પ્રિ-સ્કૂલ, મિનિપ્લેકસ અને પેઇંગ ગેસ્ટ માટેના નિયમોની સરકાર સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા બનાવશે
રાજકોટ સહિત મોટા શહેરોમાં રહેતા લાખો લોકોને રાહત મળશે : PGને લઇને અનેક વખત થયેલા વિવાદો ટળશે : આર્થિક વૃધ્ધિને વેગ આપવા આયોજન
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
ગુજરાત સરકાર શહેરોના ઝડપથી બદલાતા શહેરી માળખા અને વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને બિલ્ડિંગ નિયમોમાં મોટા ફેરફારો લાવવાની તૈયારીમાં છે. નવા Comprehensive General Development Control Regulations (CGDCR) અંતર્ગત PG (પેઇંગ ગેસ્ટ) રહેવાની વ્યવસ્થા, પ્રી-સ્કૂલ અને મિનિપ્લેક્સ માટે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા બનાવવાની દિશામાં પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. આ ફેરફારો ખાસ કરીને રાજકોટ જેવા શહેરોમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી નીતિગત ગેરસ્પષ્ટતા દૂર કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
હાલના નિયમોમાં PG માટે સ્પષ્ટ વ્યાખ્યા નથી અને કોમર્શિયલ ઝોનમાં PG ચલાવવા માટે ચોક્કસ નિયમો ન હોવાને કારણે વિવાદો ઉભા થયા હતા. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા 2025માં 400થી વધુ ગેરકાયદેસર PG યુનિટ્સ ઓળખવામાં આવ્યા હતા અને અનેકને સીલ કરવામાં આવ્યા હતા.
નવી નીતિ અનુસાર કોમર્શિયલ કોમ્પ્લેક્સમાં એક અથવા બે માળ પર PG ચલાવવાની મંજૂરી મળી શકે છે. અત્યાર સુધી આ બાબતમાં સ્પષ્ટતા ન હોવાથી વિદ્યાર્થીઓ અને નોકરીયાત લોકો માટે રહેવાની વ્યવસ્થા મુશ્કેલ બની રહી હતી. રાજકોટમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ વધતા PG અને હોસ્ટેલની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે. તે જ રીતે, રહેણાંક બિલ્ડિંગમાં પ્રી-સ્કૂલ શરૂ કરવાની મંજૂરી માટે પણ નવા નિયમો બનાવવાની તૈયારી છે. હાલના સમયમાં ઘણા પ્રી-સ્કૂલ્સ નિયમોની અસ્પષ્ટતાને કારણે મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યા છે. રાજ્ય સરકારે અગાઉ પણ પ્રી-સ્કૂલ માટે રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા સરળ બનાવી હતી, કારણ કે કડક નિયમોને કારણે સંચાલકોમાં અસંતોષ હતો.
મિનિપ્લેક્સ મુદ્દે પણ છેલ્લા એક વર્ષથી વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો. CGDCRમાં મિનિપ્લેક્સ માટે સ્પષ્ટ નિયમો ન હોવાથી ઘણા સંચાલકોને લાયસન્સ અને મંજૂરી સંબંધિત મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જોકે 1984ના નિયમો મુજબ 125 બેઠકો સુધીના વીડિયો સિનેમા માટે લાયસન્સ આપવામાં આવે છે, પરંતુ બિલ્ડિંગ મંજૂરી અંગે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા નહોતી. નવી નીતિમાં મિનિપ્લેક્સને કોમર્શિયલ બિલ્ડિંગના ચોક્કસ માળ પર મંજૂરી આપવાનો વિચાર છે, જેનાથી આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ અને વિકાસને પ્રોત્સાહન મળશે.
રાજકોટ સહિત ગુજરાતના શહેરોમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં શિક્ષણ અને રહેણાંક ક્ષેત્રમાં ભારે વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. નવા હોસ્ટેલ પ્રોજેક્ટ્સ, ખાનગી શાળાઓને મંજૂરી અને શૈક્ષણિક વિસ્તરણના પગલાં દર્શાવે છે કે શહેરોની જરૂરિયાતો ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં નવા બિલ્ડિંગ નિયમો માત્ર ટેક્નિકલ સુધારા નથી, પરંતુ શહેરી જીવનશૈલીમાં આવતી પરિવર્તનોને અનુરૂપ નીતિગત બદલાવ છે. PG અને પ્રી-સ્કૂલ જેવી સેવાઓ હવે શહેરના દૈનિક જીવનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગઈ છે.
શું બદલાશે અને શું ધ્યાનમાં રાખવું?
નવી CGDCR લાગુ થયા બાદ PG ઓપરેટર્સ, પ્રી-સ્કૂલ સંચાલકો અને મિનિપ્લેક્સ માલિકોને કાનૂની રીતે કામ કરવાની સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા મળશે. આ સાથે સલામતી, ફાયર NOC અને બાંધકામ મંજૂરી જેવી બાબતો વધુ સુવ્યવસ્થિત બનશે. જો કે, નીતિ અમલમાં આવે ત્યારે સ્થાનિક સત્તાઓ દ્વારા તેની અસરકારક અમલવારી અને દેખરેખ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ભૂતકાળમાં ગેરકાયદેસર PG અને બિલ્ડિંગ મુદ્દે થયેલી કાર્યવાહી દર્શાવે છે કે નિયમો હોવા છતાં અમલમાં ખામી રહેતી હોય છે.
આ નવા નિયમો સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી બાદ અમલમાં આવે તેવી સંભાવના છે. સરકારનો ઉદ્દેશ શહેરી વિકાસને ગતિ આપવાનો અને વધતી વસતિ તથા જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને સુવિધાઓને સરળ બનાવવાનો છે. આ ફેરફારોનો સીધો ફાયદો વિદ્યાર્થીઓ, માતાપિતા, નાના ઉદ્યોગકારો અને રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રને મળશે. સાથે જ, શહેરોમાં ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ લાવવા અને વ્યવસ્થિત વિકાસ માટે પણ આ પગલું મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
