નવેમ્બર 2023માં, અરાકાન આર્મી, થ્રી બ્રધરહુડ એલાયન્સના ભાગ રૂપે, શાન રાજ્યમાં બળવાખોર જૂથો સાથે મળીને સેના સામે મોટા પાયે હુમલો શરૂ કર્યો. થોડા મહિનાઓમાં, અરાકાન આર્મીએ રખાઈન અને ચિન રાજ્યમાં મુખ્ય લશ્કરી થાણાઓ કબજે કરી લીધા. અરાકાન આર્મીના કબજામાં રહેલા વિસ્તારો પણ ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે.
અરાકાન આર્મીએ બાંગ્લાદેશની યુનુસ સરકારની ઉંઘ હરામ કરી દીધી છે, આ સંગઠને ટેકનાફ વિસ્તારના કેટલાક ભાગો પર કબજો કર્યો છે. મ્યાનમારનું આતંકવાદી સંગઠન અરાકાન આર્મી (AA) પહેલાથી જ ભારતમાં પણ ચિંતાનું કારણ બની ચુક્યું છે.
2021માં બળવા પછી મ્યાનમારમાં અલગ-અલગ બળવાખોર જૂથો સક્રિય છે. સેના સામે મોરચો સંભાળનારાઓમાં અરાકાન આર્મીનો પણ સમાવેશ થાય છે. મ્યાનમારના રખાઈન અને ચીન જેવા પ્રાંતોમાં અરાકાન આર્મીની મજબૂત પકડ છે.
અરાકાન આર્મી (AA) ને જાણો
અરાકાન આર્મીની રચના 2009 માં મ્યાનમારમાં રખાઈન સમુદાયના સભ્યો દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેનું નેતૃત્વ ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી કાર્યકર્તા ત્વન મુરાત નાઈંગ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તેણે ઉત્તરી મ્યાનમારમાં કાચિન ઈન્ડિપેન્ડન્સ આર્મી (KIA) પાસે આશરો લીધો.
અરાકાન આર્મીએ સૌપ્રથમ તેના સંગઠનના ભાગરૂપે કાચિન પ્રાંતની જેડ ખાણોમાં કામ કરતા માણસોને સામેલ કર્યા હતા. રખાઈનમાં ઘૂસણખોરી કરતા પહેલા, તેણે શાન રાજ્યમાં KIA અને અન્ય આતંકવાદી જૂથો સાથે મ્યાનમારની સેના સામે લડવાનો અનુભવ મેળવ્યો હતો.
અરાકાન આર્મી દાવો કરે છે કે તેની પાસે 30 હજારથી વધુ લડવૈયાઓ છે, જોકે સ્વતંત્ર વિશ્લેષકો અનુસાર, તેના લડવૈયાઓની સંખ્યા લગભગ 20 હજાર હોઈ શકે છે.
મ્યાનમારમાં અરાકાન આર્મી શું કરી રહી છે?
જ્યારે સેનાએ ફેબ્રુઆરી 2021 માં આંગ સુન સૂ કીની સરકારને ઉથલાવી દીધી, ત્યારે અરાકાન આર્મીએ તેની નિંદા કરી પરંતુ તરત જ હથિયાર ઉપાડ્યા નહીં. આ પછી, લગભગ 2 વર્ષ સુધી, અરાકાન આર્મીએ રાજકીય પાંખ દ્વારા તેનો વહીવટી પ્રવેશ કરવાનું શરૂ કર્યું. યુનાઈટેડ લીગ ઓફ અરાકાન (યુએલએ) એ કોરોના રોગચાળા દરમિયાન મ્યાનમારમાં રસીકરણ અભિયાન ચલાવ્યું હતું.
નવેમ્બર 2023 માં, અરાકાન આર્મીએ, થ્રી બ્રધરહુડ એલાયન્સના ભાગ રૂપે, શાન રાજ્યમાં બળવાખોર જૂથો સાથે મળીને સેના સામે મોટા પાયે આક્રમણ શરૂ કર્યું. થોડા મહિનાઓમાં, અરાકાન આર્મીએ રખાઈન અને ચિન રાજ્યમાં મુખ્ય લશ્કરી થાણાઓ કબજે કરી લીધા.
મ્યાનમારના રખાઈન રાજ્યનો લગભગ 80 ટકા હિસ્સો અરાકાન આર્મીના કબજામાં છે અને આ વિસ્તાર ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. મ્યાનમારની સૈન્ય સરકારના જુન્ટાએ મ્યાનમાર અને બાંગ્લાદેશને અલગ કરતા લગભગ 270 કિલોમીટરના સરહદી વિસ્તાર પર નિયંત્રણ ગુમાવ્યું છે.
અરાકાન આર્મીએ ભારતની પણ ચિંતા વધારી હતી
જાન્યુઆરીની શરૂઆતમાં, તેણે મ્યાનમાર આર્મી માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતા ચિન પ્રાંતના પલેટવા શહેર પર કબજો કર્યો હતો, જે ભારત અને બાંગ્લાદેશ સરહદની નજીક સ્થિત છે અને આ શહેરમાં લાખો ડોલરના પ્રોજેક્ટ્સ ચાલી રહ્યા છે જેને ભારત સમર્થન આપે છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા ભારત અને મ્યાનમારના વિસ્તારો વચ્ચે વધુ સારી કનેક્ટિવિટી સ્થાપિત કરી શકાય છે.
આ સિવાય મ્યાનમારના ચિન પ્રાંત અને ભારતના મિઝોરમ વચ્ચે 510 કિલોમીટરની સરહદ છે. જ્યારે મ્યાનમારના આ વિસ્તારમાં સેના અને વિદ્રોહીઓ વચ્ચે અથડામણ ચાલી રહી છે ત્યારે મોટી સંખ્યામાં શરણાર્થીઓ મિઝોરમમાં આશ્રય લે છે. માર્ચ 2022 ના ડેટા અનુસાર, મ્યાનમારના 31 હજારથી વધુ શરણાર્થીઓ મિઝોરમમાં રહેતા હતા અને તે બધા ચિન પ્રાંતમાંથી આવ્યા હતા, તેથી આ ક્ષેત્રમાં સંઘર્ષ વધવાથી ભારતની ચિંતા પણ વધે છે.
