હાથીના હુમલાથી બચાવશે અર્લી એલર્ટ સિસ્ટમ,આ રીતે કામ કરશે સીડ બોલ ટેક્નોલોજી

• વન્યપ્રાણીઓ અને માનવી વચ્ચે વધતા હુમલાઓ રોકવા નિર્ણય
• વન અને પર્યાવરણ મંત્રાલય હવે પ્રોજેક્ટ એલિફન્ટ હેઠળ અભિયાન
• જંગલની નજીકના ગામોને વહેલી તકે એલર્ટ સિસ્ટમ સાથે જોડાશે

કેરળ રાજ્ય જંગલી પ્રાણીઓ, ખાસ કરીને હાથીઓથી સૌથી વધુ પરેશાન છે. જંગલોની નજીક આવેલી વસાહતોમાં વારંવાર જાનમાલના નુકસાનની ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે રાજ્યના ઘણા ભાગોમાંથી જંગલી પ્રાણીઓ દ્વારા હુમલાની ઘટનાઓ સતત સામે આવી રહી છે. જેના કારણે આ વર્ષે કેરળમાં 9 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે.

શું છે પ્રોજેક્ટ એલિફન્ટ..?

હાથીઓ અને માણસો વચ્ચે વધતા હુમલાઓ રોકવા માટે, વન અને પર્યાવરણ મંત્રાલય હવે પ્રોજેક્ટ એલિફંટ હેઠળ લગભગ 22 રાજ્યોમાં એક મોટું અભિયાન શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે જ્યાં તેઓ ફરે છે. જેની રૂપરેખા લગભગ તૈયાર છે. જેમાં જંગલને અડીને આવેલા ગામોને વહેલી તકે એલર્ટ સિસ્ટમ સાથે જોડવામાં આવશે, જે ગામની આસપાસ હાથીઓની અવરજવર વધે તો તેમને એલર્ટ કરશે.

લોકો પર હાથી દ્વારા કરવામાં આવતા બનાવો દિવસેને દિવસે વધી રહ્યા છે. તેવામાં વન અને પર્યાવરણ મંત્રાલય દ્વારા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે કે, હાથીના વસવાટ વાળા જંગલ વિસ્તારમાં આવેલા ગામડાઓમાં સાયરન અને સેન્સર લગાવવામાં આવશે અસરગ્રસ્ત ગામોમાં સાયરન અને સેન્સર લગાવવામાં આવશે, જે હાથીઓ આવે ત્યારે મોટા અવાજો કરીને દરેકને એલર્ટ કરશે. આ સાથે વન વિભાગને સેન્સર દ્વારા હાથીઓની હિલચાલ વિશે પણ તુરંત માહિતી મળશે. આ સાથે જ વન વિભાગની બીજી મોટી પહેલ હાથીઓ અંગે લોકોમાં સમજણ કેળવવાની છે. જેથી તેઓ હાથીઓ પર હુમલો ન કરે પરંતુ તેમને બચાવવામાં મદદ કરે.

આ રીતે ટેક્નોલોજી કામ કરશે

પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ પહેલ હેઠળ લોકોને જણાવવામાં આવશે કે હાથી ખૂબ જ શાંતિપ્રિય પ્રાણી છે. જ્યાં સુધી તેને ઉશ્કેરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી તે કોઈ પર હુમલો કરતો નથી. તેઓ જંગલમાંથી ત્યારે જ બહાર આવે છે જ્યારે તેમને જંગલમાં પૂરતો ખોરાક ન મળે. આવી સ્થિતિમાં, મંત્રાલયે સમગ્ર દેશમાં ઓડિશા અને છત્તીસગઢમાં ચલાવવામાં આવી રહેલા બીજ બાળ અભિયાનને વિસ્તારવાની યોજના બનાવી છે. જે અંતર્ગત હાથીઓના મનપસંદ ખોરાક જેવા કે વાંસ અને અન્ય છોડના બીજને માટીના ગોળા બનાવીને જંગલમાં ફેંકી દેવા જોઈએ. જે વરસાદ પડે ત્યારે પોતાની મેળે ઉગી નીકળશે. આ સાથે આગામી દિવસોમાં હાથીઓને જંગલમાં જ પૂરતો ખોરાક મળશે.

હાથી દ્વારા અનેક લોકો પર હુમલા કરવાની ઘટના વધતા નિર્ણય 

મંત્રાલયે આ અભિયાનમાં ગ્રામજનોની મદદ લેવાની પણ તૈયારી કરી છે. કારણ કે તે કોઈને કોઈ કામ માટે જંગલમાં જતો રહે છે, આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે તે જંગલમાં જાય છે, ત્યારે તેણે તે વિસ્તારોમાં કેટલાક સીડ બોલ પણ ફેંકવા જોઈએ. તાજેતરમાં, કેરળના વાયનાડમાં હાથીઓના હુમલામાં કેટલાક લોકોના મોત બાદ કેટલાક લોકોને સાંત્વના આપવા આવેલા રાહુલ ગાંધીએ આ મુદ્દા તરફ કેન્દ્રનું ધ્યાન દોર્યું હતું. જે બાદ કેન્દ્રીય વન અને પર્યાવરણ મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવે પોતાની આખી ટીમ સાથે ત્યાંની મુલાકાત લીધી હતી. સ્થાનિક લોકો અને વન અધિકારીઓ સાથે ચર્ચા કરી.

પ્રોજેક્ટને આગળ વધારવાની યોજના બનાવી

તેમણે બધાને ખાતરી પણ આપી હતી કે હાથીઓથી તેમને બચાવવા માટે ટેક્નોલોજી સહિતના તમામ પગલાં લેવામાં આવશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ પછી મંત્રાલયે આ દિશામાં દેશના અલગ-અલગ ભાગોમાં ચાલી રહેલા પ્રયોગોની માહિતી એકઠી કરી. જેમાં ઓડિશા અને છત્તીસગઢના કેટલાક ભાગોમાં અજમાયશ ધોરણે ચાલી રહેલા આ પ્રોજેક્ટ્સને આગળ વધારવાની યોજના બનાવવામાં આવી છે. વર્ષ 2022-23માં હાથીઓના હુમલામાં છસોથી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા.