દસ્તાવેજોની નોંધણી માટે હવે સાક્ષીઓએ સબરજીસ્ટ્રાર કચેરીએ આવવુ નહી પડે

નવી સિસ્ટમથી વર્ષોથી ચાલી આવતી સાક્ષીઓની અનિવાર્યતાનો અંત

 ગુજરાત સરકાર દ્વારા ઇ-કેવાયસી વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકાઇ

ગુજરાત રાજ્ય સરકારે દસ્તાવેજ નોંધણીની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક, ઝડપી અને ભ્રષ્ટાચારમુક્ત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ ઓફ રજિસ્ટ્રેશન દ્વારા જારી કરાયેલા નવા પરિપત્ર મુજબ, હવે દસ્તાવેજ નોંધણી માટે ‘Consent-based Aadhaar Authentication Service’ એટલે કે આધાર આધારિત E-KYC વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. આ નવી સિસ્ટમથી સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં વર્ષોથી ચાલી આવતી સાક્ષીઓની અનિવાર્યતાનો અંત આવશે.

સરકારના આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં સક્રિય દલાલો અને ‘વ્યાવસાયિક સાક્ષીઓ’ પર રોક લગાવવાનું છે. ઘણીવાર દસ્તાવેજ નોંધણી વખતે ઓળખ આપવાના બહાને દલાલો બિનજરૂરી ભીડ કરતા હોય છે અને ભોળી જનતા પાસેથી નાણાં પડાવતા હોય છે. નવી સિસ્ટમથી સાક્ષીની હાજરી મરજિયાત થતા કચેરીઓમાં ભીડ ઘટશે અને પ્રક્રિયામાં માનવીય હસ્તક્ષેપ ઓછો થતા પારદર્શિતા વધશે.

નોંધનીય છે કે, અગાઉ તંત્રએ દસ્તાવેજ નોંધણી વખતે વકીલો અને બોન્ડ રાઈટરોની હાજરીને લઈને પણ કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. તે સમયે વકીલોએ વિરોધ કરતા જણાવ્યું હતું કે, પક્ષકારો કાયદાના જાણકાર ન હોવાથી વકીલોની હાજરી જરૂરી છે, અન્યથા છેતરપિંડીની શક્યતા રહે છે. જોકે, સરકારે ટેકનોલોજી પર વધુ ભરોસો મૂકીને આ વિરોધને ગણકાર્યો ન હતો.

જો કે, જો કોઈ કિસ્સામાં આધાર સર્વરની ખામીને કારણે E-KYC નિષ્ફળ જાય, તો પક્ષકારે ફરજિયાતપણે જૂની પદ્ધતિ મુજબ સાક્ષીઓ અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરાવી પડશે. ટૂંકમાં, ગુજરાત સરકારનું આ પગલું ‘ડિજિટલ ગુજરાત’ની દિશામાં એક મોટું પરિવર્તન સાબિત થશે.

 શું છે નવો નિયમ?

નવા પરિપત્ર અનુસાર, જો દસ્તાવેજ કરી આપનાર વ્યક્તિનું આધાર કાર્ડ દ્વારા કરવામાં આવતું E-KYC સફળ થાય, તો નોંધણી અધિનિયમ, 1908ની કલમ 34 મુજબ તેની ઓળખ સત્તાવાર રીતે પ્રસ્થાપિત થયેલી માનવામાં આવશે. આવી સ્થિતિમાં, જે તે વ્યક્તિની ઓળખ આપવા માટે કોઈ ત્રાહિત સાક્ષી (ઓળખ આપનાર વ્યક્તિ) ને કચેરીમાં હાજર રાખવાની જરૂર રહેશે નહીં. નોંધનીય છે કે, અત્યાર સુધી દસ્તાવેજ કરતી વખતે સાક્ષી તરીકે જે તે વ્યક્તિના ઓળખપત્રો, તેની વિડિયોગ્રાફી અને ચેકલિસ્ટના પ્રશ્નો પૂછવાની લાંબી પ્રક્રિયા થતી હતી, જેમાંથી હવે મુક્તિ મળશે.

 નવી સિસ્ટમના ફાયદા અને સંભવિત અસરો:

• નાગરિકોને ફાયદો: દસ્તાવેજ નોંધણી ઝડપી અને સરળ બનશે. ઓળખ આપનાર સાક્ષી શોધવાની કે તેને કચેરીએ લાવવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મળશે.
• સરકારને ફાયદો: ટેકનોલોજી આધારિત ઓળખ હોવાથી બોગસ દસ્તાવેજ કે ઓળખ ચોરીના કિસ્સાઓ (Fraud) અટકશે.
• કાનૂની વિવાદોમાં ઘટાડો: બાયોમેટ્રિક અને આધાર ડેટાના ઉપયોગથી ભવિષ્યમાં થતા કાનૂની લિટિગેશનનું પ્રમાણ ઘટશે.