4 ડિસેમ્બરથી શરૂ થનારી તેમની બે દિવસીય મુલાકાતે દિલ્હીથી લઈને વિશ્વભરના સત્તા વર્તુળોમાં ચર્ચા જગાવી છે.
વૈશ્વિક શક્તિઓની નજર
મોદી-પુતિન મુલાકાત યુક્રેન યુદ્ધ પછી હશે. જેના કારણે ઉત્તેજના વધી રહી છે. વૈશ્વિક શક્તિઓ પણ આ મુલાકાત પર નજર રાખી રહી છે કારણ કે તેનું પરિણામ આવનારા વર્ષો માટે વ્યૂહાત્મક દિશા નક્કી કરી શકે છે. બંને દેશો વચ્ચે SU-57 સ્ટીલ્થ ફાઇટર ડીલથી લઈને S-400s ના બીજા બેચની પુષ્ટિ સુધીની દરેક બાબતમાં અટકળો ચાલી રહી છે. પુતિનની મુલાકાતને “ઓપરેશન” તરીકે જોવામાં આવે છે.
કેટલો હોય છે ખર્ચો ?
સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે પુતિન એવા થોડા વિશ્વ નેતાઓમાંના એક છે જેમનો સુરક્ષા ખર્ચ એક સામાન્ય રાષ્ટ્રપતિ કરતા અનેક ગણો વધારે છે. ભારત અને રશિયા બંને આ ખર્ચ એકસાથે સહન કરે છે. પરંતુ હિસ્સો કેવી રીતે વહેંચવામાં આવે છે તે ગુપ્ત રહે છે.
રશિયાનો ખર્ચ
પુતિનનું વિમાન કોઈ સામાન્ય રાષ્ટ્રપતિ વિમાન નથી, પરંતુ એક ઉડતું યુદ્ધ સ્ટેશન છે. આ Il-96 મિસાઇલ વિરોધી પ્રણાલીઓથી લઈને સુરક્ષિત સંદેશાવ્યવહાર બંકરો સુધીની દરેક વસ્તુથી સજ્જ છે. તેને એકલા ઉડાવવાનો ખર્ચ પ્રતિ કલાક લાખોમાં થાય છે, અને રશિયા આખું બિલ ચૂકવે છે. તેમની સાથે રહેલી FSO સુરક્ષા ટીમ, જેની ફિલ્મના વિશેષ દળો પણ પ્રશંસા કરશે, તે પણ રશિયાના બજેટમાંથી આવે છે. આનો અર્થ એ થયો કે પુતિનની મુસાફરી, સુરક્ષા સાધનો, ટેકનિકલ ટીમ અને મેડિકલ યુનિટ બધું રશિયાથી આવે છે.
ભારતનો ખર્ચ
પુતિન ઉતરતાની સાથે જ ભારત “Z+ થી ઉપર” સુરક્ષા મોડમાં જાય છે. SPG, NSG, RAW, IB અને દિલ્હી પોલીસ દરેક પોતાના સુરક્ષા સ્તરો તૈનાત કરે છે. આ સ્તરો ફક્ત ઉપરછલ્લા નથી; તેમાં ડ્રોન જામર, AI મોનિટરિંગ, રૂટ સેનિટાઇઝેશન અને એન્ટિ-સ્નાઇપર યુનિટનો સમાવેશ થાય છે. ભારત આ વ્યવસ્થાનો ખર્ચ ઉઠાવે છે, જે ફક્ત સુરક્ષા વ્યવસ્થાપન માટે 100-250 મિલિયન રૂપિયા સુધી ચાલી શકે છે.
પુતિન ક્યાં રહે છે?
પુતિન ફક્ત તે હોટલના રૂમમાં જ રહેતા નથી; આખો ફ્લોર ખાલી કરવામાં આવે છે. ભારત ઘણીવાર 24×7 સુરક્ષા, રશિયન ટીમ માટે અલગ વ્યવસ્થા, ફૂડ પ્રોટોકોલ અને મેડિકલ સપોર્ટનો ખર્ચ ઉઠાવે છે. કુલ આતિથ્ય ખર્ચ ₹1-2 કરોડ કે તેથી વધુ સુધી પહોંચી શકે છે. રાજ્ય ભોજન સમારંભો, સભા ખંડ, પ્રેસ કોન્ફરન્સ, પ્રોટોકોલ સજાવટ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો આ બધું ભારત સરકારના ખર્ચમાં ઉમેરવામાં આવે છે. તેમનો સરેરાશ ખર્ચ ₹5-15 કરોડ સુધીનો હોઈ શકે છે. રાજ્યના વડાની કોઈપણ મુલાકાતનો ખર્ચ ₹50-150 કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. પુતિનની સુરક્ષા વિશ્વમાં સૌથી મોંઘી માનવામાં આવે છે, તેથી આ આંકડો તેનાથી પણ વધારે હોઈ શકે છે.
