- માલદીવે 28 ટાપુઓનું સંચાલન ભારતને સોંપવાનો નિર્ણય
- 28 ટાપુઓ પર પાણી પુરવઠા અને ગટર સંબંધિત પ્રોજેક્ટ પર કામ
- માલદીવમાં લગભગ 1190 ટાપુઓ છે, જેમાંથી માત્ર 200 ટાપુઓ પર જ વસવાટ
માલદીવે 28 ટાપુઓનું સંચાલન ભારતને સોંપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. હવે આ 28 ટાપુઓ પર પાણી પુરવઠા અને ગટર સંબંધિત પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવાની અને તેની જાળવણી કરવાની જવાબદારી ભારત સરકારની રહેશે. માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ મુઈઝુએ પોતે આની જાહેરાત કરી છે. તેણે સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટ કરી હતી. તેમણે લખ્યું છે કે, માલદીવના 28 ટાપુઓમાં પાણી અને ગટર સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સ સત્તાવાર રીતે સોંપવાના પ્રસંગે ડૉ. એસ. જયશંકરને મળીને આનંદ થયો. માલદીવને હંમેશા મદદ કરવા બદલ હું ભારત સરકાર અને ખાસ કરીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો આભાર માનું છું.
માલદીવમાં લગભગ 1190 ટાપુઓ છે, જેમાંથી માત્ર 200 ટાપુઓ પર જ વસવાટ છે. અહીં 150 ટાપુઓ છે જે પ્રવાસન માટે વિકસાવવામાં આવ્યા છે. હવે સ્થિતિ એવી બનવા જઈ રહી છે કે 200માંથી 28 ટાપુઓનું સંચાલન ભારતના હાથમાં આવી જશે. પીએમ મોદીની લક્ષદ્વીપની મુલાકાત અને માલદીવ અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ બાદ બંને દેશો વચ્ચેનો આ નવો કરાર ભારતના વિરોધીઓને ડંખ મારી શકે છે, પરંતુ એવા સમયે જ્યારે બાંગ્લાદેશમાં ભારત સમર્થિત સરકાર ઉથલાવી દેવામાં આવી છે, ત્યારે આ એક મહત્વપૂર્ણ બાબત છે. આ સંદર્ભમાં ભારતની કૂટનીતિ માટે એક સારા સમાચાર છે.
મુઈઝુએ શા માટે 28 ટાપુઓ સોંપ્યા?
જો કે, લોકોના મનમાં આ સવાલ ઉઠી શકે છે કે મુઈઝુએ માત્ર પાણી અને ગટરના ખાતર ભારતને 28 ટાપુઓનું સંચાલન કેમ સોંપ્યું? વાસ્તવમાં માલદીવમાં હોટલ અને રિસોર્ટ માટે કચરાના નિકાલ અંગે કડક નિયમો છે. હોટલ અને રિસોર્ટ માટે કચરો અલગ કરવો ફરજિયાત છે. ઘન કચરાને થિલાફુશી ટાપુ પર મોકલવામાં આવે છે, જ્યાં તેને ગંધવામાં આવે છે. હોટેલ્સ અને રિસોર્ટ્સે એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે તેમનો કચરો યોગ્ય રીતે પેક અને લેબલ થયેલ છે જેથી કરીને તેને થિલાફુશી સુધી સુરક્ષિત રીતે લઈ જઈ શકાય.
માલદીવમાં મુખ્ય ડમ્પિંગ ગ્રાઉન્ડ થિલાફુશી ટાપુ છે, જે ઘણીવાર ‘ગાર્બેજ આઇલેન્ડ’ તરીકે ઓળખાય છે. આ ટાપુ માલેથી લગભગ 7 કિલોમીટર દૂર છે. તે 1990 ના દાયકામાં લેન્ડફિલ તરીકે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ માલદીવના અન્ય ટાપુઓમાંથી કચરો એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને તેને થિલાફુશીમાં ફેંકવામાં આવે છે. ભારત માલદીવને કચરાના નિકાલ માટે ટેકનોલોજી અને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.
જયશંકરની મુલાકાત પર ચીનમાં ફફડાટ
ચીને વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરની માલદીવની ત્રણ દિવસીય મુલાકાત પર ચાંપતી નજર રાખી હતી. ચીનના સરકારી અખબાર ગ્લોબલ ટાઈમ્સે લખ્યું છે કે ચીનના નિષ્ણાતોએ કહ્યું છે કે ચીન માલદીવ સાથે ખાસ સંબંધો કે સહયોગ ઈચ્છતું નથી, જ્યારે ભારત આ ક્ષેત્રમાં તેના વર્ચસ્વ માટે ચીનને ખતરો તરીકે રજૂ કરે છે. જો કે, ચીનના સરકારી અખબારના એસ જયશંકરની મુલાકાત પર દેખરેખ દર્શાવે છે કે ચીન સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે પરંતુ તે ભારત અને માલદીવ વચ્ચેના સંબંધોને બગાડવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.
જોકે, કૂટનીતિના નિષ્ણાતોના મનમાં સવાલ એ છે કે ભારત કરતાં ચીનને પ્રાધાન્ય આપનાર મુઈઝુ ફરી ભારત તરફ કેમ નજર કરી રહ્યું છે. વાસ્તવમાં રાષ્ટ્રપતિ મુઈઝુને ચીન પાસેથી જેટલી મદદ મળી રહી છે તેટલી મદદ મળી રહી નથી, તેથી તેઓ ફરી ભારત તરફ જોઈ રહ્યા છે.
ચીન કેવી રીતે ઘેરાશે?
જ્યારે મુઈઝુ માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા ત્યારે તેઓ ભારત વિરોધી દેશોના પ્રવાસે ગયા હતા. તુર્કી અને ચીન પણ તેમાં હતા. ચીનની મુલાકાત દરમિયાન મુઈઝુએ તેના 36 ટાપુઓ ચીનને સોંપવાની જાહેરાત કરી હતી. ત્યારે ચીને 1200 કરોડ રૂપિયાના રોકાણની વાત કરી હતી. જ્યારે ચીન અને માલદીવ વચ્ચે આ ડીલ થઈ ત્યારે ભારતને ચિંતા થવા લાગી.
ભારતને લાગે છે કે જો આ ટાપુઓ પર ચીનનો કોઈ પ્રભાવ હશે તો તેની સુરક્ષા એક મોટો પડકાર હશે. ભારતે કૂટનીતિ દ્વારા આનો ઉકેલ શોધવાનું શરૂ કર્યું. માલદીવમાં વિદેશ મંત્રી જયશંકરનું આગમન તેનો એક ભાગ હતો. ભારત માલદીવને સમયાંતરે કહેતું રહ્યું કે અમે તમને છોડી દઈશું તો તમે ડૂબી જશો. આ ભારતની જીત છે કે ચીનને જે 36 ટાપુઓ 1200 કરોડ રૂપિયામાં મળ્યા હતા તેમાંથી ભારતને 28 ટાપુ 923 કરોડ રૂપિયામાં મળી રહ્યા છે.
માલદીવ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારતનું મુખ્ય ભાગીદાર છે. આ ભારતની નેબર ફર્સ્ટ પોલિસીના કેન્દ્રમાં છે. માલદીવ ભારતના સૌથી મોટા વેપારી ભાગીદારોમાંનું એક છે. માલદીવમાં પ્રવાસન માત્ર ભારત પર નિર્ભર છે.
