- બ્રિટિશ ઈન્ડિયાના શાસનમાં 10 રૂપિયાની બે ચલણી નોટની હરાજી થવાની છે
- આ ચલણી નોટોને લંડથી મુંબઈ રવાના કરાઈ પરંતુ જહાજ મધદરિયે ડૂબી ગયું
- લંડનના હરાજી હાઉસમાં રૂપિયા 10ની નોટની 30 લાખમાં હરાજી થવાની શક્યતા
જૂની અને દુર્લભ ચલણી નોટો અને સિક્કાઓ, ચિત્રો વગેરેની પ્રશંસા કરનારાઓની કોઈ કમી નથી. બ્રિટનના મેફેરમાં આવેલા એક હરાજી હાઉસમાં આવી વસ્તુઓની હરાજી કરવામાં આવે છે. હવે આ જ ઓક્શન હાઉસમાં 106 વર્ષ પહેલા છપાયેલી 10 રૂપિયાની બે નોટોની હરાજી થશે. જો કે હરાજી થનારી નોટો ભારતી છે. અને બેંક ઓફ ઈંગ્લેન્ડ દ્વારા છાપવામાં આવી હતી અને તેને વહાણમાં ભરીને ભારત મોકલવામાં આવી રહી હતી. પરંતુ દુર્ભાગ્યથી તે જહાજ ડૂબી ગયું. તે જહાજમાં રાખેલી મોટાભાગની ભારતીય ચલણી નોટો નાશ પામી હતી. પરંતુ આ બે નોટો હજુ પણ કોઈની પાસે સુરક્ષિત છે.
નોટોની હરાજી ક્યાં અને ક્યારે થશે
મળતી માહિતી અનુસાર, 10 રૂપિયાની આ બે નોટોની હરાજી મેફેરમાં નૂનાન્સ ઓક્શન હાઉસમાં કરવામાં આવશે. આ હરાજી 29 મે 2024ના રોજ થવાની છે. જો કે આ સહી વગરની નોટો છે, તે સુપર ક્વોલિટી ઓરિજિનલ કાગળ પર છાપવામાં આવે છે. તેમના સીરીયલ નંબરો પણ હજુ એ જ છે. આ નોટો લંડનથી જર્મન યુ-બોટ એસએસ શિરાલા દ્વારા ભારતીય શહેર બોમ્બે (હવે મુંબઈ) મોકલવામાં આવી રહી હતી. આ નોટોના આખા બ્લોક્સ અને અસલ કાગળો આ જહાજ પર લોડ કરવામાં આવ્યા હતા જેથી કરીને તેને બોમ્બે લઈ જઈ શકાય અને નોટો છાપી શકાય.
હરાજીમાં કેટલો ખર્ચ થઈ શકે છે?
કહેવાય છે કે આ બે નોટોની હરાજી લોટ 474 અને 475 નક્કી કરવામાં આવી છે. આ બંને લોટની હરાજી 29 મેના રોજ થશે. એવો અંદાજ છે કે તેમની હરાજી રૂપિયા 2.1 લાખથી રૂપિયા 2.7 લાખમાં થઈ શકે છે. આ બંને નોટો સહી વિનાની છે, શાનદાર ગુણવત્તાના મૂળ કાગળ પર છપાયેલી છે.
ભારતીય ચલણી નોટો સારી સ્થિતિમાં છે
જ્યારે લંડનથી બોમ્બે જતું જહાજ ડૂબી ગયું ત્યારે કાર્ગો પણ ડૂબી ગયું હતું. જેથી ઘણી નોટો કિનારે તરતી હતી, જેમાં સહી વગરની 5 અને 10 રૂપિયાની નોટો અને સહી કરેલ 1 રૂપિયાની નોટ (જે આ હરાજીમાં પણ સામેલ છે)નો સમાવેશ થાય છે. તેમાંથી મોટા ભાગના પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા અને બાદમાં સત્તાવાળાઓ દ્વારા નાશ કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમની જગ્યાએ નવા છાપવામાં આવ્યા હતા. જોકે, ઘણી ઓછી નોટો ખાનગી હાથમાં રહી હતી. તે સારી સ્થિતિમાં છે. આ નોટો ચુસ્તપણે બાંધેલા બંડલની વચ્ચે હોવી જોઈએ, તેથી દરિયાના ખારા પાણી સાથે કોઈ સંપર્ક થયો ન હતો. નવાઈની વાત એ પણ છે કે તેમના પર સીરીયલ નંબર પણ છપાયેલા છે.
વહાણ કેવી રીતે ડૂબી ગયું?
બીજી જુલાઈ 1918ના રોજ 17.12 વાગ્યે, શિરાલા ઓવર્સ લાઇટશિપ જહાજથી ઉત્તર-પૂર્વમાં ચાર માઇલ દૂર હતું ત્યારે લોહસે ટોર્પિડો ચલાવ્યો હતો. જેના કારણે બંદર બાજુના જહાજમાં વિસ્ફોટ થયો હતો. આ પછી જહાજના કેપ્ટન ઇ.જી. મુરે ડિકન્સને બધાને જહાજ ખાલી કરવાનો આદેશ આપ્યો. બોર્ડ પરના તમામ 200 મુસાફરો બચી ગયા હતા, પરંતુ દુઃખદ રીતે, 100 ક્રૂ સભ્યોમાંથી આઠ મૃત્યુ પામ્યા હતા. તેના મૃત્યુનું કારણ સ્ટોક રૂમમાં ભરાઈ ગયું હતું. વાસ્તવમાં, જ્યારે ઠંડા સમુદ્રનું પાણી સ્ટોક રૂમમાં ભરાઈ ગયું, ત્યારે તે જહાજના ગરમ બોઈલરના સંપર્કમાં આવ્યું. આના કારણે સ્ટોક રૂમમાં વિસ્ફોટ થયો અને આઠ ક્રૂ સભ્યોનાં મોત થયા. વહાણ પણ ડૂબી ગયું.
