સોનું-ચાંદીમાં ધમાકેદાર તેજી, ક્રૂડ રૂ.7,800ને પાર : રૂપિયો 95.38 પર નબળો, શેરબજારમાં 400થી વધુ પોઈન્ટનો કડાકો
મિડલ-ઈસ્ટ તણાવથી કોમોડિટી માર્કેટમાં ઉથલપાથલ : મોંઘા ક્રૂડની ચિંતા વચ્ચે સેન્સેક્સ-નિફ્ટી પર વેચવાલીનો માર
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
વૈશ્વિક બજારોમાં મિડલ-ઈસ્ટની ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિતિ ફરી તંગ બનતા મંગળવારે કોમોડિટીથી લઈને શેરબજાર અને કરન્સી માર્કેટ સુધી તેની સીધી અસર જોવા મળી છે. ખાસ કરીને સોનું-ચાંદીમાં જોરદાર ખરીદી જોવા મળી રહી છે, જ્યારે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો આવતાં ભારતીય રૂપિયો દબાણ હેઠળ આવ્યો છે. બીજી તરફ મોંઘા ક્રૂડને કારણે ફુગાવાની ચિંતા વધતાં શેરબજારમાં પણ રોકાણકારોએ સાવચેતી દાખવી છે.
MCX પર સોનામાં રૂ.1,800નો ઉછાળો
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ એટલે કે MCX પર સોનાના ભાવમાં આજે નોંધપાત્ર તેજી જોવા મળી છે. સોનું રૂ.1,55,000 પ્રતિ 10 ગ્રામના સ્તરને પાર પહોંચ્યું છે અને દિવસ દરમિયાન આશરે રૂ.1,800 સુધીનો ઉછાળો નોંધાયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સ્પોટ ગોલ્ડ 4,400 ડોલર પ્રતિ ઔંસની ઉપર પહોંચતાં સ્થાનિક બજારમાં સોનાને મજબૂતી મળી છે. ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતા વધે ત્યારે રોકાણકારો સામાન્ય રીતે સોનાને સલામત રોકાણ તરીકે પસંદ કરતા હોય છે. અમેરિકન વ્યાજદર અંગેની અપેક્ષાઓ, ડોલરની ચાલ અને મિડલ-ઈસ્ટની સ્થિતિ આગામી દિવસોમાં સોનાની દિશા નક્કી કરનારા મુખ્ય પરિબળો રહેશે.
સોનાની સાથે ચાંદીમાં પણ તેજીનો માહોલ છે. MCX પર ચાંદી રૂ.2.41 લાખ પ્રતિ કિલોના સ્તરને પાર કરી રહી છે અને આજે લગભગ રૂ.2,000નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. સ્થાનિક રિટેલ બજારમાં પણ ચાંદીનો ભાવ રૂ.2.55 લાખ પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચ્યો છે, જે અગાઉના દિવસની સરખામણીએ રૂ.10,000નો વધારો દર્શાવે છે.
ચાંદીમાં રોકાણની માંગ ઉપરાંત ઔદ્યોગિક માંગ પણ ભાવને ટેકો આપી રહી છે. સોનાની સરખામણીએ ચાંદીમાં વધઘટ વધુ ઝડપી રહેતી હોવાથી ટ્રેડરો માટે તેમાં જોખમ પણ વધુ છે.
બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં પણ જોરદાર ઉછાળો આવ્યો છે. MCX ક્રૂડ ઓઈલ રૂ.7,800ની આસપાસ પહોંચી ગયું છે. ઉપલબ્ધ બજાર ડેટા મુજબ ક્રૂડ રૂ.7,819ની આસપાસ ટ્રેડ થતું જોવા મળ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ આશરે 88 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યું છે, જ્યારે અમેરિકન WTI પણ 83 ડોલરની ઉપર છે.
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની વાટાઘાટો અંગે અનિશ્ચિતતા અને હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને ચિંતાએ ક્રૂડમાં રિસ્ક પ્રીમિયમ વધાર્યું છે. સોમવારે ક્રૂડમાં 5 ટકાથી વધુનો ઉછાળો આવ્યા બાદ મંગળવારે પણ ભાવ ઊંચા સ્તરે ટક્યા છે.
ક્રૂડ મોંઘું થતાં ભારતનું આયાત બિલ વધવાની ચિંતા વચ્ચે રૂપિયો પણ નબળો પડ્યો છે. મંગળવારે ભારતીય રૂપિયો શરૂઆતના વેપારમાં 8 પૈસા ઘટીને 95.38 પ્રતિ ડોલર આસપાસ રહ્યો હતો. સોમવારે રૂપિયો 95.3475ના સ્તરે બંધ થયો હતો. રૂપિયો નબળો પડે ત્યારે ભારત માટે આયાતી ક્રૂડ, સોનું અને અન્ય ડોલર આધારિત કોમોડિટીઓ મોંઘી બને છે. આથી ક્રૂડના વધતા ભાવ સાથે રૂપિયાની નબળાઈ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ડબલ પડકાર ઊભો કરી શકે છે.
કોમોડિટી અને કરન્સી બજારની અસર ભારતીય શેરબજારમાં પણ સ્પષ્ટ જોવા મળી છે. મોંઘા ક્રૂડને કારણે ફુગાવો અને કંપનીઓના ઈનપુટ ખર્ચ અંગે ચિંતા વધતાં સેન્સેક્સમાં 400થી વધુ પોઈન્ટનો ઘટાડો નોંધાયો અને નિફ્ટી 24,500ની નીચે સરકી ગયો.
બજારના અગાઉના બંધ મુજબ નિફ્ટી 50 24,583.80 પર હતો, જ્યારે મંગળવારે ગ્લોબલ અને કોમોડિટી સંકેતોના કારણે શરૂઆતથી જ દબાણ રહ્યું. બપોરના ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ સેન્સેક્સ આશરે 78,107ના સ્તરે, 0.55 ટકા નીચે ટ્રેડ થતો હતો.
હાલ સમગ્ર બજારનું ગણિત એકબીજા સાથે જોડાયેલું છે. મિડલ-ઈસ્ટ તણાવ વધે તો ક્રૂડ ઉપર જાય, ક્રૂડ વધે તો રૂપિયો દબાણમાં આવે અને આયાતી ખર્ચ વધે; પરિણામે ફુગાવાની ચિંતા શેરબજારને અસર કરે છે. બીજી તરફ આ જ ભૌગોલિક અનિશ્ચિતતા સોના-ચાંદી માટે સલામત રોકાણની માંગ વધારે છે.
આથી હાલના બજારમાં એક તરફ બુલિયન તેજીમાં અને બીજી તરફ ઈક્વિટી માર્કેટ દબાણમાં જોવા મળી રહ્યું છે. આગામી સત્રોમાં ક્રૂડ 88 ડોલરની ઉપર ટકે છે કે નહીં, ડોલર સામે રૂપિયા 95ની આસપાસ શું વલણ રહે છે અને મિડલ-ઈસ્ટની સ્થિતિમાં કોઈ નવો વળાંક આવે છે તેના આધારે સોનું-ચાંદી તથા સેન્સેક્સ-નિફ્ટીની દિશા નક્કી થવાની શક્યતા છે.
આજના MCXના મુખ્ય ભાવ
સોનું : રૂ.1.55 લાખથી ઉપર પ્રતિ 10 ગ્રામ
દિવસનો ફેરફાર : આશરે +રૂ.1,800
ચાંદી : રૂ.2.41 લાખથી ઉપર પ્રતિ કિલો
દિવસનો ફેરફાર : આશરે +રૂ.2,000
ક્રૂડ ઓઈલ : આશરે રૂ.7,819 પ્રતિ બેરલ
ટ્રેન્ડ : કોમોડિટીમાં મજબૂત તેજી
ડોલર સામે રૂપિયો
USD/INR : આશરે રૂ.95.38
સોમવારનું બંધ : રૂ.95.3475
આજની શરૂઆતમાં ઘટાડો : 8 પૈસા
મુખ્ય કારણ : મોંઘું ક્રૂડ, મજબૂત ડોલર અને ભૌગોલિક તણાવ
રૂપિયો નબળો પડતાં ક્રૂડ અને સોનાની આયાત વધુ મોંઘી બની શકે છે.
શેરબજારમાં વેચવાલી
સેન્સેક્સ : આશરે 78,107
બપોરનો ફેરફાર : -0.55%
નિફ્ટી 50 : 24,500ની નીચે સરક્યો
મુખ્ય દબાણ : મોંઘું ક્રૂડ અને મિડલ-ઈસ્ટ તણાવ
મોંઘા ક્રૂડથી ફુગાવાની ચિંતા વધતાં રોકાણકારોમાં સાવચેતીનો માહોલ.
ક્રૂડ વધ્યું એટલે શું થશે?
ક્રૂડ ઓઈલ 88 ડોલરની આસપાસ પહોંચતાં ભારત માટે આયાત બિલ વધવાની શક્યતા છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાથી રૂપિયા પર દબાણ, પરિવહન ખર્ચમાં વધારો અને કંપનીઓના ઈનપુટ કોસ્ટમાં વધારો થઈ શકે છે. પેટ્રોલ-ડીઝલ, કેમિકલ, પ્લાસ્ટિક, પેઇન્ટ, ટાયર, એરલાઈન અને FMCG જેવા ક્ષેત્રો પર તેની અસર જોવા મળી શકે છે.
રોકાણકારો માટે આજનો બજાર સંકેત
સોનું-ચાંદી : સલામત રોકાણની માંગથી તેજી
ક્રૂડ : ભૌગોલિક તણાવથી તેજ
રૂપિયો : 95ની આસપાસ નબળો
શેરબજાર : મોંઘા ક્રૂડથી દબાણ
આગામી નજર : મિડલ-ઈસ્ટ તણાવ, ક્રૂડના ભાવ, ડોલર અને અમેરિકી ફુગાવાના આંકડા
હાલ બજારમાં કોમોડિટી તેજી સામે ઈક્વિટી દબાણનું ચિત્ર સ્પષ્ટ બન્યું છે.
ક્રૂડના ઉછાળાથી તેલ-તેલીબિયાં બજારમાં ગરમી : પામ-સોયા તેલ મોંઘા થવાની ભીતિ
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલા ઉછાળાની સાથે હવે તેલ અને તેલીબિયાં બજાર પણ દબાણ હેઠળ આવતું જોવા મળી રહ્યું છે. મિડલ-ઈસ્ટમાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ, શિપિંગ અને સપ્લાય અંગેની અનિશ્ચિતતા તથા ડોલર સામે રૂપિયો 95ની આસપાસ નબળો રહેતાં ભારત માટે આયાતી ખાદ્યતેલનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે. પરિણામે પામ ઓઈલ, સોયા ઓઈલ અને સનફ્લાવર ઓઈલના ભાવમાં તેજીનું જોખમ ઊભું થયું છે અને તેની અસર સ્થાનિક તેલીબિયાં બજાર સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.
ભારતની ખાદ્યતેલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાતથી પૂરો થાય છે. તાજેતરના ઉદ્યોગ અહેવાલો મુજબ દેશ પોતાની ખાદ્યતેલની જરૂરિયાતમાંથી લગભગ બે તૃતિયાંશ જેટલો હિસ્સો આયાત કરે છે. ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, બ્રાઝિલ, આર્જેન્ટિના, રશિયા અને યુક્રેન જેવા દેશોમાંથી આયાત થતી હોવાથી વૈશ્વિક શિપિંગમાં કોઈપણ વિક્ષેપ ભારતીય બજારને ઝડપથી અસર કરી શકે છે.
ભારતીય તેલ બજાર માટે સૌથી મોટો જોખમ બની રહ્યો છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાથી માત્ર પેટ્રોલ-ડીઝલ જ નહીં પરંતુ પરિવહન, પેકિંગ, રિફાઈનિંગ અને લોજિસ્ટિક્સનો ખર્ચ પણ વધે છે. આ વધારાનો બોજ અંતે ખાદ્યતેલના આયાત ખર્ચમાં ઉમેરાય છે.
ભારતીય બજારમાં પામ ઓઈલ સૌથી મહત્વપૂર્ણ આયાતી ખાદ્યતેલોમાંનું એક છે. ઇન્ડોનેશિયા અને મલેશિયાના ભાવમાં થતી હિલચાલની સીધી અસર ભારતીય આયાતકારો પર પડે છે. તાજેતરના સપ્લાય વિક્ષેપને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલીક મોટી ભારતીય કંપનીઓએ સામાન્ય 30-35 દિવસની સરખામણીએ 40-45 દિવસ જેટલો આયાતી તેલનો સ્ટોક રાખવાનું શરૂ કર્યું છે. તેનો અર્થ એ છે કે બજારમાં પુરવઠાની સુરક્ષા માટે વેપારીઓ સાવચેતીપૂર્વક સ્ટોક વધારી રહ્યા છે.
સોયાબીનમાં નવી સિઝનની આશા
તેલીબિયાંમાં સોયાબીન બજાર માટે નવી ખરીફ સિઝન મહત્વપૂર્ણ બની રહી છે. જુલાઈના અહેવાલો મુજબ સોયાબીનના સારા ભાવને કારણે ખેડૂતોમાં ફરી વાવેતર તરફ રસ વધ્યો હતો અને સોયાબીનનું વાવેતર ક્ષેત્ર અગાઉની સરખામણીએ વધવાની ધારણા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન જેવા મુખ્ય ઉત્પાદક વિસ્તારોમાં વાવેતરની સ્થિતિ બજાર માટે નિર્ણાયક રહેશે.
જો નવી સિઝનમાં ઉત્પાદન સારું રહે તો સોયાબીન અને સોયા તેલના ભાવ પર પુરવઠાનો દબાણ આવી શકે છે. પરંતુ હવામાનમાં વિક્ષેપ, વરસાદની અનિશ્ચિતતા અથવા ઉત્પાદનના અંદાજમાં ઘટાડો થાય તો તેજી ફરી મજબૂત બની શકે છે.
ગુજરાત અને ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર માટે મગફળીનું બજાર સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. હાલ મગફળીમાં વેપારીઓ નવી આવક, નિકાસની માંગ અને મગફળી તેલના ભાવ વચ્ચેનું ગણિત જોઈ રહ્યા છે. વૈશ્વિક બજારમાં ખાદ્યતેલ મોંઘું થાય તો સ્થાનિક મગફળી તેલને સ્પર્ધાત્મક લાભ મળી શકે છે. બીજી તરફ નવી મગફળીની આવક વધે તો કાચા માલના ભાવમાં દબાણ આવી શકે છે.
મગફળીના ભાવમાં હાલની સ્થિતિને એકતરફી તેજી કે મંદી તરીકે જોવાને બદલે આવક અને તેલની માંગ વચ્ચેનું સંતુલન મહત્વનું રહેશે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રના વેપારીઓની નજર મગફળીના આવકના આંકડા અને તેલ મિલોની ખરીદી પર રહેશે.
સરસવ, સોયાબીન અને મગફળી જેવા સ્થાનિક તેલીબિયાંના ભાવ નક્કી કરવામાં આયાતી પામ, સોયા અને સનફ્લાવર તેલની કિંમત મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. જો આયાતી તેલ મોંઘું થાય તો સ્થાનિક તેલીબિયાંને ટેકો મળે છે. પરંતુ આયાતી તેલ સસ્તું પડે તો સ્થાનિક તેલ મિલોની ખરીદી પર દબાણ આવી શકે છે. આ ઉપરાંત ડોલર સામે રૂપિયો નબળો રહેતાં આયાતકારને એક જ ટન તેલ ખરીદવા માટે વધુ રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે. એટલે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ સ્થિર હોય તો પણ રૂપિયાની નબળાઈ સ્થાનિક ભાવને ઉપર ખેંચી શકે છે.
તેલ-તેલીબિયાંમાં તેજીનો સૌથી સીધો પ્રભાવ ઘરગથ્થુ બજેટ પર પડે છે. ખાદ્યતેલ માત્ર રસોડા માટે જ નહીં પરંતુ નમકીન, બિસ્કિટ, બેકરી, રેસ્ટોરાં અને વિવિધ FMCG ઉત્પાદનોમાં પણ મોટા પ્રમાણમાં વપરાય છે. તેથી ખાદ્યતેલ મોંઘું થાય તો સમગ્ર ફૂડ ચેઇનમાં ખર્ચ વધવાની શક્યતા રહે છે.
હાલની સ્થિતિમાં ક્રૂડ ઓઈલ, ડોલર, આંતરરાષ્ટ્રીય પામ-સોયા તેલના ભાવ અને ભારતીય તેલીબિયાંની આવક—આ ચાર પરિબળો બજારની દિશા નક્કી કરશે. ભારતની ઊંચી આયાત નિર્ભરતા અને મધ્ય-પૂર્વના સપ્લાય જોખમને કારણે નજીકના સમયમાં તેલ બજારમાં અસ્થિરતા રહેવાની શક્યતા છે. બીજી તરફ સોયાબીન અને મગફળીની નવી સિઝનની આવક જો અપેક્ષા મુજબ મજબૂત રહે તો સ્થાનિક બજારમાં તેજી પર નિયંત્રણ આવી શકે છે. એટલે હાલ તેલ-તેલીબિયાં બજારમાં આયાતી તેલમાં તેજીનું જોખમ અને સ્થાનિક તેલીબિયાંમાં નવી આવકની રાહ એવી બેવડી સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે.
