યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધ રોકવા માટે રશિયા અને અમેરિકા વચ્ચે યુક્રેન વિના પ્રથમ રાઉન્ડની વાતચીત સાઉદી અરેબિયાના રિયાધમાં યોજાઈ હતી. જેનો હેતુ યુક્રેન યુદ્ધ પર ચર્ચા કરવાનો હતો. બેઠકમાં નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે કે બંને દેશો યુક્રેન મુદ્દા પર શાંતિ કરાર માટે એક ટીમ બનાવશે. હવે એ નક્કી નથી કે આ યુદ્ધ ત્રણ વર્ષ પછી પણ બંધ થશે કે નહીં, પરંતુ આ બેઠક પહેલા અમેરિકાને મોટો ફાયદો થયો છે.
અમેરિકાનો વ્યક્તિગત ફાયદો
સાઉદી અરેબિયામાં રશિયા અને અમેરિકા વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. જેનો હેતુ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પર ચર્ચા કરવાનો હતો. આ યુદ્ધનું ભવિષ્ય ગમે તે હોય, અમેરિકાને તેનો મોટો ફાયદો થઈ ચૂક્યો છે. રશિયાએ ડ્રગ્સ રાખવા બદલ ધરપકડ કરાયેલા એક અમેરિકન નાગરિકને મુક્ત કર્યો છે. 28 વર્ષીય કાલેબ બાયર્સની 7 ફેબ્રુઆરીના રોજ મોસ્કોના વનુકોવો એરપોર્ટ પરથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેની બેગની તપાસ કરતી વખતે, અધિકારીઓને ગાંજાના બનેલા મુરબ્બો કેન્ડી મળી. આ કેસમાં, બાયર્સ પર ડ્રગ હેરફેરનો આરોપ હતો, જેના માટે તેને 10 વર્ષ સુધીની જેલ થઈ શકતી હતી. પરંતુ રશિયાએ અચાનક તેને સકારાત્મક સંકેત તરીકે મુક્ત કરી દીધો. યુએસ દૂતાવાસના પ્રવક્તાએ તેને “સ્વાગતભર્યું પગલું” ગણાવ્યું છે.
આ બેઠકમાં, રશિયા અને અમેરિકાએ સૌપ્રથમ પોતાના પરસ્પર સંબંધો સુધારવા માટે પહેલ કરી. આ બેઠકમાં બંને દેશોમાં દૂતાવાસ ખોલવા પર સર્વસંમતિ સધાઈ હતી. બંને દેશો વચ્ચે તણાવની સ્થિતિ ન સર્જાય તે માટે અહીં સ્ટાફની ભરતી કરવામાં આવશે. હકીકતમાં, 2022 માં યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી, બંને દેશોએ દૂતાવાસમાંથી સ્ટાફને કાઢી મૂક્યો હતો. દૂતાવાસો લગભગ ત્રણ વર્ષ સુધી બંધ રહ્યા. તે જ સમયે, બંને દેશોએ યુક્રેન મુદ્દા પર શાંતિ કરાર માટે એક ટીમ બનાવવાની ચર્ચા કરી જે સતત વાટાઘાટો કરશે. અમેરિકાએ કહ્યું કે આ બેઠકનો ઉદ્દેશ્ય યુદ્ધને કાયમી ધોરણે સમાપ્ત કરવાનો રહેશે.
શું અમેરિકા-રશિયા સંબંધોમાં કોઈ સુધારો આવ્યો છે?
રશિયન રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલય ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે જણાવ્યું હતું કે બાયર્સની મુક્તિને સાઉદી અરેબિયામાં યોજાયેલી વાટાઘાટોના સંદર્ભમાં જોઈ શકાય છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટતા કરી ન હતી કે આ બેઠક અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધો સુધારવા માટે હતી કે તેનો કોઈ અન્ય હેતુ હતો. બાયર્સની મુક્તિ પહેલાં જ રશિયાએ બીજા એક અમેરિકન નાગરિક માર્ક ફોગલને મુક્ત કરી દીધો હતો. ફોગલ એક અમેરિકન શાળા શિક્ષક હતા જેમને 14 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી પરંતુ ત્રણ વર્ષ પછી તેમને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. બદલામાં, અમેરિકાએ એક રશિયન સાયબર ગુનેગાર, એલેક્ઝાન્ડર વિનિકને મુક્ત કર્યો હતો.
રશિયામાં કેટલા વધુ અમેરિકી નાગરિકો કેદ છે?
ઓછામાં ઓછા 10 અમેરિકન નાગરિકો હજુ પણ રશિયન જેલોમાં કેદ છે. આમાં 73 વર્ષીય સ્ટીફન હબાર્ડનો સમાવેશ થાય છે. જેમને યુક્રેનમાં લડાઈમાં ભાગ લેવા બદલ સાત વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી છે. તેમના પરિવારનો દાવો છે કે તેમણે ક્યારેય હથિયાર ઉપાડ્યા નથી. તેવી જ રીતે, રશિયન-અમેરિકન નાગરિક, કેસેનિયા કારેલીનાને યુક્રેનને મદદ કરતી એક અમેરિકન સંસ્થાને માત્ર $50 નું દાન આપવા બદલ 12 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ ક્યારે બંધ થશે તે પ્રશ્ન હજુ પણ યથાવત છે. પરંતુ આ દરમિયાન, અમેરિકાએ તેના એક નાગરિકને મુક્ત કરીને ચોક્કસપણે રાજદ્વારી વિજય મેળવ્યો છે. રશિયાની આ ‘ઉદારતા’ પાછળનું કારણ શું છે તે સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ એ ચોક્કસ છે કે આ બેઠક પહેલા જ અમેરિકાને મોટો ફાયદો થયો છે.
