22 એપ્રિલે પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાના જવાબમાં ભારતીય સશસ્ત્ર દળો દ્વારા શરૂ કરાયેલા ઓપરેશન સિંદૂરની સફળતા માત્ર પાકિસ્તાન માટે જ નહીં પણ તેના નજીકના સાથી ચાલબાઝ ચીન માટે પણ ખૂબ ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. ચીન વિશ્વની સૌથી મોટી મહાસત્તા બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે અને ભારત પણ વિશ્વની આર્થિક મહાસત્તા બની રહ્યું છે.
પાકિસ્તાનમાં ભારતની સફળતા ચીન માટે વ્યૂહાત્મક, તકનીકી અને ભૂ-રાજકીય ચિંતાઓમાં મોટો વધારો કરશે. કારણ કે ભારત ઝડપથી તેનું હરીફ બની રહ્યું છે. જ્યારે ભારત અને ચીન વચ્ચેનું અંતર કેટલું વધી ગયું છે તે જગજાહેર છે. જો ચીન આ સમયે અમેરિકાના સંકટનો સામનો ન કરી રહ્યું હોત તો એવું પણ બની શક્યું હોત કે ચીન તેના મિત્ર પાકિસ્તાન માટે ખુલ્લેઆમ ભારત સામે ઊભું રહ્યું હોત.
ચીનની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ પર લાગ્યો પ્રશ્નાર્થ
ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાનમાં ચીન દ્વારા બનાવેલી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પાકિસ્તાનની સુરક્ષા માટે ચીનમાં બનેલી LY-80 LOMADS અને HQ-9 જેવી રક્ષણાત્મક મિસાઈલો તૈનાત કરવામાં આવી હતી. પરંતુ તેઓ ભારતીય મિસાઈલો અને વિમાનોને ટ્રેક કરવામાં કે રોકવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ રહી છે. ભારતીય વાયુસેનાએ બ્રહ્મોસ, SCALP અને સ્પાઈસ-2000 જેવી અદ્યતન મિસાઈલોનો ઉપયોગ કરીને 25 મિનિટમાં 9 આતંકવાદી ઠેકાણાઓનો નાશ કર્યો છે. ત્યારે ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ નિષ્ફળતા ચીનની સંરક્ષણ ટેકનોલોજીની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. હાલમાં લોકો સોશિયલ મીડિયા પર ચીની વસ્તુઓની મજાક ઉડાવી રહ્યા છે અને ભારતની સ્વદેશી મિસાઈલ સિસ્ટમ બ્રહ્મોસ અને નિર્ભયની અસરકારકતા દક્ષિણ એશિયામાં ચીન સામે તેની વિશ્વસનીયતા વધારી રહી છે.
ચીન ભારત પર દબાણ પણ ન લાવી શક્યું
ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનું જોડાણ ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC) અને લશ્કરી સહયોગ પર આધારિત છે. ઓપરેશન સિંદૂરની સફળતાએ પાકિસ્તાન અને ચીન વચ્ચેની મિત્રતાની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. આ કાર્યવાહીથી CPEC માટે PoKમાં ચીનના હિતોને પરોક્ષ રીતે જોખમમાં મુકાયા છે. ભારતે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેણે ફક્ત આતંકવાદી લોન્ચ પેડ્સને નિશાન બનાવ્યા હતા, પરંતુ પીઓકેમાં લશ્કરી કાર્યવાહીથી ચીનમાં પ્રાદેશિક સ્થિરતા અંગે ચિંતા વધી ગઈ છે. ચીને પોતાના મિત્ર ભારત વિરુદ્ધ કઠોર શબ્દોનો ઉપયોગ પણ નહોતો કર્યો. કતાર અને તુર્કી જેવા કેટલાક દેશોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે આ કાર્યવાહીથી પ્રાદેશિક તણાવ વધી શકે છે. પરંતુ ચીને પણ આ કાર્યવાહી પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, પરંતુ ભારતની નિંદા કરવાનું ટાળ્યું હતું.
ચીનને આર્થિક અને વેપાર ક્ષેત્રે ચિંતાઓ
પાકિસ્તાનની આર્થિક અસ્થિરતાની અસર ચીન પર પણ પડશે. ઓપરેશન સિંદૂર બાદ પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ ગઈ છે, જેની અસર CPEC પર પડી શકે છે. પાકિસ્તાને તાજેતરમાં ચીન પાસેથી 10 બિલિયન ડોલરની વધારાની સ્વેપ લાઈન માગી હતી, જેના પર ચીને મૌન જાળવી રાખ્યું છે. આશા છે કે ચીન આમાંથી પાછળ નહીં હટે. હકીકતમાં, પાકિસ્તાનનું નબળું શેરબજાર અને આર્થિક સંકટ CPEC પ્રોજેક્ટ્સને જોખમમાં મૂકી શકે છે, જે ચીન માટે એક મોટું રોકાણ છે. તમને જણાવી દઈએ કે ચીન પહેલાથી જ અમેરિકન ટેરિફની અસરથી પરેશાન છે. આવી સ્થિતિમાં તે કોઈપણ સંજોગોમાં પાકિસ્તાનને મદદ કરવાના પક્ષામાં રહેશે નહીં. જેના કારણે ચીનને તેની રોકાણ વ્યૂહરચના પર પુનર્વિચાર કરવો પડી શકે છે.
ચીન ઈચ્છે છતાં પણ તે ભારતની કડક શબ્દોમાં નિંદા કરી શકે નહીં
ઓપરેશન સિંદૂરએ ભારતને એક દૃઢ અને આતંકવાદ વિરોધી રાષ્ટ્ર તરીકે રજૂ કર્યું છે, જેને ઈઝરાયલ જેવા દેશો દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (યુએન) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ભારતની નિંદા કરવાને બદલે સંયમ રાખવાની અપીલ કરી, જે ભારત માટે રાજદ્વારી જીત હતી. ચીન ઈચ્છે છતાં પણ તે ભારતની કડક શબ્દોમાં નિંદા કરી શકે નહીં. આ ફક્ત ભારતના વધતા જતા વૈશ્વિક પ્રભાવને દર્શાવે છે. સ્વાભાવિક છે કે ચીન આને દક્ષિણ એશિયામાં પોતાના વર્ચસ્વ માટેના પડકાર તરીકે લેશે.
