દક્ષિણ ગુજરાતમાં મેઘતાંડવ, સૌરાષ્ટ્ર સહિતના વિસ્તારોમાં મેઘાની રાહ

દક્ષિણ ગુજરાતમાં મેઘતાંડવ, સૌરાષ્ટ્ર સહિતના વિસ્તારોમાં મેઘાની રાહ

છેલ્લા 24 કલાકમાં 29 જિલ્લાના 75 તાલુકામાં વરસાદ; નવસારીમાં સાડા ચાર ઇંચ, સુરત-વલસાડ-તાપી-ભરૂચમાં પણ મેઘમહેર, રાજ્યના 47 તાલુકા હજુ કોરાધાકોડ

અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ

રાજ્યમાં આગામી એક સપ્તાહ દરમિયાન સારા વરસાદની હવામાન વિભાગની આગાહી વચ્ચે છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન દક્ષિણ ગુજરાતમાં મેઘરાજાએ જોરદાર હાજરી નોંધાવી છે. રાજ્યના કુલ 29 જિલ્લાના 75 તાલુકામાં હળવાથી ભારે વરસાદ વરસતા દક્ષિણ ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં ચોમાસાની ગતિ તેજ બની છે. બીજી તરફ સૌરાષ્ટ્ર, ઉત્તર ગુજરાત અને મધ્ય ગુજરાતના ઘણા વિસ્તારોમાં હજુ પણ સાર્વત્રિક વરસાદની રાહ જોવાઈ રહી છે. સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટરના અહેવાલ મુજબ છેલ્લા 24 કલાકમાં સૌથી વધુ વરસાદ નવસારી જિલ્લામાં નોંધાયો છે. નવસારી શહેરમાં 115 મીમી એટલે કે સાડા ચાર ઇંચ જેટલો વરસાદ વરસ્યો હતો. ઉપરાંત જલાલપોરમાં 89 મીમી અને ચીખલીમાં 52 મીમી વરસાદ નોંધાતા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
વલસાડ જિલ્લામાં પણ વરસાદનું જોર રહ્યું હતું. વલસાડ શહેરમાં 77 મીમી, ધરમપુરમાં 70 મીમી, વાપીમાં 56 મીમી તથા પારડીમાં નોંધપાત્ર વરસાદ વરસ્યો હતો. સુરત જિલ્લામાં ઉમરપાડામાં સૌથી વધુ 122 મીમી વરસાદ નોંધાયો હતો, જ્યારે સુરત શહેરમાં 94 મીમી, કામરેજમાં 92 મીમી, સોરઠમાં 67 મીમી, માંગરોળમાં 49 મીમી અને પલસાણામાં 46 મીમી વરસાદ થયો હતો. ડાંગ જિલ્લામાં વધઈ વિસ્તારમાં 41 મીમી વરસાદ નોંધાયો હતો. ભરૂચ જિલ્લામાં અંકલેશ્વરમાં 59 મીમી અને હાંસોટમાં 38 મીમી વરસાદ વરસતા ખેડૂતોમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. રાજ્યના અન્ય જિલ્લાઓમાં વરસાદ છૂટોછવાયો રહ્યો હતો અને ઘણા વિસ્તારોમાં હજુ પણ નોંધપાત્ર વરસાદની રાહ જોવાઈ રહી છે.
રાજ્યના વરસાદના આંકડા પર નજર કરીએ તો છેલ્લા 24 કલાકમાં કુલ 29 જિલ્લાના 75 તાલુકામાં વરસાદ નોંધાયો છે. ચાલુ ચોમાસા દરમિયાન રાજ્યમાં અત્યાર સુધી કુલ સરેરાશ 35.21 મીમી વરસાદ નોંધાયો છે, જે મોસમના સામાન્ય વરસાદના આશરે 3.87 ટકા જેટલો થાય છે. હજુ પણ રાજ્યના 47 તાલુકામાં એક ટીપું પણ નોંધપાત્ર વરસાદ પડ્યો નથી અને તે વિસ્તારો કોરાધાકોડ રહ્યા છે.
જિલ્લાવાર સ્થિતિ દર્શાવે છે કે 157 તાલુકામાં બે ઇંચ સુધી વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે 48 તાલુકામાં બે થી પાંચ ઇંચ વચ્ચે વરસાદ પડ્યો છે. ઉપરાંત 16 તાલુકામાં પાંચથી દસ ઇંચ સુધી વરસાદ નોંધાતા ચોમાસાએ સારું જોર પકડ્યું હોવાનું સ્પષ્ટ થાય છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદની આગાહીને પગલે ખેડૂતો, જળાશયો અને પીવાના પાણીની સ્થિતિ માટે આશાવાદી માહોલ સર્જાયો છે.

સૌથી વધુ વરસાદ ક્યાં?

ઉમરપાડા (સુરત) – 122 મીમી
નવસારી – 115 મીમી
સુરત શહેર – 94 મીમી
કામરેજ – 92 મીમી
જલાલપોર – 89 મીમી

દક્ષિણ ગુજરાતમાં મેઘમહેર

નવસારી, સુરત, વલસાડ, ડાંગ અને ભરૂચમાં ભારે વરસાદ
અનેક વિસ્તારોમાં 2થી 4.5 ઇંચ વરસાદ
ખેતી માટે અનુકૂળ સ્થિતિ સર્જાઈ

રાજ્યનો વરસાદી ચિતાર

29 જિલ્લામાં વરસાદ
75 તાલુકામાં નોંધપાત્ર વરસાદ
કુલ સીઝન વરસાદ 35.21 મીમી
સામાન્ય વરસાદના 3.87 ટકા જેટલો વરસાદ

હજુ ક્યાં રાહ?

રાજ્યના 47 તાલુકા હજુ કોરાધાકોડ
સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની રાહ
અનેક જળાશયો હજુ પૂરતા ભરાયા નથી

તાલુકાવાર વરસાદનું વિતરણ

157 તાલુકામાં 0થી 2 ઇંચ વરસાદ
48 તાલુકામાં 2થી 5 ઇંચ વરસાદ
16 તાલુકામાં 5થી 10 ઇંચ વરસાદ

ખેડૂતો માટે રાહત

વાવણીને મળશે વેગ
વરસાદથી જમીનમાં ભેજ વધ્યો
આગામી સપ્તાહની આગાહીથી કૃષિ ક્ષેત્રમાં આશા વધી

આગામી દિવસોનું અનુમાન

આગામી એક સપ્તાહ સુધી સારા વરસાદની શક્યતા
દક્ષિણ ગુજરાત બાદ અન્ય વિસ્તારોમાં પણ વરસાદનું જોર વધવાની સંભાવના
જળાશયો અને ડેમોમાં આવક વધવાની આશા

સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં વરસાદની 92% ખાધ, દેવભૂમિ દ્વારકામાં 100% ; દેશભરમાં સૌથી વધુ વરસાદી ખાધ ગુજરાતમાં નોંધાઈ

ગુજરાતમાં ચોમાસાની ધીમી ગતિ અને વરસાદના અભાવે જૂન મહિનો રાજ્ય માટે અત્યંત નિરાશાજનક રહ્યો છે. હવામાન વિભાગના આંકડા મુજબ જૂન મહિનામાં ગુજરાતમાં સરેરાશ કરતાં 82 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે, જે દેશના તમામ રાજ્યોમાં સૌથી મોટી વરસાદી ખાધ ગણાઈ રહી છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ વિસ્તાર સૌથી વધુ પ્રભાવિત બન્યો છે, જ્યાં વરસાદની ખાધ 92 ટકા સુધી પહોંચી ગઈ છે. રાજ્યના આઠ જિલ્લાઓમાં તો વરસાદી ખાધ 90 ટકાથી પણ વધુ નોંધાતા ખેડૂતો, જળાશયો અને પીવાના પાણીની સ્થિતિ અંગે ચિંતા વધી છે.
હવામાન વિભાગના અહેવાલ મુજબ ગુજરાતમાં જૂન મહિનામાં સામાન્ય રીતે સરેરાશ 110.8 મીમી વરસાદ થતો હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે માત્ર 20.5 મીમી વરસાદ નોંધાયો છે. દેશના અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ ગુજરાતમાં સૌથી વધુ વરસાદી ખાધ નોંધાઈ છે. બીજા ક્રમે મેઘાલયમાં 74 ટકા, મણિપુરમાં 71 ટકા અને છત્તીસગઢમાં 65 ટકા વરસાદી ખાધ નોંધાઈ છે. હવામાન વિભાગના ધોરણ મુજબ 60 ટકા કે તેથી વધુ વરસાદી ખાધને ગંભીર સ્થિતિ માનવામાં આવે છે.
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં વરસાદની સ્થિતિ સૌથી વધુ ચિંતાજનક બની છે. દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં જૂન મહિનામાં એક ટીપું પણ નોંધપાત્ર વરસાદ ન પડતાં ત્યાં 100 ટકા વરસાદી ખાધ નોંધાઈ છે. રાજકોટ સહિત સૌરાષ્ટ્રના અનેક જિલ્લાઓમાં પણ વરસાદ લગભગ ગાયબ રહ્યો છે. રાજકોટમાં ગયા વર્ષે જૂન મહિનામાં 10 ઇંચથી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો, જ્યારે આ વર્ષે અડધો ઇંચ વરસાદ પણ નોંધાયો નથી. અમદાવાદ જિલ્લામાં સરેરાશ 98.2 મીમી વરસાદ સામે માત્ર 22.8 મીમી વરસાદ નોંધાતા ત્યાં પણ 77 ટકા વરસાદી ખાધ રહી છે.
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં ગુજરાત માટે આ સૌથી સૂકો જૂન મહિનો સાબિત થયો છે. રાજ્યમાં માત્ર પંચમહાલ જિલ્લામાં સામાન્ય વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યાં સિઝનના કુલ વરસાદના આશરે 19 ટકા જેટલો વરસાદ પડી ગયો છે. મહિસાગર જિલ્લામાં પણ 17 ટકા વરસાદ નોંધાતા સ્થિતિ અન્ય જિલ્લાઓની સરખામણીએ સારી રહી છે. ચોમાસાના વિલંબિત પ્રવેશને પણ વરસાદની અછત માટે જવાબદાર માનવામાં આવી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે જૂનના અંત સુધીમાં સમગ્ર ગુજરાતમાં ચોમાસું પહોંચી જતું હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે દક્ષિણ ગુજરાતના સુરત સુધી પહોંચ્યા બાદ ચોમાસાની ગતિ ધીમી પડી હતી અને રાજ્યના મોટા ભાગના વિસ્તારો વરસાદથી વંચિત રહ્યા હતા. પરિણામે જૂન દરમિયાન ગરમી અને બફારામાં પણ વધારો નોંધાયો હતો. અમદાવાદમાં 30માંથી 27 દિવસ મહત્તમ તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ રહ્યું હતું. જોકે હવે હવામાન વિભાગે રાજ્ય માટે રાહતના સમાચાર આપ્યા છે. આગામી એક સપ્તાહ દરમિયાન ગુજરાતમાં સાર્વત્રિક વરસાદ થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને છોટાઉદેપુર, નર્મદા, ભરૂચ, સુરત, તાપી, ડાંગ, નવસારી અને વલસાડ જિલ્લામાં ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. ગુરુવારથી રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ શરૂ થઈ શકે છે અને આ વરસાદી દોર 6 જુલાઈ સુધી યથાવત રહેવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. હવામાન વિભાગની આ આગાહી ખેડૂતો અને રાજ્યના જળસંગ્રહ માટે આશાનું કિરણ બની છે.