ગુજરાતના ગામડાઓમાં બદલાતી તાસીર
ગ્રામીણ રાજકારણની દિશા GEN-Z નક્કી કરશે
આગામી ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણીઓને લઇ યુવા પેઢીને આકર્ષવા ગામે ગામ રચાવા લાગ્યા રાજકીય સમીકરણો
યુવા પેઢીની બદલાતી વિચારધારા, સોશ્યલ મીડિયાનો પ્રભાવ અને પોતાની જવાબદારીઓને પ્રત્યે સભાનતા આવતા ગ્રામ્ય વિસ્તારની શકલ બદલાશે?
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
ગુજરાતમાં આગામી ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણીઓને લઈને અત્યારથી જ રાજકીય ચર્ચાઓ શરૂ થઈ રહી છે. સરપંચ અને વોર્ડ સભ્યોની પસંદગી માટે ગામેગામ રાજકીય સમીકરણો રચાવા લાગ્યાં છે. આ વખતે ચૂંટણીમાં એક નવો અને મહત્ત્વનો પરિબળ જોવા મળી શકે છે, તે છે ‘ઝેન-ઝી’ (Gen Z) યુવા પેઢી.
આજની યુવા પેઢી માત્ર રાજકીય પક્ષોના પ્રચારથી પ્રભાવિત થાય તેવી સ્થિતિમાં નથી. તે વિકાસ, શિક્ષણ, રોજગારી, પારદર્શક વહીવટ, ભ્રષ્ટાચારમુક્ત વ્યવસ્થા અને ગામના ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં ઝેન-ઝી યુવાનો ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.
આગામી સરપંચની ચૂંટણીમાં યુવાનો માત્ર મતદાન પૂરતા સીમિત રહેવાને બદલે પોતે પણ સરપંચ અને વોર્ડ સભ્ય તરીકે ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતરે તેવી શક્યતા છે. શિક્ષિત, ટેકનોલોજીની સમજ ધરાવતા અને ગામના પ્રશ્નો અંગે જાગૃત યુવાનો જો રાજકારણમાં આગળ આવશે તો ગ્રામ પંચાયતોના વહીવટમાં નવી વિચારધારા જોવા મળી શકે છે.
ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતના વલસાડ, નવસારી, ડાંગ, તાપી અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં યુવાનોની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. શિક્ષણ, આરોગ્ય, રોજગારી, સિંચાઈ, વન અધિકાર, પીવાનું પાણી અને ગ્રામ્ય રસ્તા જેવા પ્રશ્નો ચૂંટણીના મુખ્ય મુદ્દા બની શકે છે.
આવનારી ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણીમાં કોણ જીતશે તે કહેવું અત્યારે વહેલું છે, પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ છે કે નવી પેઢીની અપેક્ષાઓ રાજકીય પક્ષો માટે ગંભીર સંદેશ બની રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ગુજરાતનાં ગામડાંમાં વર્ષોથી ચાલતા પરંપરાગત રાજકારણ સામે ઝેન-ઝી યુવાનો વિકાસ, પારદર્શિતા અને જવાબદારીના મુદ્દે નવો વિકલ્પ ઊભો કરી શકશે કે નહીં? કારણ કે હવે ગામનો યુવાન માત્ર સરપંચ પસંદ કરવા માગતો નથી, પરંતુ ગામનું ભવિષ્ય ઘડવામાં પોતાની ભાગીદારી પણ માગે છે.
સોશિયલ મીડિયા બનશે યુવાનોનું સૌથી મોટું હથિયાર .
ઝેન-ઝી યુવાનોની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા દ્વારા ગામના પ્રશ્નોને ઝડપથી લોકો સમક્ષ રજૂ કરી શકે છે. ગામમાં રસ્તાની સમસ્યા હોય, પીવાના પાણીની અછત હોય, સરકારી યોજનાઓમાં ગેરરીતિ હોય કે વિકાસનાં કામોમાં ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપો હોય, યુવાનો વીડિયો, ફોટોગ્રાફ અને ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરી શકે છે. ઓગસ્ટ 2026માં પ્રકાશિત સી-વોટરના સર્વે અંગેના અહેવાલ મુજબ, 58.7 ટકા યુવા ઉત્તરદાતાઓનું માનવું હતું કે રાજકીય પક્ષો ઝેન-ઝીની સમસ્યાઓને સમજી શકતા નથી. સર્વેમાં 53 ટકા લોકોએ રોજગારી, શિક્ષણ અને આરોગ્યને મહત્ત્વના ચૂંટણી મુદ્દા ગણાવ્યા હતા.
પક્ષોએ યુવા પેઢીની વિચારધારા સમજવી પડશે
ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને પક્ષો માટે હવે માત્ર જૂના રાજકીય સમીકરણો અને પરંપરાગત મતબેંકોના આધારે ચૂંટણી જીતવી સરળ નહીં રહે. યુવાનોને માત્ર ચૂંટણી સમયે પ્રચાર માટે ઉપયોગમાં લેવાને બદલે નિર્ણય પ્રક્રિયામાં સ્થાન આપવું પડશે. બીજી તરફ, ઝેન-ઝી યુવાનો પણ માત્ર સોશિયલ મીડિયા પર વિરોધ કે ટીકા કરવાને બદલે ગામના વિકાસ માટે જવાબદારી સ્વીકારીને આગળ આવે તે જરૂરી છે. તેવી ચર્ચા થઇ રહી છે.


