કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રાલયે કેન્દ્ર સરકારના પ્રથમ 100 દિવસમાં 111 શહેરના જંગલોને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના હેઠળ 2027 સુધીમાં 1000 શહેરના જંગલો વિકસાવવાના છે. શહેરનો વન વિસ્તાર 10 હેક્ટરથી 50 હેક્ટર સુધીનો છે. આમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો, નગરપાલિકાઓ અને શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓ ધરાવતા તમામ શહેરોનો સમાવેશ થાય છે.
કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રાલયે રવિવારે કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકારના પ્રથમ 100 દિવસમાં 111 શહેરના જંગલોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તેને 6 રાજ્યો અને એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં મંજૂરી આપવામાં આવી છે. મંત્રાલયે કહ્યું કે 100 દિવસમાં 100 શહેરના જંગલોને મંજૂરી આપવાનું લક્ષ્ય છે. આ યોજના શહેરના જંગલોની સ્થાપના અને જાળવણી માટે પ્રતિ હેક્ટર રૂ. 4 લાખની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.
મંત્રાલયે શહેરી હરિયાળી વધારવા, જીવનની ગુણવત્તા સુધારવા અને શહેરોમાં સામાજિક એકતા વધારવા માટે વર્ષ 2020માં સુધારેલી નગર વન યોજના શરૂ કરી હતી. હેક્ટર દીઠ રૂ. 4 લાખની નાણાકીય સહાય આ ગ્રીન સ્પેસના સંચાલનમાં નાગરિકો, વિદ્યાર્થીઓ અને હિતધારકોની સહભાગિતાને પ્રોત્સાહિત કરે છે. શહેરના જંગલનું કદ 10 થી 50 હેક્ટરની વચ્ચે છે.
2027 સુધીમાં 1000 શહેરના જંગલો વિકસાવવાનું લક્ષ્ય
તે જ સમયે, દરેક શહેરના જંગલમાં ઓછામાં ઓછો બે તૃતીયાંશ વિસ્તાર વૃક્ષોથી ઢંકાયેલો હોવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, તેમાં બાયોડાયવર્સિટી પાર્ક, સ્મૃતિ વાન, બટરફ્લાય કન્ઝર્વેશન હાઉસ, હર્બલ ગાર્ડન અને ‘એક પેડ મા કે નામ’ અભિયાન હેઠળ બનાવવામાં આવેલ માતૃ વાન જેવા ઘટકોનો પણ સમાવેશ થવો જોઈએ. આ યોજનાનો હેતુ નેશનલ કોમ્પેન્સેટરી ફોરેસ્ટેશન મેનેજમેન્ટ એન્ડ પ્લાનિંગ ઓથોરિટીના નેશનલ ફંડમાંથી નાણાકીય સહાય સાથે 2027 સુધીમાં 1000 શહેરના જંગલોનો વિકાસ કરવાનો છે.
આ શહેરી જંગલો માત્ર એક મહત્વપૂર્ણ પર્યાવરણીય સંસાધન જ નહીં, પરંતુ મનોરંજન, પર્યાવરણીય શિક્ષણ, જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ અને આબોહવા પરિવર્તન માટે અનુકૂલનનું સાધન પણ હશે. શહેરનો વન વિસ્તાર 10 હેક્ટરથી 50 હેક્ટર સુધીનો છે. આ યોજના મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો, નગરપાલિકાઓ અને શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓ સાથેના તમામ શહેરોને આવરી લે છે.
PMએ ‘માતાના નામે એક વૃક્ષ’ અભિયાનની શરૂઆત કરી હતી
આ પહેલ શહેરો અને તેની આસપાસના જંગલોની જમીનને અતિક્રમણથી બચાવવામાં મદદ કરશે. આ ઉપરાંત વાયુ પ્રદુષણ, શહેરી ઉષ્મા ટાપુ, જૈવવિવિધતાના નુકશાન જેવી પર્યાવરણીય સમસ્યાઓ પણ હલ થશે. વન્યજીવોને આકર્ષવા અને પર્યાવરણીય સંતુલનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ફળો ધરાવનાર, ઔષધીય અને મૂળ પ્રજાતિના છોડ વાવવામાં આવશે.
તે જ સમયે, પીએમ મોદીએ 5 જૂન 2024 ના રોજ વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસના અવસર પર વૃક્ષારોપણ અભિયાન ‘એક પેડ મા કે નામ’ શરૂ કર્યું હતું. આ દરમિયાન, તેમણે વિશ્વભરના લોકોને તેમની માતા પ્રત્યેના પ્રેમ, આદર અને સન્માનના પ્રતીક તરીકે એક વૃક્ષ વાવવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે વૃક્ષારોપણ કરીને પૃથ્વી માતાની રક્ષા કરવાના સંકલ્પ સાથે આગળ વધવાની વાત પણ કરી હતી.
