ઈરાન તેની રાજધાની તેહરાનથી અન્ય કોઈ જગ્યાએ ખસેડવાનું વિચારી રહ્યું છે. તેહરાનમાં વધુ પડતી વસ્તી, પાણીની અછત, વીજળીની સમસ્યા, ટ્રાફિક જામ જેવી સમસ્યાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાનની સરકાર તેની રાજધાની બદલવા માંગે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે નવી રાજધાની દક્ષિણ કિનારા પર સ્થિત મકરાન શહેરમાં બનાવવામાં આવશે. મકરાન પ્રદેશ સિસ્તાન અને બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાં સ્થિત છે અને ઓમાનના અખાતના કિનારે સ્થિત હોવાને કારણે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે.
‘ખોવાયેલા સ્વર્ગ’ને બનાવાશે રાજધાની
1979થી ઈરાનની રાજધાની બદલવાનો વિચાર ઘણી વખત ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. પરંતુ ખર્ચ અને પડકારોને કારણે તે આગળ વધ્યો નથી. પરંતુ ગયા વર્ષે જુલાઈમાં પદ સંભાળનારા ઈરાનના સુધારાવાદી રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને તાજેતરમાં દેશની રાજધાની બદલવાની વાત કરી છે. તેમણે રાજધાનીના સ્થળાંતરની સમીક્ષા કરી હતી. જેમાં તેહરાનમાં ટ્રાફિક જામ, પાણીની અછત, વાયુ પ્રદૂષણ અને માનવ અથવા કુદરતી કારણોસર રાજધાનીની જમીનનું ડૂબી જવા જેવી સમસ્યાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં, ઈરાની સરકારના પ્રવક્તા ફાતિમા મોહજેરાનીએ માહિતી આપી હતી કે, અધિકારીઓ રાજધાની બદલવા માટે સંભવિત વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે. રાજધાની માટેના વિકલ્પો વિશે વાત કરતા તેમણે કહ્યું હતું કે, ‘રાજધાની માટે મકરાન પ્રદેશ પર ગંભીરતાથી વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે.’
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ કહ્યું હતું કે, “મકરાનના ‘ખોવાયેલા સ્વર્ગ’ને ઈરાન અને પ્રદેશના ભાવિ આર્થિક કેન્દ્રમાં પરિવર્તિત કરવું જોઈએ.” સપ્ટેમ્બર 2024 માં, રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિઆને કહ્યું, “દેશના આર્થિક અને રાજકીય કેન્દ્રને દક્ષિણ તરફ અને સમુદ્રની નજીક ખસેડવા સિવાય આપણી પાસે બીજો કોઈ રસ્તો નથી.” રાજધાની બદલવાના પ્રસ્તાવ માટે રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાનની ટીકા થઈ રહી છે. ઈરાનના શાસક આગા મોહમ્મદ ખાન ખજરે 1786માં તેહરાનને દેશની રાજધાની બનાવી હતી. ત્યારથી, તેહરાન બે સદીઓથી વધુ સમયથી ઈરાનનું રાજકીય, વહીવટી અને સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર રહ્યું છે.
હાલમાં તેહરાનમાં 18 મિલિયન લોકો રહે છે. તેહરાનના ગવર્નર મોહમ્મદ સાદેગ મોતામેડિયનના જણાવ્યા અનુસાર, રાજધાનીમાં દરરોજ 20 લાખ લોકો કામ પર અને ત્યાંથી મુસાફરી કરે છે. બીજી બાજુ, મકરાન તેના માછીમારી ગામો, રેતાળ દરિયાકિનારા અને મહાન એલેક્ઝાન્ડરના સમયના તેના પ્રાચીન ઇતિહાસ માટે જાણીતું છે. આમ છતાં, ઘણા લોકો રાજધાની તેહરાનથી મકરાન ખસેડવાના પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.
