શિંદે સરકાર રહેશે કે જશે? મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં કયા આવશે મોટા ફેરફાર?

• મહારાષ્ટ્રમાં 288 વિધાનસભા બેઠકો 
• હાલમાં શિંદે સરકાર પાસે લગભગ 166 ધારાસભ્યો
• મહા વિકાસ અઘાડી પાસે લગભગ 122 ધારાસભ્યો

મહારાષ્ટ્રમાં 288 વિધાનસભા બેઠકો છે, રાજ્યમાં સરકાર બનાવવા માટે 145 બેઠકો હોવી જરૂરી છે. હાલમાં શિંદે સરકાર પાસે લગભગ 166 ધારાસભ્યો છે, જ્યારે મહા વિકાસ અઘાડી પાસે લગભગ 122 ધારાસભ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં ફરી એકવાર નવું તોફાન આવવાના સંકેત દેખાઈ રહ્યા છે. જો કે, આ સંપૂર્ણપણે વિધાનસભા અધ્યક્ષના નિર્ણય પર નિર્ભર રહેશે. વાસ્તવમાં શિવસેનાના ધારાસભ્યને ગેરલાયક ઠેરવવાના કેસમાં નિર્ણયની તારીખ નક્કી થઈ ગઈ છે. આ અંગેનો નિર્ણય 10 જાન્યુઆરીએ સાંજે 4 કલાકે લેવામાં આવ્યો છે. મહારાષ્ટ્રની સાથે સાથે આખો દેશ આના પર નજર રાખી રહ્યો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જો શિંદે જૂથના 16 ધારાસભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવે છે, તો સરકાર સામે એક નવી સમસ્યા ઊભી થશે.

વિધાન પરિષદના અધ્યક્ષ રાહુલ નાર્વેકરે શિંદે જૂથના 16 ધારાસભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવવાનો નિર્ણય લેવાનો છે. તેઓ 10 જાન્યુઆરીએ સાંજે 4 વાગ્યે વિધાનસભા ભવન ખાતે પરિણામોની હાઈલાઈટ્સ વાંચશે. આ પરિણામની વિગતવાર નકલ બંને જૂથોને પછીથી આપવામાં આવશે.

શું છે મહારાષ્ટ્રના રાજકારણનું ગણિત?

મહારાષ્ટ્રમાં 288 વિધાનસભા બેઠકો છે, રાજ્યમાં સરકાર બનાવવા માટે 145 બેઠકોનો જાદુઈ આંકડો જરૂરી છે. હાલમાં શિંદે સરકાર પાસે લગભગ 166 ધારાસભ્યો છે, જ્યારે મહા વિકાસ અઘાડી પાસે લગભગ 122 ધારાસભ્યો છે. જો શાસક પક્ષની વાત કરીએ તો શિંદે સરકારમાં સૌથી મોટો ફાળો ભાજપનો છે, જેની પાસે 105 ધારાસભ્યો છે, જ્યારે શિવસેના પાસે લગભગ 40 ધારાસભ્યો છે. આ સિવાય અજિત પવાર જૂથને લગભગ 32 ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે. આ સિવાય કેટલાક અન્ય ધારાસભ્યો પણ સરકારની સાથે છે. મતલબ કે જો 16 ધારાસભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવવાનો નિર્ણય ઉદ્ધવ ઠાકરેની તરફેણમાં જાય છે તો મહારાષ્ટ્ર સરકાર પર કોઈ ખાસ અસર નહીં થાય. જો નિર્ણય શિંદે જૂથની તરફેણમાં આવશે તો ધારાસભ્યો પર લટકતી ગેરલાયકાતની તલવાર હંમેશ માટે હટી જશે.

શિવસેના 22 જૂન 2022ના રોજ બે જૂથોમાં વહેંચાઈ ગઈ હતી

શિંદેના નેતૃત્વમાં ધારાસભ્યોના બળવાને કારણે જૂન 2022માં શિવસેનાનું વિભાજન થયું હતું. સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપવા માટે અંતિમ તારીખ 31 ડિસેમ્બર, 2023 નક્કી કરી હતી, પરંતુ તેના થોડા દિવસો પહેલા 15 ડિસેમ્બરે, સર્વોચ્ચ અદાલતે 10 દિવસનો સમયગાળો વધાર્યો હતો અને ચુકાદો આપવા માટે 10 જાન્યુઆરીની નવી તારીખ નક્કી કરી હતી. જૂન 2022 માં, શિંદે અને અન્ય ઘણા ધારાસભ્યોએ તત્કાલિન મુખ્ય પ્રધાન ઉદ્ધવ ઠાકરે સામે બળવો કર્યો, જેના કારણે શિવસેનામાં વિભાજન થયું અને મહા વિકાસ અઘાડી સરકારનું પતન થયું. મહા વિકાસ આઘાડીમાં રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી અને કોંગ્રેસનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

એકબીજા સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગણી કરવામાં આવી હતી

શિંદે અને ઠાકરે જૂથો દ્વારા પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ એકબીજા સામે કાર્યવાહી કરવા અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી. વિધાન ભવનના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, 10 જાન્યુઆરીએ સાંજે 4 વાગ્યા પછી નિર્ણય આવે તેવી શક્યતા છે. વિધાનસભા અધ્યક્ષનું કાર્યાલય નિર્ણયને અંતિમ સ્વરૂપ આપી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ચુકાદાના મહત્વના ભાગો તે દિવસે જાહેર કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે, જ્યારે બંને જૂથોને વિગતવાર આદેશ પછીથી આપવામાં આવશે. બંને જૂથોના અધિકારીઓએ કહ્યું કે વિધાનસભા અધ્યક્ષના પ્રતિકૂળ નિર્ણયના કિસ્સામાં તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કરશે.

શિંદે જૂથ પાસે પાર્ટીનું નામ અને ચિહ્ન છે

જૂન 2022 માં બળવા પછી, શિંદે ભારતીય જનતા પાર્ટીના સમર્થનથી મુખ્યમંત્રી બન્યા. ગયા વર્ષે જુલાઈમાં, રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટીનો અજિત પવાર જૂથ તેમની સરકારમાં જોડાયો હતો. ચૂંટણી પંચે શિંદેની આગેવાની હેઠળના જૂથને ‘શિવસેના’ નામ અને ધનુષ અને તીરનું ચૂંટણી પ્રતીક આપ્યું હતું, જ્યારે ઠાકરેના નેતૃત્વવાળા જૂથને શિવસેના (UBT) અને ચૂંટણી પ્રતીકને બાળતી મશાલ નામ આપવામાં આવ્યું હતું.