સોના-ચાંદીમાં કડાકો, ક્રૂડમાં ઉછાળો; રૂપિયો 95.68એ નબળો, સેન્સેક્સ-નિફ્ટી દબાણમાં
મધ્યપૂર્વની ભૌગોલિક ગરમાગરમીથી બજારમાં ઉથલપાથલઃ ક્રૂડ 8,148 રૂપિયા, સોનું 1.55 લાખની નીચે અને ચાંદી 2.36 લાખ નજીક
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
વૈશ્વિક બજારમાં મધ્યપૂર્વની તંગદિલી ફરી વધી જતાં આજે કોમોડિટીથી લઈને કરન્સી અને શેરબજાર સુધી તેની સીધી અસર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધવિરામની આશા ધૂંધળી થતાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો આવ્યો છે. બીજી તરફ MCX પર સોનું અને ચાંદીમાં નફારૂપી વેચવાલી જોવા મળી રહી છે. ડોલર સામે રૂપિયો પણ નબળો પડ્યો છે અને તેની અસર ભારતીય શેરબજારના સેન્ટિમેન્ટ પર પડી રહી છે.
સવારે આશરે 9.48 કલાકે MCXમાં સોનું 10 ગ્રામ દીઠ રૂ.1,55,100 આસપાસ ટ્રેડ થતું હતું, જે અગાઉના બંધ સામે રૂ.840 એટલે કે 0.54 ટકા ઘટ્યું હતું. વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવમાં મજબૂતી હોવા છતાં ભારતીય MCXમાં રૂપિયાની ચાલ અને સ્થાનિક વેચવાલીના કારણે સોનામાં નરમાઈ જોવા મળી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોટ ગોલ્ડ પણ લગભગ 0.5 ટકા ઘટીને 4,395 ડોલર પ્રતિ ઔંસ આસપાસ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
ચાંદીમાં ઘટાડો વધુ તીવ્ર રહ્યો હતો. MCX પર ચાંદી રૂ.2,35,650 પ્રતિ કિલો આસપાસ હતી, જે અગાઉના બંધ કરતાં રૂ.2,398 અથવા 1.01 ટકા નીચી હતી. એટલે એક જ સેશનમાં સોનાની સરખામણીએ ચાંદીમાં વેચવાલીનું દબાણ વધુ જોવા મળ્યું છે.
કોમોડિટી માર્કેટમાં સૌથી મોટો ઉછાળો ક્રૂડ ઓઈલમાં નોંધાયો છે. MCX ક્રૂડ ઓઈલ રૂ.8,148 પ્રતિ બેરલ આસપાસ હતું, જે અગાઉના બંધ કરતાં આશરે રૂ.85 એટલે કે 1.05 ટકા વધ્યું હતું. વૈશ્વિક બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ 91 ડોલર પ્રતિ બેરલની ઉપર પહોંચી ગયું છે, જ્યારે WTI પણ 85 ડોલરની આસપાસ છે. મધ્યપૂર્વમાં ઊર્જા પુરવઠા અંગેની ચિંતા વધતા ક્રૂડમાં જોખમ પ્રીમિયમ વધી રહ્યું છે.
ક્રૂડના ઉછાળાની સીધી અસર ભારતીય રૂપિયા પર પડી રહી છે. ડોલર સામે રૂપિયો આજે શરૂઆતના વેપારમાં 95.68 સુધી નબળો પડ્યો હતો, જે અગાઉના બંધની સરખામણીએ આશરે 7 પૈસાનો ઘટાડો દર્શાવે છે. ઊંચા ક્રૂડ ભાવના કારણે ભારતનું આયાત બિલ વધવાની શક્યતા હોવાથી રૂપિયાની સ્થિતિ પર વધુ દબાણ આવી શકે છે. RBI બજારમાં હસ્તક્ષેપ કરીને રૂપિયાને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હોવાનું પણ અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ તમામ પરિબળોની અસર શેરબજારમાં પણ દેખાઈ છે. આજે ભારતીય બજારમાં શરૂઆતથી જ સાવચેતીનું વાતાવરણ રહ્યું. નિફ્ટી 50 લગભગ 24,219.80 સુધી ઘટ્યો હતો, જે અગાઉના 24,287.65ના બંધ કરતાં 67.85 પોઈન્ટનો ઘટાડો દર્શાવે છે. ટકાવારીમાં ઘટાડો આશરે 0.27 ટકા રહ્યો. બીજી તરફ સેન્સેક્સ 77,418.06 સુધી નીચે આવ્યો હતો, જે અગાઉના 77,728.16ના બંધ કરતાં 310.10 પોઈન્ટનો ઘટાડો છે.
બજારના ખેલાડીઓ માટે હાલ સૌથી મોટો પડકાર ક્રૂડ, રૂપિયો અને વૈશ્વિક ભૌગોલિક તણાવનું ત્રિકોણ બની ગયું છે. ક્રૂડ 90 ડોલરથી ઉપર ટકશે તો ભારતના આયાત ખર્ચ અને મોંઘવારી અંગે ચિંતા વધી શકે છે. તેની અસર પેટ્રોલિયમ આધારિત કંપનીઓ, એરલાઇન્સ, કેમિકલ્સ અને અન્ય ઊર્જા-વપરાશવાળા ક્ષેત્રો પર પડી શકે છે. બીજી તરફ નબળો રૂપિયો IT જેવી નિકાસ આધારિત કંપનીઓને અમુક અંશે લાભ આપી શકે છે.
આજે બજારની દિશા માટે રોકાણકારોની નજર ક્રૂડના ભાવ, ડોલર-રૂપિયાની ચાલ, મધ્યપૂર્વના સમાચાર અને વૈશ્વિક વ્યાજદરના સંકેતો પર રહેશે. હાલનું ચિત્ર સ્પષ્ટ છે—સોનું-ચાંદીમાં વેચવાલી, ક્રૂડમાં તેજી, રૂપિયામાં નબળાઈ અને શેરબજારમાં દબાણ. એટલે આગામી સત્રોમાં અસ્થિરતા યથાવત રહેવાની શક્યતા છે.
MCXમાં સોનાનો ભાવ
સોનું: રૂ.1,55,100 પ્રતિ 10 ગ્રામ
ફેરફાર: રૂ.840નો ઘટાડો
ટકાવારી: -0.54%
MCXમાં સોનું 1.55 લાખની નીચે સરકતાં નફારૂપી વેચવાલીનો સંકેત મળ્યો છે.
ચાંદીમાં મોટો ઘટાડો
ચાંદી: રૂ.2,35,650 પ્રતિ કિલો
ફેરફાર: રૂ.2,398નો ઘટાડો
ટકાવારી: -1.01%
સોનાની સરખામણીએ ચાંદીમાં વેચવાલી વધુ તીવ્ર રહી છે.
ક્રૂડ ઓઈલમાં આગ
MCX ક્રૂડ: રૂ.8,148 પ્રતિ બેરલ
ફેરફાર: રૂ.85નો ઉછાળો
ટકાવારી: +1.05%
વૈશ્વિક બ્રેન્ટ ક્રૂડ 91 ડોલરની ઉપર જતા ભારતીય બજારમાં પણ ઊર્જા ખર્ચ વધવાની ચિંતા.
ડોલર સામે રૂપિયો
USD/INR: આશરે રૂ.95.68
ફેરફાર: આશરે 7 પૈસાનો ઘટાડો
ક્રૂડ 90 ડોલરથી ઉપર જતા ભારતના આયાત બિલ પર દબાણ વધવાની શક્યતા હોવાથી રૂપિયો નબળો પડ્યો.
સેન્સેક્સ-નિફ્ટીનો મિજાજ
સેન્સેક્સ: 77,418.06 — 310.10 પોઈન્ટ નીચે
નિફ્ટી: 24,219.80 — 67.85 પોઈન્ટ નીચે
મધ્યપૂર્વની તંગદિલી, મોંઘું ક્રૂડ અને નબળો રૂપિયો શેરબજારના સેન્ટિમેન્ટ પર ભારે પડ્યા છે.
ક્રૂડ ઓઈલની આગથી તેલ-તેલીબિયાં બજારમાં હલચલઃ આયાતી તેલ મોંઘા થવાના સંકેત
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ફરી 90 ડોલરની સપાટી વટાવીને 91 ડોલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ પહોંચતાં તેની અસર હવે ભારતના તેલ-તેલીબિયાં બજારના ગણિત પર પણ દેખાવા લાગી છે. અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની તંગદિલી અને હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને સપ્લાય અંગેની ચિંતાએ ક્રૂડમાં જોખમ પ્રીમિયમ વધાર્યું છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ આજે આશરે 91.14 ડોલર અને WTI 85.04 ડોલર પ્રતિ બેરલ આસપાસ રહ્યો હતો.
ક્રૂડ મોંઘું થવાનું સૌથી મોટું દબાણ ભારતના આયાત ખર્ચ પર પડે છે. ભારત પોતાની ખાદ્યતેલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાતથી પૂરો કરે છે. ખાસ કરીને પામતેલ અને સોયાતેલ જેવા આયાતી તેલો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ સાથે ડોલર-રૂપિયાની ચાલ પણ મહત્વની બને છે. આજે ડોલર સામે રૂપિયો આશરે રૂ.95.68 સુધી નબળો પડ્યો છે. એટલે એક તરફ વિદેશી તેલ મોંઘું થાય અને બીજી તરફ રૂપિયો નબળો પડે તો આયાતકારનો ખર્ચ બેવડું દબાણ અનુભવે છે.
તેલીબિયાં બજારમાં હાલ મગફળી સૌથી મહત્વની નજરમાં છે. રાજકોટના તાજેતરના ઉપલબ્ધ APMC આંકડા મુજબ જુલાઈના અંતમાં રાજકોટ યાર્ડમાં મગફળી જી-20નો મોડલ ભાવ આશરે રૂ.7,060 પ્રતિ ક્વિન્ટલ અને બોલ્ડ મગફળીનો મોડલ ભાવ આશરે રૂ.7,125 પ્રતિ ક્વિન્ટલ રહ્યો હતો. ગોંડલમાં બોલ્ડ મગફળીનો મોડલ ભાવ રૂ.7,255 સુધી નોંધાયો હતો. આ આંકડા 29 જુલાઈ સુધીના ઉપલબ્ધ યાર્ડ ડેટા છે, તેથી તેને આજના લાઇવ ભાવ તરીકે નહીં પરંતુ તાજેતરના બજાર ટ્રેન્ડ તરીકે જોવો જરૂરી છે.
મગફળીના દાણાના તાજેતરના ભાવ પણ ગુણવત્તા અને મંડીએ પ્રમાણે મોટા પ્રમાણમાં બદલાતા જોવા મળે છે. રાજકોટમાં 18 જુલાઈએ મગફળી દાણાનો મોડલ ભાવ રૂ.9,700 પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતો, જ્યારે જસદણમાં તે દિવસે મોડલ ભાવ રૂ.9,500 અને જેતપુરમાં રૂ.9,500 રહ્યો હતો. એટલે આવક, ગુણવત્તા અને ખરીદીની માંગ પ્રમાણે બજારમાં ભાવમાં નોંધપાત્ર તફાવત રહે છે.
આયાતી તેલમાં સોયાતેલ તરફ ખાસ નજર છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને કારણે સનફ્લાવર ઓઈલની સપ્લાયમાં ખલેલ પડતાં ભારત ઓગસ્ટમાં રેકોર્ડ સોયાતેલ આયાત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. વેપારીઓના અંદાજ મુજબ ઓગસ્ટમાં સોયાતેલની આયાત 6.20 લાખ ટન સુધી પહોંચી શકે છે, જે ચાલુ માર્કેટિંગ વર્ષના માસિક સરેરાશ કરતાં આશરે 46 ટકા વધુ છે. બીજી તરફ સનફ્લાવર ઓઈલની આયાત ઘટીને આશરે 1.80 લાખ ટન રહેવાની ધારણા છે.
સોયાતેલ અને પામતેલ વચ્ચેનો ભાવ તફાવત પણ ઘટ્યો છે. અગાઉ સોયાતેલ અને પામતેલ વચ્ચે ટનદીઠ 100 ડોલરથી વધુનો તફાવત હતો, જે હવે આશરે 50 ડોલર સુધી આવી ગયો છે. આ સ્થિતિમાં આયાતકારો સોયાતેલ તરફ વધુ વળી રહ્યા છે. ભારતે સપ્ટેમ્બરથી ડિસેમ્બર ડિલિવરી માટે આશરે 14 લાખ ટન સોયાતેલ અગાઉથી ખરીદ્યું હોવાનો અહેવાલ છે. બીજી તરફ સ્થાનિક સિંગતેલના બજારમાં ક્રૂડની સીધી અસર કરતાં મગફળીની આવક, સ્ટોક, સ્થાનિક માંગ અને સિંગદાણાની ઉપલબ્ધતા વધારે મહત્વની રહેશે. જોકે પામતેલ, સોયાતેલ અને અન્ય આયાતી તેલો મોંઘા થાય તો સિંગતેલની તુલનાત્મક કિંમતમાં વધારો થવાની સંભાવના રહે છે. એટલે સિંગતેલના વેપારીઓ હાલ આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર અને રૂપિયાની ચાલ બંને પર નજર રાખી રહ્યા છે.
કપાસિયા તેલ અને પામોલિન માટે પણ પરિસ્થિતિ મિશ્ર છે. પામતેલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ અને મલેશિયા-ઈન્ડોનેશિયાની નિકાસ નીતિ મહત્વની છે, જ્યારે કપાસિયા તેલમાં સ્થાનિક કપાસબીજની ઉપલબ્ધતા અને જીનિંગ મિલોની કામગીરી ભાવ નક્કી કરશે. આગામી દિવસોમાં જો ક્રૂડ 90 ડોલરથી ઉપર સ્થિર રહે અને રૂપિયો 95-96ની આસપાસ નબળો રહે તો આયાતી ખાદ્યતેલના ખર્ચમાં વધુ દબાણ આવી શકે છે.
હાલનું બજારચિત્ર એવું છે કે ક્રૂડ મોંઘું, રૂપિયો નબળો અને આયાતી તેલની માંગ મજબૂત છે. તેથી સોયાતેલ અને પામતેલમાં તેજીનું જોખમ વધ્યું છે, જ્યારે સૌરાષ્ટ્રમાં મગફળી અને સિંગતેલનું બજાર સ્થાનિક આવકો અને સ્ટોકના ગણિતથી ચાલશે. આગામી દિવસોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ, ડોલર અને પામતેલના ભાવ ત્રણેય સાથે વધશે તો ખાદ્યતેલ બજારમાં ફરી ભાવવધારાનો માહોલ સર્જાઈ શકે છે.
