સૂકા પવનોએ વરસાદનો રસ્તો રોક્યો, ગુજરાતને પણ અસર

અલ નીનો બાદ હવે ડ્રાય વિન્ડ્સનો પ્રહાર

સૂકા પવનોએ વરસાદનો રસ્તો રોક્યો, ગુજરાતને પણ અસર

રાજસ્થાનથી ગુજરાત સુધી વરસાદની ગતિ ધીમી પડશે; 13થી 15 જુલાઈ વચ્ચે બંગાળની ખાડીમાં નવા લો-પ્રેશરથી ફરી ચોમાસું સક્રિય થવાની આશા

અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
દેશમાં ચોમાસાએ શરૂઆતમાં જોરદાર એન્ટ્રી કર્યા બાદ હવે વરસાદની ગતિ પર અચાનક બ્રેક લાગી ગયો છે. અલ નીનોની અસરમાંથી બહાર આવેલા દેશ સામે હવે એક નવું હવામાન સંકટ ઉભું થયું છે. ઉત્તરપશ્ચિમ ભારત તરફથી ફૂંકાઈ રહેલા ગરમ અને શુષ્ક પવનો ચોમાસાના ભેજવાળા વાદળોને આગળ વધતા અટકાવી રહ્યા છે. તેની સીધી અસર ગુજરાત સહિત રાજસ્થાન, પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી-એનસીઆર અને પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશમાં જોવા મળી શકે છે. હવામાન વિભાગ (આઈએમડી)ના સંકેતો મુજબ આગામી કેટલાક દિવસો સુધી વરસાદની પ્રવૃત્તિ નબળી રહેવાની શક્યતા છે.
ચોમાસાના મુખ્ય પવનો અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડીમાંથી ભરપૂર ભેજ લઈને દેશમાં પ્રવેશે છે. પરંતુ હાલ ઉત્તરપશ્ચિમ તરફથી આવતી સૂકી હવા આ ભેજવાળા પવનોને આગળ વધતા અટકાવી રહી છે. પરિણામે વાદળોનું નિર્માણ ઘટી રહ્યું છે અને વરસાદની સિસ્ટમ નબળી પડી રહી છે. ગુજરાતમાં પણ આગામી દિવસોમાં અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદમાં વિરામ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ જૂન મહિનામાં દેશના અનેક વિસ્તારોમાં સરેરાશ કરતાં 20થી 30 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો હતો. હવે જુલાઈના પ્રથમ પખવાડિયામાં પણ વરસાદનું જોર ઘટતાં કૃષિ ક્ષેત્રની ચિંતા વધી છે. ખાસ કરીને વાવણી પૂર્ણ કરનારા ખેડૂતો માટે વરસાદમાં લાંબો વિરામ પાકના વિકાસ માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. જોકે જ્યાં પૂરતો વરસાદ પડી ચૂક્યો છે ત્યાં હાલનો વિરામ ખેતી માટે લાભદાયક પણ બની શકે છે.
ઓલ ઈન્ડિયા વેધરના અનુમાન મુજબ આગામી 24 કલાક દરમિયાન દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં તડકો અને વાદળછાયું વાતાવરણ રહેશે. ઉત્તરપૂર્વ ભારત અને ગંગાના મેદાનોમાં સારા વરસાદની શક્યતા છે, જ્યારે બાકીના વિસ્તારોમાં માત્ર છૂટાછવાયા ઝાપટાં અથવા હળવો વરસાદ પડી શકે છે.
રાહતની વાત એ છે કે 13થી 15 જુલાઈ દરમિયાન બંગાળની ખાડીમાં નવું લો-પ્રેશર સર્જાય તેવી શક્યતા છે. આ સિસ્ટમ પશ્ચિમ તરફ આગળ વધતાં પૂર્વ અને મધ્ય ભારતમાં ફરી વરસાદનું જોર વધારી શકે છે. જો આ સિસ્ટમ મજબૂત બનશે તો તેની અસર ગુજરાત સુધી પણ પહોંચે તેવી હવામાન નિષ્ણાતોની ધારણા છે. વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય હવામાન મોડેલો પણ સૂચવે છે કે જુલાઈના બીજા ભાગમાં ચોમાસું ફરી સક્રિય બનશે. જોકે ઉત્તરપશ્ચિમ, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ રહેવાની શક્યતા યથાવત છે. તેમ છતાં સમગ્ર દેશના સરેરાશ વરસાદ પર તેની મોટી અસર નહીં પડે અને જુલાઈનો કુલ વરસાદ સામાન્ય રહેવાનો અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે. એટલે હાલ વરસાદમાં બ્રેક લાગ્યો હોવા છતાં ચોમાસાની વિદાય હજુ દૂર છે અને આગામી દિવસોમાં ફરી મેઘરાજા ધમાકેદાર વાપસી કરે તેવી આશા જીવંત છે.

ચોમાસાને કોણે લગાવી બ્રેક?

ઉત્તરપશ્ચિમ ભારત તરફથી ફૂંકાઈ રહેલા ગરમ અને શુષ્ક પવનો ભેજવાળા ચોમાસાના પવનોને આગળ વધતા રોકી રહ્યા છે. તેના કારણે વાદળો ઓછા બનતા વરસાદ ઘટી રહ્યો છે.

ગુજરાત પર કેટલી અસર?

ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં આગામી દિવસોમાં વરસાદની ગતિ ધીમી રહેવાની શક્યતા છે. છૂટાછવાયા ઝાપટાં સિવાય વ્યાપક વરસાદની શક્યતા ઓછી માનવામાં આવી રહી છે.

ખેડૂતોની વધી ચિંતા

વાવણી બાદ પાકના વિકાસ માટે નિયમિત વરસાદ જરૂરી છે. લાંબો વિરામ રહે તો કપાસ, મગફળી, સોયાબીન સહિતના પાક પર અસર પડી શકે છે.

રાહત ક્યારે મળશે?

13થી 15 જુલાઈ દરમિયાન બંગાળની ખાડીમાં નવું લો-પ્રેશર બનવાની સંભાવના છે. તે સક્રિય થતાં ફરી વરસાદનું જોર વધી શકે છે.

ક્યાં પડશે વધુ વરસાદ?

આગામી દિવસોમાં ઉત્તરપૂર્વ ભારત અને ગંગાના મેદાનોમાં સારા વરસાદની શક્યતા છે, જ્યારે પશ્ચિમ અને ઉત્તરપશ્ચિમ ભારતમાં વરસાદ ઓછો રહી શકે છે.

જૂનમાં પણ રહ્યો વરસાદનો અભાવ

દેશના અનેક વિસ્તારોમાં જૂન દરમિયાન સરેરાશ કરતાં 20થી 30 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાતા જળસંગ્રહ અને ખેતી અંગે ચિંતા વધી છે.

હવામાન નિષ્ણાતોની સલાહ

હાલની સ્થિતિને લઈને ગભરાવાની જરૂર નથી. ચોમાસું હજુ સક્રિય છે અને નવી હવામાન પ્રણાલી સર્જાતાં વરસાદ ફરી ગતિ પકડે તેવી શક્યતા છે.

જુલાઈનો આખરી અંદાજ

જુલાઈના બીજા ભાગમાં દેશનું કુલ ચોમાસું સામાન્ય રહેવાની ધારણા છે, જોકે ઉત્તરપશ્ચિમ, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો રહી શકે છે.