સોનાના ભાવમાં કડાકો: ઝવેરીબજારમાં ખરીદીની ચમક

દિવળી પૂર્વે કિંમતમાં ૭ ટકાથી વધુનો ઘટાડો

સોનાના ભાવમાં કડાકો: ઝવેરીબજારમાં ખરીદીની ચમક

કિંમતોમાં આવેલી નરમાશથી ઉંચા ભાવોને લીધે ખરીદી મુલતવી રાખનારા ગ્રાહકો હવે ધનતેરસ પૂર્વે બજારમાં ઉમટી પડ્યા, બજારમાં તેજી રહેવાની વેપારીઓને આશા

ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસીએશનના રાષ્ટ્રીય સચિવનું આંકલન, ધનતેરસના પવિત્ર અવસરે સોનાનું વેચાણ ગત વર્ષની સરખામણીએ ૧૦થી ૧૨ ટકા વધશે

ચાંદીના ભાવમાં પણ નરમાઈશ, રૂ.૧૭૧3નો ઘટાડો થતાં રૂ.૧.૭૭ લાખ પ્રતિ કિલોએ પહોંચ્યો ભાવ

અગ્ર ગુજરાત, મુંબઈ

તહેવારોની મોસમમાં સોના-ચાંદીના દાગીના ખરીદવા માંગતા નાગરિકો માટે ખુશીના સમાચાર સામે આવ્યા છે. છેલ્લા 1 મહિના દરમિયાન સોનાના સ્થાનિક ભાવમાં 7% થી વધુનો નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. કિંમતોમાં આવેલી આ નરમાશના પરિણામે લાંબા સમયથી ઊંચા ભાવોને કારણે ખરીદી મુલતવી રાખનારા ગ્રાહકો હવે ધનતેરસ પૂર્વે બજારમાં ખરીદી માટે ઉમટી પડ્યા છે.

બજારના નિષ્ણાતો અને ઝવેરીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ગત સપ્તાહથી જ સોનાના વેચાણમાં અભૂતપૂર્વ ઝડપ જોવા મળી રહી છે અને 6 નવેમ્બરે ઉજવાનાર ધનતેરસ સુધી આ તેજી યથાવત રહેવાની ધારણા છે.

મુંબઈના બુલિયન માર્કેટ (સર્રાફા બજાર) માં સોમવારે 10 ગ્રામ સોનાનો હાજર ભાવ ઘટીને ₹1.37 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ પર આવી ગયો છે. બરાબર 1 મહિના પહેલાં આ જ ભાવ ₹1.48 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામના સ્તરે બોલાતો હતો. વર્તમાન વર્ષના સર્વોચ્ચ શિખર સાથે સરખામણી કરવામાં આવે તો કિંમતોમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ચાલુ વર્ષે 29 જાન્યુઆરીએ સોનાએ ₹1.80 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામની ઓલટાઇમ હાઇ ઐતિહાસિક સપાટી બનાવી હતી. ‘ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન’ (IBJA) ના રાષ્ટ્રીય સચિવ સુરેન્દ્ર મહેતાના આકલન મુજબ, આ વખતે ધનતેરસના પવિત્ર અવસરે સોનાનું વેચાણ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 10 થી 12% જેટલું વધી શકે છે.

સોનાના ભાવ ઘટ્યા હોવા છતાં સામાન્ય મધ્યમવર્ગ માટે તે હજુ પણ ઊંચા સ્તરે હોવાથી બજેટને સંતુલિત રાખવા ગ્રાહકો નવી વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યા છે. ઔરા જ્વેલ્સના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર વિપુલ શાહે જણાવ્યું કે, ગ્રાહકો જૂના બજેટમાં જ સુંદર અને આકર્ષક ડિઝાઇન પસંદ કરી રહ્યા છે. લોકોનું ધ્યાન હવે ઓછા વજનવાળા અને 18 કેરેટના દાગીના તરફ વળ્યું છે. 18 કેરેટના કલેક્શનના કારણે ગ્રાહકો ઓછા બજેટમાં પણ પરંપરાગત આભૂષણો ખરીદી શકવા સક્ષમ બન્યા છે.

ઉપરાંત એક અહેવાલ ચિંતાજનક પણ છે જેમાં WGCના ભારતીય કામગીરીના વડા સચિન જૈનના જણાવ્યા અનુસાર, ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં તહેવારોને કારણે ખરીદીમાં થોડો સુધારો આવી શકે છે. આમ છતાં, સોનાના આસમાને આંબતા ભાવો અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર પરના દબાણને જોતાં આ વર્ષે સોનાનું વેચાણ પોતાના જૂના રેકોર્ડ સ્તરને આંબી શકશે નહીં.

રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીના બુલિયન બજારમાં પણ ચાંદીના છૂટક ભાવોમાં નરમાઈ જોવા મળી છે. વૈશ્વિક બજારોમાં સઘન વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવોમાં થયેલા સુધારા વચ્ચે રોકાણકારોએ અત્યંત સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું છે. દિલ્હીમાં ચાંદી ઘટીને ₹ ૧,૮૪,૦૦૦ પ્રતિ કિલોગ્રામ (تمام કર સહિત) પર આવી ગઈ છે, જ્યારે અગાઉ તેની કિંમત ₹ ૧,૮૬,૦૦૦ પ્રતિ કિલોગ્રામ હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કોમેક્સ (COMEX) પર ડિસેમ્બર કોન્ટ્રેક્ટ માટેના ચાંદીના વાયદાના ભાવ $૫૦ પ્રતિ ઔંસની મહત્વપૂર્ણ મનોવૈજ્ઞાનિક સપાટીથી નીચે સરકી ગયા છે. વૈશ્વિક હાજર બજારમાં ચાંદી ૩ ટકાથી વધુ ઘટીને $૪૮.૯૭ પ્રતિ ઔંસ થઈ ગઈ છે.

લગ્નસરા માટે એડવાન્સ બુકિંગમાં વધારો

સોના-ચાંદીના ભાવ ઘટવાથી માત્ર તહેવારો પૂરતી જ નહીં, પરંતુ આગામી લગ્ન સિઝન માટે પણ પરિવારો દ્વારા અત્યારથી જ એડવાન્સ ઓર્ડર્સ નોંધાવવાની શરૂઆત થઈ ગઈ છે. અગાઉ સતત વધતા ભાવોને લીધે ઘણા પરિવારોએ લગ્નની ખરીદી અટકાવી રાખી હતી, જે રોકાયેલી માંગ હવે ફરી બજારમાં સક્રિય થઈ છે. શોરૂમ્સમાં સોનાના અલંકારો ઉપરાંત ચાંદીના સિક્કાઓની ખરીદીમાં પણ ભારે ઉછાળો નોંધાયો છે. કલ્યાણ જ્વેલર્સના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર રમેશ કલ્યાણરમનના જણાવ્યા અનુસાર, ધનતેરસ પહેલાં ભાવ ઘટતાં ગ્રાહકોને મોટો ફાયદો થયો છે અને વીકેન્ડ દરમિયાન શોરૂમ્સમાં મુલાકાતીઓની સંખ્યામાં ધરખમ વધારો થયો છે.

ધાતુ કરતાં ડિઝાઇન અને લાઇટવેઇટ જ્વેલરીનો ક્રેઝ

આ વર્ષની ફેસ્ટિવ સિઝનમાં ગ્રાહકોની ખરીદી પેટર્નમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવ્યું છે. ટાટા જૂથની કંપની કેરેટલેનના કો-ફાઉન્ડર ગુરુકીર્તિ ગુરુનાથનના જણાવ્યા મુજબ, ગ્રાહકો માત્ર ધાતુ કે રોકાણના હેતુ કરતાં દાગીનાની અનોખી ડિઝાઈન અને પહેરવાની સરળતાને વધુ પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે. ડેઇલી વિયર લાઇટ ડાયમંડ પીસ, જડતર વર્ક અને સોલિટેરની માંગમાં જબરદસ્ત તેજી નોંધાઈ છે. કિંમતો ઘટવાથી એક તરફ સામાન્ય નાગરિકોમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ જ્વેલરી ક્ષેત્રને આ ધનતેરસે રેકોર્ડબ્રેક ટર્નઓવરની આશા બંધાઈ છે.

WGCનો ચિંતાજનક અહેવાલ

રોઇટર્સ અને વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC)ના તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચેલા ભાવોને પગલે ભારતમાં સોનાની માંગ છેલ્લા 6 વર્ષના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. વર્ષ 2020ની કોવિડ-19 મહામારીના લોકડાઉન બાદ આ પહેલીવાર બન્યું છે જ્યારે જ્વેલરી માર્કેટમાં આટલી મોટી મંદી નોંધાઈ હોય. ચીન પછી વિશ્વમાં સોનાનો બીજો સૌથી મોટો ગ્રાહક દેશ હોવા છતાં, હાલ ભારતીય ગ્રાહકો ખરીદીમાં ભારે સાવચેતી દાખવી રહ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન સાથે સંકળાયેલા યુદ્ધ અને ભૂ-રાજકીય તણાવના લીધે જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓની મોંઘવારી વધી છે, જેણે સીધી મધ્યમ વર્ગના માસિક બજેટ અને બચત પર અસર કરી છે.

૨૦૨૬ના ૯ મહિનામાં વેચાણમાં ઘટાડો

વર્ષ 2026ના પ્રથમ 9 મહિનામાં જ્વેલરીના વેચાણમાં સતત ઘટાડો નોંધાયો છે. આ સ્થિતિને જોતાં ચાલુ વર્ષે દેશમાં સોનાનો કુલ વપરાશ ઘટીને આશરે 650 મેટ્રિક ટન રહેવાનો અંદાજ છે, જે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોની સરેરાશ કરતાં ઘણો નીચો આંકડો છે. સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરના સત્તાવાર ડેટા મુજબ, દેશભરમાં સોનાની માંગ વાર્ષિક ધોરણે 29% ઘટીને 162.5 મેટ્રિક ટન થઈ ગઈ છે. લગ્નસરાની ખરીદીમાં 20%નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યારે સુરક્ષિત રોકાણ (બાર અને સિક્કા) તરીકે થતી ખરીદીમાં 40% જેટલો મોટો કડાકો જોવા મળ્યો છે. આ ઉપરાંત આયાત જકાતમાં થયેલા ફેરફારોએ પણ બજારની અનિશ્ચિતતા વધારી છે.

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં માંગ ઘટી

દેશની કુલ સોનાની માંગમાં 50%થી વધુ હિસ્સો ગ્રામીણ ભારતનો હોય છે, જ્યાં સારો પાક થતાં જ ખેડૂતો સોનામાં નાણાં રોકે છે. જોકે, આ વર્ષે છેલ્લા 10 વર્ષમાં સૌથી ઓછો વરસાદ નોંધાતાં ખેતીની ઉપજ અને ગ્રામીણ આવક પર ગંભીર અસર પડી છે, જેના પરિણામે ગામડાઓમાંથી આવતી નિયમિત માંગ અટકી ગઈ છે.

બુલિયન બજારમાં ચાંદી સસ્તી થઈ

દેશના બુલિયન બજારમાં કિંમતી ધાતુઓની ચાલમાં સતત મોટા ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે. બુધવાર, ૪ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ બજાર ખુલ્યાની સાથે જ ચાંદીના ભાવોમાં ફરી એકવાર નોંધપાત્ર ઘટાડો દર્જ કરવામાં આવ્યો છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ચાંદીના વાયદાના ભાવો ૦.૯૫ ટકા એટલે કે ₹ ૧,૭૧૩ ઘટીને ₹ ૧,૭૭,૯૮૫ પ્રતિ કિલોગ્રામ પર પહોંચી ગયા છે. અગાઉના ટ્રેડિંગ સત્રમાં ચાંદી ₹ ૧,૭૯,૬૯૮ પ્રતિ કિલોગ્રામના સ્તરે બંધ રહી હતી. બુલિયન એસોસિએશનના આંકડા મુજબ સ્પોટ માર્કેટમાં ચાંદીનો ભાવ ₹ ૧,૭૮,૪૬૦ પ્રતિ કિલોગ્રામ આસપાસ રહ્યો હતો, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તે ઘટીને ૪૯.૨૭ ડોલર પ્રતિ ઔંસની સપાટીએ ટ્રેડ થઈ રહી હતી.

દેશના વિવિધ શહેરોમાં ચાંદીના નવીનતમ ભાવો

પ્રમુખ બુલિયન સૂચકાંકો અને ગુડ રિટર્ન્સના અહેવાલો મુજબ, દેશના અગ્રણી શહેરોમાં ચાંદીના છૂટક બજાર ભાવ ઉચ્ચ સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા, ચેન્નાઈ, પટના, લખનૌ, અલીગઢ, મેરઠ, અયોધ્યા, કાનપુર, મુરાદાબાદ, મિર્ઝાપુર, ઝાંસી, મથુરા, ગોરખપુર, બરેલી, વારાણસી, આગ્રા, ગાઝિયાબાદ, નોઈડા, ગુરુગ્રામ, જયપુર, લુધિયાણા, ગુવાહાટી, જલગાંવ, ઇન્દોર, ભોપાલ, અમદાવાદ અને વડોદરા સહિતના દેશભરના મોટા શહેરોમાં ચાંદીનો અંદાજિત છૂટક ભાવ આશરે ₹ ૨,૦૦,૦૦૦ પ્રતિ કિલોગ્રામ આસપાસ બોલાઈ રહ્યો છે. સ્થાનિક કર, ઓક્ટ્રોઈ અને જ્વેલરી મેકિંગ ચાર્જિસના કારણે વિવિધ શહેરોના સ્થાનીય સરાફા બજારોમાં ભાવોમાં થોડો તફાવત જોવા મળી શકે છે.