પ્રખ્યાત કલાકાર મકબૂલ ફિદા હુસૈન(એમ.એફ. હુસૈન)ની ભવ્ય પેઇન્ટિંગ ‘અનટાઈટલ (ગામની સફર)’ એ આધુનિક ભારતીય કલાના હાલના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા. ક્રિસ્ટીઝ ન્યૂ યોર્ક ખાતે યોજાયેલી સાઉથ એશિયન મોડર્ન એન્ડ કન્ટેમ્પરરી આર્ટની હરાજીમાં આ પેઇન્ટિંગ રૂ. 118.7 કરોડ ($13.75 મિલિયન)માં વેચાઈ હતી. આ કિંમત અગાઉના રેકોર્ડ કરતાં લગભગ બમણી છે. સપ્ટેમ્બર 2023માં, અમૃતા શેરગીલનું 1937 ઓન કેનવાસ પેઈન્ટિંગ ‘ધ સ્ટોરી ટેલર’ રૂ. 61.8 કરોડમાં ખરીદવામાં આવ્યું હતું.
હરાજીની રકમની જાહેરાત થતાં જ રોકફેલર સેન્ટર તાળીઓના ગડગડાટથી ગૂંજી ઊઠ્યું. આ પેઇન્ટિંગ 70 વર્ષથી જાહેરમાં જોવા મળી નથી. હવે આ પેઇન્ટિંગ 118.7 કરોડ રૂપિયામાં વેચાઈ છે. આ પેઇન્ટિંગ માટે બિડિંગ અજાણી સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ પહેલા સૌથી મોંઘી પેઈન્ટિંગ 26.8 કરોડ રૂપિયામાં વેચાઈ હતી.
આ એક ઐતિહાસિક ક્ષણ
ક્રિસ્ટીના દક્ષિણ એશિયન આધુનિક અને સમકાલીન કલા વિભાગના વડા નિષાદ અવારીએ જણાવ્યું હતું કે આ ખરેખર એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે. આધુનિક અને સમકાલીન દક્ષિણ એશિયાઈ કલા બજાર અસાધારણ વૃદ્ધિનો અનુભવ કરી રહ્યું છે. અગાઉ, હુસૈનની સૌથી મોંઘી પેઇન્ટિંગ રૂ. 26.8 કરોડ ($3.1 મિલિયન) હતી, જે ગયા વર્ષે લંડનમાં તેમની પેઇન્ટિંગ અનટાઇટલ્ડ રિઇન્કાર્નેશન માટે ખરીદવામાં આવી હતી.
આ પેઇન્ટિંગ અંદાજે 14 ફૂટ પહોળી છે. શીર્ષક વિનાનું (ગામની સફર) (1954) એમ.એફ. હુસૈનની કલાત્મક સફરનું આ એક ખાસ ચિત્ર છે. આ ભારતીય સમાજનું વધુ સારું ચિત્રણ છે. આ પેઇન્ટિંગમાં 13 દ્રશ્યો (વિગ્નેટ) શામેલ છે. તેમના તમામ ચિત્રો ભારતના ગ્રામીણ જીવનને પ્રતિબિંબિત કરે છે. જાણે ગામડાના લોકોની દિનચર્યા તેમની સામે બની રહી હોય.
આ પેઇન્ટિંગમાં શું ખાસ છે?
ચિત્રમાં, એક પુરુષ અને એક સ્ત્રી બળદ ગાડા પર સવારી કરી રહ્યાં છે, જે ભારતની કૃષિ પરંપરાનું સુંદર નિરૂપણ છે. તેની ચારે બાજુ મહિલાઓ ગાયોને દૂધ આપતી જોવા મળે છે. કેટલીક સ્ત્રીઓ અનાજ દળતી હોય છે. કેટલીક માતાઓ તેમના બાળકોની સંભાળ લેતી બતાવવામાં આવે છે. આ બધી છબીઓ પ્રજનન, સર્જન અને પુનર્જન્મના પ્રતીકો છે.
એક શક્તિશાળી દ્રશ્ય એક ખેડૂતને જમીન ઉપાડે છે, જે શાબ્દિક અને પ્રતીકાત્મક રીતે ભારતમાં જમીન અને ગ્રામીણ જીવનનું મહત્વ દર્શાવે છે. આ કૃતિ આઝાદી પછીની ભારતની ઓળખમાં ગ્રામીણ સમાજની કેન્દ્રીય ભૂમિકા પર પ્રકાશ ફેંકે છે. ક્રિસ્ટીઝની સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર, આ પેઇન્ટિંગ હુસૈનની કળા અને તેના ઊંડા મૂળમાં ગ્રામીણ ભારતના યોગદાનનું અદ્ભુત ઉદાહરણ છે.
