અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે બીજા કાર્યકાળનો કાર્યભાર સંભાળ્યા પછી, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દેશમાં ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા લોકોને તેમના દેશમાં પાછા મોકલવાનું શરૂ કર્યું છે. આ સંદર્ભમાં બીજો નિર્ણય લેતા, તેમણે અલ સાલ્વાડોરમાં 200 વિદેશી નાગરિકોને જેલમાં મોકલી દીધા છે. તે બધા વેનેઝુએલાના નાગરિકો છે. તેમને અલ સાલ્વાડોરની જેલમાં રાખવા બદલ અમેરિકાને 6 મિલિયન ડૉલર ચૂકવવા પડશે.
શા માટે ભારે કિંમત ચૂકવી?
ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પનો દાવો છે કે અલ સાલ્વાડોર જેલમાં મોકલવામાં આવેલા બધા લોકો વેનેઝુએલાના ગેંગ ટ્રેન ડી અરાગુઆના સભ્યો છે. આ ગેંગ અમેરિકા પર હુમલો કરી રહી છે. તેથી તેમણે 1798નો એલિયન એનિમીઝ એક્ટ લાગુ કર્યો. આ કાયદો યુએસ રાષ્ટ્રપતિને વિદેશીઓના દેશનિકાલને ઝડપી બનાવવા માટે નીતિગત અને કારોબારી પગલાં લેવાનો વ્યાપક અધિકાર આપે છે. જોકે, અમેરિકાના ઇતિહાસમાં આ કાયદાનો ઉપયોગ ફક્ત ત્રણ વાર જ થયો છે. યુદ્ધ દરમિયાન તેનો ઉપયોગ ફક્ત ત્રણ વખત થયો છે. આ કાયદાનો ઉપયોગ પ્રથમ વખત બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન થયો હતો. પછી તેનો ઉપયોગ જર્મની અને ઇટાલીના લોકોને કેદ કરવા અને જાપાન અને અમેરિકાના લોકોને સામૂહિક અટકાયત માટે કરવામાં આવ્યો.
વેનેઝુએલાની સરકાર તેના લોકોને પાછા લેતી નથી
હવે મોટો પ્રશ્ન એ છે કે અમેરિકાને આ માટે મોટી રકમ ચૂકવવી પડતી હોવા છતાં, વેનેઝુએલાના નાગરિકોને તેમના દેશને બદલે અલ સાલ્વાડોર કેમ મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. આના ઘણા કારણો છે. એક મહત્વનું કારણ એ છે કે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં વેનેઝુએલાની સરકાર બીજા દેશમાંથી પોતાના નાગરિકોને પાછા લેવાનો ઇનકાર કરે છે. ખાસ કરીને જો લોકોને અમેરિકાથી પાછા મોકલવામાં આવી રહ્યા હોય, તો વેનેઝુએલાની સરકાર તેમને પાછા લેતી નથી કારણ કે આ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો લાંબા સમયથી ખરાબ છે.
અમેરિકા પર આંતરિક બાબતોમાં દખલગીરીનો આરોપ
વેનેઝુએલાની સરકાર અમેરિકા પર દેશના આંતરિક મામલામાં દખલ કરવાનો આરોપ લગાવી રહી છે. એટલા માટે વેનેઝુએલાની સરકાર વ્હાઇટ હાઉસની દરેક માંગને નકારી રહી છે. એટલું જ નહીં, જો વેનેઝુએલા અમેરિકાથી દેશનિકાલ કરાયેલા તેના નાગરિકોને પાછા લઈ જાય છે, તો આનાથી એ સંદેશ પણ જશે કે તેનું પોતાના નાગરિકો પર કોઈ નિયંત્રણ નથી. વેનેઝુએલાની સરકાર પહેલાથી જ ઘણી આંતરરાષ્ટ્રીય ટીકાઓનો સામનો કરી રહી છે. તેથી, વધુ વિવાદ ટાળવા માટે, તે દર્શાવે છે કે અમેરિકામાંથી દેશનિકાલ કરાયેલા લોકો તેના નાગરિકો નથી. પોતાના લોકોને પાછા ન લેવાનું એક મહત્વનું કારણ એ છે કે જો અમેરિકા લાખો લોકોને વેનેઝુએલા પાછા મોકલવાનું ચાલુ રાખશે, તો તે વધુ નબળું પડી જશે કારણ કે ત્યાંની સરકાર પાસે પોતાના દેશમાં હાજર લોકો માટે સંસાધનો નથી.
આવી સ્થિતિમાં, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પાસે ફક્ત બે જ વિકલ્પો હતા. એક વિકલ્પ એ છે કે આ લોકોને તેમના પોતાના દેશમાં ક્યાંક રાખવા અથવા બીજા કોઈ દેશમાં ખસેડવામાં આવે. એટલા માટે અમેરિકાએ અલ સાલ્વાડોર જેલ જેવી કડક પ્રતિબંધોવાળી જગ્યા પસંદ કરી. ટ્રમ્પ આ દેશનિકાલ કરાયેલા લોકોને એક વર્ષ માટે ત્યાં રાખવા માટે મોટી રકમ ચૂકવી રહ્યા છે જેથી તેઓ બહારની દુનિયાથી કપાઈ જાય. તેઓ ફરીથી કોઈપણ રીતે અમેરિકામાં પ્રવેશી ન શકે અને ગુનાઓ ન કરી શકે.
મળવાની કે બહાર જવાની પરવાનગી નથી
અલ સાલ્વાડોરમાં, વર્ષ 2023 માં, રાષ્ટ્રપતિ નાયબ બુકેલે આ જેલ એટલે કે આતંકવાદ કેદ કેન્દ્રનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ જેલ અલ સાલ્વાડોરની રાજધાનીથી લગભગ 72 કિલોમીટર દૂર આવેલા ટેકોલુકામાં બનાવવામાં આવી છે. અહીં એક સમયે 40 હજાર કેદીઓને રાખી શકાય છે. એક કોષમાં 65 થી 70 કેદીઓને રાખવામાં આવે છે. આ કેદીઓને કોઈ બહારના વ્યક્તિને મળવાની મંજૂરી નથી અને ન તો તેઓ બહાર જઈ શકે છે. જેલમાંથી બહાર આવ્યા પછી આ કેદીઓ સમાજમાં રહી શકે તે માટે કોઈ શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો કે વર્કશોપનું આયોજન કરવામાં આવતું નથી. અલ સાલ્વાડોર સરકારનું માનવું છે કે આ જેલમાં કેદ લોકો ક્યારેય બહારની દુનિયામાં જઈ શકશે નહીં. તેથી, તેમના માટે કોઈ ઉકેલ અજમાવવાનો કોઈ અર્થ નથી.
માનવાધિકાર સંગઠન ક્રિસ્ટોસલે દાવો કર્યો હતો કે માર્ચ 2024 માં, અલ સાલ્વાડોર જેલમાં 110,000 લોકોને કેદ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે તેની ક્ષમતા ફક્ત 40,000 કેદીઓ માટે છે. ક્રિસ્ટોસલ અને અન્ય માનવાધિકાર સંગઠનોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે આ જેલમાં માનવાધિકારોનું ઉલ્લંઘન થાય છે.
