શું હવે મહુઆ મોઇત્રાને થશે જેલ? જાણો 'કેશ ફોર ક્વેરી' કાંડની કહાની

• એથિક્સ કમિટીનો રિપોર્ટ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યો ત્યારે સંસદમાં હોબાળો થયો
• મહુઆ મોઇત્રાએ ગૃહમાં બોલવાની પરવાનગી ના મળી
  
• મહુઆ મોઈત્રાએ પોતાના યુઝરનેમ અને પાસવર્ડ બિઝનેસમેનને આપ્યા
  

આજે TMCના મહુઆ મોઇત્રાનું સાંસદ પદ છીનવાઈ ગયુ છે. સંસદની એથિક્સ કમિટીના રિપોર્ટ પર મહુઆ મોઇત્રાને સંસદમાંથી નિષ્કાસિત કરવાની સજા સંભળાવવામાં આવી છે. અહેવાલમાં પુરાવા સાથે વિગતવાર વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે કે કેવી રીતે મહુઆ મોઇત્રાએ કેશ ફોર ક્વેરી કૌભાંડ આચર્યું અને તેના બદલામાં તેને શું લાભ મળ્યો? પરંતુ આ રિપોર્ટ વિશે જાણતા પહેલા મહુઆ મોઇત્રાની સંસદ સભ્યપદ રદ કરવાની સમયરેખા જાણી લો.

સંસદમાં અહેવાલ રજૂ કરતી વખતે હોબાળો

જ્યારે એથિક્સ કમિટિનો રિપોર્ટ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યો ત્યારે સંસદમાં હોબાળો થયો હતો. આ પછી કોંગ્રેસના નેતા અધીર રંજન ચૌધરીએ માંગ કરી હતી કે રિપોર્ટ પર ત્રણ-ચાર દિવસ પછી ચર્ચા કરવામાં આવે જેથી રિપોર્ટ વાંચવાનો સમય મળે. TMC સાંસદોની આગેવાનીમાં વિપક્ષે ગૃહમાં મોદી સરકાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા. વિપક્ષના હોબાળા વચ્ચે ગૃહની કાર્યવાહી 2 વાગ્યા સુધી સ્થગિત કરી દેવામાં આવી હતી.

લોકસભાની ચર્ચા ફરી શરૂ થઈ

બપોરે 2 વાગ્યે લોકસભા ફરી શરૂ થઈ ત્યારે રિપોર્ટ પર ચર્ચા થઈ. લગભગ એક કલાકની ચર્ચા દરમિયાન વિપક્ષ અને શાસક પક્ષ બંને તરફથી દલીલો કરવામાં આવી હતી. ચર્ચા દરમિયાન મહુઆ મોઇત્રાએ ગૃહમાં બોલવાની પરવાનગી માંગી હતી પરંતુ સ્પીકર ઓમ બિરલાએ કહ્યું હતું કે તેમને એથિક્સ કમિટીની બેઠકમાં બોલવાની પૂરી તક મળી છે. તેથી તેમને ગૃહમાં બોલવા દેવામાં આવ્યા ન હતા. લગભગ એક કલાકની ચર્ચા પછી જ્યારે મહુઆ મોઇત્રાને સંસદમાંથી બહાર કરવાનો પ્રસ્તાવ આવ્યો ત્યારે વિપક્ષે ગૃહમાંથી વોકઆઉટ કર્યું. આ પછી દરખાસ્ત ધ્વનિ મત દ્વારા પસાર કરવામાં આવી હતી. મતલબ કે મહુઆ મોઇત્રાએ પોતાનું સંસદ સભ્યપદ ગુમાવ્યું.

મહુઆ સાથે સોનિયા ગાંધી

સંસદમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા બાદ જ્યારે મહુઆ મોઇત્રા ગૃહની બહાર આવી ત્યારે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધી તેમની સાથે ચાલી રહ્યા હતા અને સંદેશ આપી રહ્યા હતા કે તેઓ અને સમગ્ર કોંગ્રેસ પાર્ટી મહુઆ મોઇત્રાના સમર્થનમાં છે. મહુઆ મોઇત્રાએ સંસદમાંથી વોકઆઉટ કરીને સંસદમાં પોતાનો દૃષ્ટિકોણ રજૂ ન કરી શકવા પર તેમની હતાશા અને ગુસ્સો બહાર કાઢ્યો.

મહુઆ મોઇત્રાએ શું ગુનો કર્યો છે?

મહુઆ મોઇત્રાનો ગુસ્સો સમજી શકાય છે પરંતુ તે પોતે જ જાણે છે કે તેમણે જે કર્યું તે ખોટું હતું, પરંતુ આખરે મહુઆ મોઇત્રાએ એવો કયો ગુનો કર્યો છે કે તેની સજા તેમણે તેમના સાંસદ ગુમાવીને ભોગવવી પડી? આ સવાલનો જવાબ લગભગ ચારથી પાંચ પાનાના રિપોર્ટમાં છે. પહેલા સમજો કે મહુઆ મોઇત્રાના કેશ ફોર ક્વેરી કૌભાંડનું સત્ય કેવી રીતે સામે આવ્યું?

મહુઆ મોઇત્રા વિરુદ્ધ CBIમાં ફરિયાદ

14 ઓક્ટોબરના રોજ, મહુઆ મોઇત્રાના પરિચિત જય અનંત દેહાદરાયે CBIમાં ભ્રષ્ટાચાર અને મની લોન્ડરિંગના આરોપમાં મહુઆ મોઇત્રા વિરૂદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી હતી. આ ફરિયાદના આધારે બીજા જ દિવસે એટલે કે 15 ઓક્ટોબરે ભાજપના સાંસદ નિશિકાંત દુબેએ લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલાને મહુઆ મોઇત્રાને સંસદમાંથી હાંકી કાઢવાની માંગ કરી હતી.

મહુઆ મોઇત્રા સામે ફરિયાદ

17 ઓક્ટોબરે, લોકસભા સ્પીકરે મહુઆ મોઇત્રા વિરૂદ્ધની ફરિયાદ એથિક્સ કમિટીને મોકલી હતી. 2 નવેમ્બરના રોજ, મહુઆ મોઇત્રા એથિક્સ કમિટી સમક્ષ હાજર થયા અને આરોપ લગાવીને બહાર નીકળી ગઈ કે તેમને અપમાનજનક પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા હતા. 9 નવેમ્બરના રોજ, એથિક્સ કમિટીએ મહુઆ મોઇત્રા વિરૂદ્ધ એક રિપોર્ટ તૈયાર કર્યો હતો, જેને સમિતિના 10માંથી 6 સભ્યોએ સમર્થન આપ્યું હતું અને ચારે તેનો વિરોધ કર્યો હતો.

રિપોર્ટમાં શું લખ્યું છે?

10 નવેમ્બરના રોજ એથિક્સ કમિટીએ લોકસભા સ્પીકરને રિપોર્ટ મોકલીને મહુઆ મોઇત્રાની સંસદ સભ્યપદ રદ કરવાની ભલામણ કરી હતી. આ રિપોર્ટ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો અને આજે જ સમિતિની ભલામણ પર મહુઆ મોઇત્રાનું સંસદનું સભ્યપદ છીનવી લેવામાં આવ્યું હતું. જો કે, આને તૈયાર કરનાર એથિક્સ કમિટીમાં સામેલ વિરોધ પક્ષોના ચારેય સભ્યોએ અહેવાલમાં તેમની અસંમતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. આ અહેવાલને ફિક્સ્ડ મેચ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો હતો. પણ શું ખરેખર એવું છે? તેનો નિર્ણય એથિક્સ કમિટીના રિપોર્ટમાં જે લખાયો છે તેના પર આધારિત છે. આ જાણ્યા પછી જ કરી શકાશે.

મહુઆ મોઇત્રા પર કેવા આરોપો લગાવાયા

મહુઆ મોઈત્રા અંગેના અહેવાલમાં જે કંઈ પણ લખવામાં આવ્યું છે, તેનો આધાર CBIને મળેલી ફરિયાદ છે, જે મહુઆ મોઈત્રાના એક પરિચિત જય અનંત દેહદરાય દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી. રિપોર્ટના પેજ નંબર 6 પર ભાજપના સાંસદ અને ફરિયાદી નિશિકાંત દુબેનું નિવેદન નોંધવામાં આવ્યું છે કે તેમને જય અનંત દેહદરાયનો પત્ર મળ્યો છે. જેમાં મહુઆ મોઇત્રા દ્વારા ઉદ્યોગપતિ દર્શન હિરાનંદાની પાસેથી લાંચ લેવા અને સંસદમાં પ્રશ્નો પૂછવાના પુરાવા છે. રિપોર્ટના પેજ નંબર 8 પર જય અનંત દેહદરાયને ટાંકવામાં આવ્યું છે કે વર્ષ 2019 થી 2023 દરમિયાન પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન મહુઆ મોઈત્રાએ પોતાના ઓનલાઈન લોકસભા એકાઉન્ટનું યુઝરનેમ અને પાસવર્ડ બિઝનેસમેન દર્શન હિરાનંદાનીને આપ્યો હતો, જેનો ઉપયોગ કરીને હિરાનંદાનીએ મહુઆ મોઈત્રાના હવાલે સીધા લોકસભામાં સરકારને આવા સવાલો પૂછ્યા હતા, જેના જવાબો તે પોતાના બિઝનેસના ફાયદા માટે જાણવા માંગતા હતા.

રિપોર્ટમાં આ પણ દાવો કરાયો

રિપોર્ટમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે મહુઆ મોઇત્રા દ્વારા તેમના સંસદીય કાર્યકાળ દરમિયાન તેમના ઓનલાઈન લોકસભા એકાઉન્ટ પર પૂછવામાં આવેલા 61 પ્રશ્નોમાંથી 50 પ્રશ્નો એવા હતા કે જે સીધા જ દર્શન હિરાનંદાની અને તેમના હિરાનંદાની જૂથના વ્યાપારી હિતો સાથે સંબંધિત હતા. રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે લોકસભામાં દર્શન હિરાનંદાની જે પ્રશ્નો પૂછી રહ્યા હતા તે મહુઆ મોઇત્રાના એકાઉન્ટમાંથી હતા. તેમનો નિશાનો અદાણી જૂથ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર હતા અને તેનો ઉદ્દેશ્ય ભારત સરકારને બદનામ કરવાનો હતો. રિપોર્ટના જ પેજ નંબર 8 પર એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે કેશ ફોર ક્વેરીનું સીધુ નિશાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અમિત શાહ, નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને કેન્દ્ર સરકારના વિવિધ વિભાગો હતા જેમને હિરાનંદાની પસંદ નહોતા અને આ પ્રશ્નોનો હેતુ અદાણી જૂથનું કેન્દ્ર સરકાર સાથે જોડાણ બતાવવાનું હતું.

બિઝનેસમેન છે હિરાનંદાણી

રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઉદ્યોગપતિ હિરાનંદાની ખાસ કરીને ગૌતમ અદાણીને ટાર્ગેટ કરી રહ્યા હતા કારણ કે અદાણી ગ્રુપના કારણે હીરાનંદાની ગ્રુપના હાથમાંથી એનર્જી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રકચર સંબંધિત ઘણા કોન્ટ્રાક્ટ છીનવાઈ ગયા હતા. તો રિપોર્ટમાં એક વાત સ્પષ્ટ છે કે દર્શન હિરાનંદાનીએ મહુઆ મોઇત્રા સાથેની તેની ઓળખાણનો લાભ તેના ધંધાકીય હિતો માટે લીધો હતો. બદલામાં મહુઆ મોઇત્રાને શું ફાયદો થયો? મહુઆ મોઇત્રાને તેના લૉગિન યુઝર આઈડી અને પાસવર્ડ દર્શન હિરાનંદાનીને આપવા બદલ શું મળ્યું? આ પ્રશ્નનો જવાબ પણ ફરિયાદી જય અનંત દેહાદરાયને ટાંકીને અહેવાલમાં આપવામાં આવ્યો છે. જેમણે એથિક્સ કમિટીને નિવેદન આપ્યું છે.

ઘણા પ્રસંગોએ મોંઘી ભેટ

રિપોર્ટના પેજ નંબર 9 પર લખવામાં આવ્યું છે કે ફરિયાદી પોતે એ હકીકતની સાક્ષી છે કે મહુઆ મોઇત્રાને ઘણા પ્રસંગોએ આઇફોન, હીરા અને રત્નનાં આભૂષણો, લક્ઝુરિયસ કંપનીઓના સ્કાર્ફ, 35 જોડી શૂઝ, વિદેશી દારૂ, મોંઘા ફૂટવેર અને બેગ જેવી મોંઘી ભેટ આપવામાં આવી હતી. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ફરિયાદીએ તેના ડેટા પરથી જોયું છે કે મહુઆ મોઇત્રાને રોકડ મળતી હતી જે ભારતીય રૂપિયા અને પાઉન્ડ સ્ટર્લિંગમાં હતી.

હીરાનંદાની પાસેથી બે કરોડ રૂપિયા લીધા

રિપોર્ટના પેજ નંબર 10 પર ફરિયાદીને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે મે 2021માં મહુઆ મોઇત્રાને હિરાનંદાની દ્વારા 2 કરોડ રૂપિયાની લાંચ આપવામાં આવી હતી, જેના બદલામાં મહુઆ મોઇત્રાને ગૌતમ અદાણી વિરૂદ્ધ એજન્ડા ચલાવવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું અને વડાપ્રધાન મોદી લોકસભામાં હતા. આ સમગ્ર અહેવાલનો સાર એ છે કે મહુઆ મોઇત્રા રોકડ અને ભેટોના લોભમાં તેના સાંસદ પદનો લાભ ઉઠાવી રહી હતી અને જાણીજોઇને ભારત સરકારને બદનામ કરી રહી હતી, પરંતુ સમગ્ર વિપક્ષ ખાસ કરીને કોંગ્રેસ મહુઆ મોઇત્રાની સાથે ઉભી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. એવું લાગે છે કે તે કહે છે કે મહુઆ મોઇત્રાએ કંઈ ખોટું કર્યું નથી અને એથિક્સ કમિટીના રિપોર્ટને નકારી રહ્યા છે. મહુઆની કાર્યવાહી અને એથિક્સ કમિટીના રિપોર્ટને લઈને આજે સંસદ અને સંસદમાં શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચે કેવા પ્રકારની શાબ્દિક બોલાચાલી થઈ છે.

એથિક્સ કમિટીના રિપોર્ટ પર સવાલ ઉઠાવ્યા

કોંગ્રેસ સહિત સમગ્ર વિપક્ષ એથિક્સ કમિટીના રિપોર્ટ પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યો છે અને મહુઆ મોઇત્રા પોતે કહી રહી છે કે રિપોર્ટમાં જે પણ દાવા કરવામાં આવ્યા છે તે માત્ર આરોપો છે અને તેમની સામેના કોઈપણ આરોપો હજુ સુધી સાબિત થયા નથી અને મામલો હજુ પેન્ડિંગ છે. તે કોર્ટમાં છે જેના આધારે મહુઆ મોઇત્રા તેની સંસદ સભ્યપદ રદ કરવાના નિર્ણયને ખોટો ગણાવી રહી છે. જો કે, જો આપણે રાજકીય લેન્સ હટાવ્યા વિના આ અહેવાલને જોઈએ, તો આપણે મહુઆ મોઇત્રા પરના આરોપોની ગંભીરતા સમજી શકીએ છીએ. કારણ કે મહુઆ મોઇત્રાએ જે કર્યું છે તે માત્ર અનૈતિક જ નહીં પરંતુ ગુનાહિત પણ છે. કારણ કે તેનાથી દેશની સુરક્ષા માટે પણ ખતરો ઉભો થઈ શકે છે.

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે રમત

હિરાનંદાનીએ મહુઆ મોઇત્રાના લોગિન આઈડી પરથી પૂછેલા પ્રશ્નો અને તે પ્રશ્નોના જવાબમાં તેમણે મેળવેલા દસ્તાવેજો સાર્વજનિક ડોમેનમાં ઉપલબ્ધ નથી. આવી ગોપનીય અને સંવેદનશીલ માહિતીને સાર્વજનિક કરવી એ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે રમત કરવા જેવું છે. કોઈપણ અનધિકૃત વ્યક્તિ સાથે તમારી લોગિન વિગતો શેર કરવાનો મોટો ખતરો એ છે કે તે સાયબર ગુનેગારો અને રાષ્ટ્ર વિરોધી તત્વોને તેનો દેશ વિરુદ્ધ ઉપયોગ કરવાની તક આપી શકે છે.

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને જોખમમાં મૂકતો ગુનો

મહુઆ મોઇત્રાના કેસમાં પણ, ઉદ્યોગપતિ દર્શન હિરાનંદાની, જેમને મહુઆ મોઇત્રાએ તેના લોકસભા એકાઉન્ટની વિગતો આપી હતી, તે UAEમાં રહે છે. જેમના ઘણા વિદેશી સંપર્કો છે. કોઈને સમજાવવાની જરૂર નથી કે જો કોઈ દુશ્મન દેશની એજન્સીઓને હિરાનંદાની મારફત મહુઆ મોઈત્રાના એકાઉન્ટમાં પ્રવેશ મળ્યો હોત તો કેટલું મોટું જોખમ હોત. મતલબ કે આ માત્ર મહુઆ મોઇત્રા પર લાંચ લેવાનો આરોપ નથી. તેના બદલે, તે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને જોખમમાં મૂકે તેવો ગુનો છે.

આઇટી એક્ટની કલમ 43 અને કલમ 66 હેઠળ..

સાંસદોના પોર્ટલના આઈડી અને પાસવર્ડને ખોટી રીતે શેર કરવા બદલ ત્રણ વર્ષની જેલ અથવા 5 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ અથવા બંનેની જોગવાઈ છે. મહુઆએ જે કર્યું તે નૈતિક રીતે જ નહીં પરંતુ કાયદાકીય રીતે પણ ખૂબ જ ગંભીર છે. તેથી, મામલો માત્ર મહુઆ મોઇત્રાનું સંસદ સભ્યપદ રદ કરવાથી સમાપ્ત થતું નથી. આ મામલાની સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ અને એ જાણવા જોઈએ કે મહુઆ મોઈત્રાના કેશ ફોર ક્વેરી કૌભાંડનું સમગ્ર સત્ય શું છે?

લાંચ અંગે સંસદમાં પ્રશ્નો

જો કે સંસદમાં લાંચ લેવાનો અને પ્રશ્નો પૂછવાનો આ પહેલો કિસ્સો નથી. વર્ષ 2005માં, સંસદમાં લાંચ લેવા અને પ્રશ્નો પૂછવાના આરોપો સાચા હોવાનું જણાયા પછી 23 ડિસેમ્બર 2005ના રોજ 10 લોકસભા સાંસદો અને એક રાજ્યસભા સાંસદને બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા. જેમાં 6 ભાજપ, 3 બસપા, કોંગ્રેસ અને આરજેડીના એક-એક સાંસદનો સમાવેશ થાય છે. આ લોકો સ્ટિંગ ઓપરેશનમાં પૈસા લઈને પ્રશ્નો પૂછી રહ્યા હોવાનું કબૂલ્યું હતું. ત્યાર બાદ પણ એથિક્સ કમિટીની ભલામણ પર તેમનું સંસદ સભ્યપદ રદ્દ કરવામાં આવ્યું હતું.

ભાજપના સાંસદોએ વિરોધ કર્યો

જો કે, વિપક્ષમાં રહીને ભાજપે કહ્યું હતું કે દોષિત સાંસદોનો મામલો વિશેષાધિકાર સમિતિને મોકલવો જોઈએ અને કેશ ફોર ક્વેરીમાં ફસાયેલા સાંસદોને તેમના મંતવ્યો રજૂ કરવા દેવા જોઈએ. જો કે મહુઆ મોઇત્રા આજે સંસદમાં પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા માંગતા હતા ત્યારે ભાજપના સાંસદોએ તેનો વિરોધ કર્યો હતો.