- માલદીવ-ભારત વચ્ચે સંબંધોમાં ભંગાણ બાદ ચીનનું જહાજ માલદીવમાં આવ્યું
- ભારત, શ્રીલંકા અને અન્ય દેશોની સુરક્ષા અને અન્ય મુદ્દે ચિંતામાં વધારો કર્યો
- માલદીવના મોઈજ્જુ ચીન પ્રવાસ બાદ ચીને જાસૂસી જહાજ માલદીવ રવાના કર્યું
હિંદ મહાસાગરમાં સુરક્ષા ચિંતાઓ વચ્ચે ચીનનું રિસર્ચ શિપ માલદીવ પહોંચી ગયું છે. આનાથી ભારતની ચિંતામાં વધારો થયો છે. એક ચીની સંશોધન જહાજ ગુરુવારે રાત્રે માલદીવ પહોંચ્યું હતું. હિંદ મહાસાગરમાં બેઈઝિંગની ગતિવિધિઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરાઈ છે. વૈશ્વિક જહાજ ટ્રેકિંગ ડેટા પ્રમાણે એક ચીની જાસૂસી જહાજ ઠીક ત્રણ મહિના પહેલા પણ આ રીતે એક જહાજને હિંદ મહાસાગરમાં પ્રવાસ કર્યો હતો. અને ભારતની સુરક્ષા ચિંતા વધારી હતી. હવે ચીનનું આ જહાજ માલદીવથી સંબંધ વણસ્યા પછી પહોંચ્યું છે.
આ પ્રવાસ એક અમેરિકી થિંક ટેંકની જાન્યુઆરીની ટિપ્પણીઓ પછી થઈ હતી. ચીનની નેવીની તૈનાતી માટે આ મિશનથી મળતી જાણકારીઓનો લાભ ઉઠાવવા માગે છે. તેનો દાવો છે કે બેઈઝિંગની છબી ખરડાય તે માટે ચીનને ખતરા સ્વરૂપે રજૂ કરાઈ રહ્યું છે. મરિન ટ્રાફિક આંકડાઓ પ્રમાણે ચીનના પ્રાકૃતિક સંશાધન મંત્રાલયના રિપોર્ટ કરનાર એક શોધ સંસ્થાને જિયાંગ યાંગ હોંગ03ને માલદીવના રાજધાની માલેમાં ઘરેલું બંદર પર છોડવા કોલ કર્યો હતો. જહાજ ટ્રેકિંગ ડેટાથી મળેલી જાણકારી પ્રમાણે પોતાના આગમનથી પહેલા જહાજે ભારત, માલદીવ અને શ્રીલંકાના વિશેષ આર્થિક ક્ષેત્રોના ઠીક બહારથી પાણીનું સર્વેક્ષણ કરવામાં ત્રણ અઠવાડિયાથી વધુ સમય પસાર કર્યો હતો.
ચીને જણાવ્યું વૈજ્ઞાનિક સંશોધન હેતુ છે
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે જહાજ વૈજ્ઞાનિક શોધખોળ અને વિશેષ કરીને વૈજ્ઞાનિક સમજના શાંતિપૂર્ણ ઉદ્દેશ્યો માટે હતું. તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતે હિંદ મહાસાગરમાં ચીનના વૈજ્ઞાનિક જહાજોની હાજરી અંગે ચિંતા દર્શાવી છે. ભલે તે સૈન્ય સંબંધિત ન હોય. એક ભારતીય સુરક્ષા અધિકારીએ પહેલા કહ્યું હતું કે જહાજ બેવડા ઉપયોગ માટે હતું. જેનો અર્થ છે તે તે જે ડેટા એકઠા કરે છે તેનો ઉપયોગ નાગરિક અને સૈન્ય બંને હેતુ માટે કરી શકે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ચીનના જિયાંગ યાંગ હોંગ03એ ઘણીવાર હિંદ મહાસાગરનો પ્રવાસ કર્યો છે. આ જહાજથી જાસૂસી કરવાની આશંકા છે.
ઈન્ડોનેશિયા પણ ચિંતામાં
ચીનના આ જાસૂસી જહાજને લીધે ઈન્ડોનેશિયા પણ ચિંતામાં મુકાયું છે. આ વર્ષ-2021માં ઈન્ડોનેશિયામાં સુંડામાં ભૂમધ્યથી પસાર થઈ રહ્યું હતું ત્યારે ઈન્ડોનેશિયન અધિકારી ચિંતિત હતા. તેમને કહ્યું કે આને પોતાના ટ્રેકિંગ સિસ્ટમને ત્રણ વાર બંધી કરી દીધી હતી. ચીનનું સંશોધન જહાજ શ્રીલંકામાં રોકાયું હતું. વર્ષ-2022માં રોકેટ અને મિસાઈલ લોંચ પર નજર રાખવામાં સક્ષમ દરિયાઈ જહાજ યુઆન વાંગ-5 કોલંબો પહોંચ્યું હતું. ત્યારે ભારતે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. છેલ્લે એક ચીની સંશોધન જહાજ ઑક્ટોબર-2023માં શ્રીલંકામાં રોકાણ કર્યું હતું. જેમાં ભારતની ચિંતા ફરી વધી ગઈ હતી. પરંતુ જાન્યુઆરીમાં દ્વીપરાષ્ટ્રે વિદેશી સંશોધન જહાજો પર એક વર્ષની રોક લગાવી હતી. જેનાથી પ્રભાવી રીતે ચીનને બંદરગાહ કોલથી વંચિત કરી દેવામાં આવ્યું હતું.
