ડિલીવરી ૫૪.૧ ટકાના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી, શરૂઆતના ૬ મહિના સુધી સ્તનપાન કરાવવાનો દર ૮ ટકા ઘટયો

અગ્ર ગુજરાત, નવી દિલ્હી

નેશનલ ફેમિલી હેલ્થ સર્વે 2023-24 (NFHS-6) નો રિપોર્ટ શુક્રવારે જાહેર કરવામાં આવ્યો. રિપોર્ટ અનુસાર, મહિલાઓમાં સ્થૂળતા વર્ષ 2019-21 ની સરખામણીમાં 7% વધી ગઈ. દેશમાં ઘરેલું હિંસાનો દર 29.2% થી ઘટીને 22.3% પર આવી ગયો છે. જ્યારે, બાળ લગ્નનો કુલ આંકડો 23.3% થી ઘટીને 20.1% રહ્યો છે. કામ કરતી મહિલાઓ 30.8% સુધી પહોંચી ગઈ, જે પહેલા 25.4% હતી.

જ્યારે, ખાનગી હોસ્પિટલોમાં થતી સિઝેરિયન ડિલિવરી 54.1% ના રેકોર્ડ સ્તરે છે. શરૂઆતના 6 મહિના સુધી શિશુઓને ‘માત્ર સ્તનપાન’ કરાવવાનો દર 63.7% થી ઘટીને 55.8% પર આવી ગયો છે. 98.3% ઘરોમાં વીજળી અને 96.5% ઘરોમાં સ્વચ્છ પાણી પહોંચી ગયું છે. મહિલાઓમાં ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ બમણો થઈને 64.3% પર પહોંચી ગયો છે.

દેશમાં હવે કુલ 18.8% પરિવારોમાં મહિલાઓ પાસે મકાન કે જમીનનો માલિકી હક છે. શહેરોમાં 18.2% અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 19.1%. જ્યારે અગાઉના (2021) સર્વેમાં આ ફક્ત 14.0% હતું. પરંતુ પરિવાર નિયોજનની આધુનિક પદ્ધતિઓ (જેમ કે ગોળી, કોન્ડોમ, નસબંધી) અપનાવતી મહિલાઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે અને તે અગાઉના સર્વેના 56.4% થી ઘટીને હવે કુલ 52.7% થઈ ગઈ છે.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO)ના રિપોર્ટ અનુસાર ભારતમાં લગભગ 30% મહિલાઓ ઇન્ટિમેટ પાર્ટનર વાયોલન્સનો શિકાર બની છે. એટલે કે તેમના પતિ કે પાર્ટનર દ્વારા માનસિક, આર્થિક અને જાતીય હિંસા કરવામાં આવી છે.

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે 15 થી 49 વર્ષની વય જૂથની દર પાંચમી મહિલા આનાથી પીડિત છે. જ્યારે દુનિયામાં લગભગ 84 કરોડ મહિલાઓએ પોતાના જીવનમાં ક્યારેક ને ક્યારેક પાર્ટનર તરફથી જાતીય શોષણનો સામનો કર્યો છે.

વર્ષ 2000 પછી આ આંકડો ભાગ્યે જ બદલાયો છે. જો નોન-પાર્ટનરની વાત કરવામાં આવે તો, વિશ્વભરમાં 15-49 વર્ષની વયની 8.4 ટકા મહિલાઓને એવા વ્યક્તિ દ્વારા જાતીય હિંસાનો સામનો કરવો પડ્યો છે જે તેમનો પાર્ટનર નથી.

જ્યારે ભારતમાં 15 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરની લગભગ ચાર ટકા મહિલાઓ સાથે એવા વ્યક્તિ દ્વારા જાતીય હિંસા કરવામાં આવી છે જે તેમનો પાર્ટનર નથી.

કુપોષિત બાળકોમાં ઠીંગણાપણું ઘટ્યું

2021ના સર્વેમાં કુપોષિત બાળકોમાં ઠીંગણાપણાનો આંકડો 35.5% હતો, જે હવે ઘટીને 29.3% પર આવી ગયો છે. બાળકોની લંબાઈમાં આવેલો આ 6.2 ટકા પોઈન્ટનો સુધારો એક ખૂબ મોટી અને સકારાત્મક રાહત છે. 6 મહિનાથી 2 વર્ષ સુધીના ફક્ત 15.3% બાળકોને જ યોગ્ય અને સંતુલિત આહાર મળી રહ્યો છે. એટલે કે 85% બાળકોને જરૂરી પોષણ મળી રહ્યું નથી.

બિહારમાં વૈવાહિક હિંસા સૌથી વધુ

બાળ લગ્નમાં કેરળ 2.9% કેસો સાથે સૌથી સુરક્ષિત રાજ્ય છે, જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળ (36.4%) અને બિહાર (34.6%)માં તેના સૌથી વધુ કેસ છે. વૈવાહિક હિંસાના કિસ્સામાં હિમાચલ પ્રદેશ 4.3% સાથે સૌથી સુરક્ષિત છે, જ્યારે બિહારમાં સ્થિતિ સૌથી ખરાબ છે જ્યાં 36.1% મહિલાઓને તેનો સામનો કરવો પડે છે. જ્યારે સ્થૂળતાની સમસ્યા આંધ્ર પ્રદેશ (48%), સિક્કિમ (48%) અને કેરળ (46.7%)ની મહિલાઓમાં સૌથી વધુ છે, જ્યારે મેઘાલય (13.8%) અને ઝારખંડ (16.9%)માં આ સમસ્યા સૌથી ઓછી જોવા મળી છે.