- 2023-24માં ભારતનું કુવૈતને એક્સપોર્ટ 210.32 અબજ ડોલર
- ભારતનું કુવૈતથી ઈમ્પોર્ટ 837.59 અબજ ડોલર રહ્યું છે
- કુવૈતમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય ડોક્ટર અને નર્સ કામ કરે છે
કુવૈતની એક બિલ્ડિંગમાં આગ લાગવાની દુર્ઘટનાએ લોકોને ચિંતામાં મૂકી દીધા છે. આ ઘટનામાં મરનારા લોકોમાં 49માંથી 40 ભારતીયો છે. આ સંખ્યા હજુ વધી શકે છે. ભારત સરકારે પણ આ ઘટના બાદ દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે અને મદદની જાહેરાત કરી છે. તો આ સમયે જાણવું જરૂરી છે કે કેટલા ભારતીયો કુવૈત જાય છે અને ત્યાંની ઈકોનોમીમાં કેવી રીતે યોગદાન આપે છે.
10 લાખ ભારતીયો વસે છે કુવૈતમાં
ઉલ્લેખનીય છે કે લગભગ 10 લાખ લોકો કુવૈતમાં વસે છે. અહીંની હોસ્પિટલથી લઈને તેલના કુવા અને ફેક્ટરીમાં કામ કરનારા લોકો ભારતીય છે. તમે કુવૈતની વર્કફોર્સના ટોટલને જોશો તો તેમાં સૌથી મોટો વિદેશીઓનો નંબર ભારતીયોનો છે.
ભારતીય ડોક્ટર અને નર્સના ભરોસે છે કુવૈત
કુવૈતમાં સૌથી વધારે સંખ્યામાં ભારતીય કાર્યકરો છે. તે હેલ્થ સેક્ટરમાં છે. ભારતના દૂતાવાસના દસ્તાવેજને આધારે કુવૈતમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય ડોક્ટર અને નર્સ કામ કરે છે. આ સંખ્યા એટલી મોટી છે કે જો ભારતીય ડોક્ટર્સ કે નર્સ કુવૈતની બહાર જાય તો ત્યાંની સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થા ડગમગી શકે છે. ભારત અને કુવૈતે એપ્રિલ 2012માં મેડિકલ કો ઓપરેશનને માટે એક એમઓયૂ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ માટે એક જોઈન્ટ કમિટિ વર્કિંગ ગ્રૂપ ઓન મેડિકલ કો-ઓપરેશન બન્યું જેની અત્યાર સુધી અનેક બેઠક થઈ શકે છે.
ઈન્ડસ્ટ્રીથી લઈને સિવિલ એવિએશન સુધી
કુવૈતના તેલના કુવામાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો કામ કરે છે, તો અહીંના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઈન્ડસ્ટ્રીમાં પણ ભારતીય લેબર કામ કરે છે. આ સિવાય ભારત અને કુવૈતે બંને દેશના યાત્રીઓ, ખાસ કરીને ભારતીયોને અહીં જવામાં સરળતા રહે તેને માટે સિવિલ એવિએશન એરેન્જમેન્ટ કરાઈ છે. તેમાં બંને દેશની તરફથી ઉડાન ભરી રહેલા વિમાન 12000 સીટની પ્રાથમિકતાના આધારે ભારતીયો અને કુવૈતીઓને માટે બુક કરાય છે. ભારતના 9 શહેરોથી કુવૈતની 2 એરલાઈન્સ કુવૈત એરલાઈન્સ અને જજીરા ઉડાન ભરે છે જ્યારે ભારતની એરઈન્ડિયા, એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસ અને ઈન્ડિગો કુવૈત સીટી માટે સીધી ઉડાન સેવા ચલાવે છે. ભારતના દિલ્હી,મુંબઈ, અમદાવાદ, ચેન્નઈ, ગોવા, કોચ્ચિ, હૈદરાબાદ અને બેંગલુરુ જેવા શહેરોથી સીધી ઉડાન ભરે છે.
ભારતની ઈકોનોમીની મોટી મદદ
જ્યાં કુવૈતની ઈકોનોમીને આગળ વધારવામાં ભારતીયો પોતાનું યોગદાન આપે છે ત્યાં ભારતની ઈકોનોમીના ગ્રોથમાં કુવૈત કામ આવે છે. કુવૈતમાં કામ કરનારા ભારતીય રેમિટેંસના રૂપમાં ભરપૂર રૂપિયા ભારત મોકલે છે. કુવૈતથી ભારત જતા રૂપિયા 2.1 અરબ કુવૈતી દિનાર એટલે કે લગભગ 6.3 અબજ ડોલરના લેવલને પાર કરી ચૂક્યું છે.
ભારતના વિદેશ વેપારનો મોટો હિસ્સો કુવૈતથી આવે છે
ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતના વિદેશ વેપારનો મોટો હિસ્સો કુવૈતથી થતા વેપારથી આવે છે. 2023-24માં ભારતના કુવૈતને એક્સપોર્ટ 210.32 અબજ ડોલર રહ્યું છે. જ્યારે કાચા તેલના આયાતના કારણે ભારતના કુવૈતથી ઈમ્પોર્ટ 837.59 અબજ ડોલર રહ્યું છે કેમકે તેમાંથી લગભગ 620 અબજ ડોલરનો ભારતને ફક્ત કાચા તેલ કે અન્ય ઉત્પાદ આયાત કરાય છે. ભારત મુખ્ય રીતે કુવૈતને હવાઈ જહાજ અને તેનાથી જોડાયેલા પાર્ટ્સ, સ્પેસક્રાફ્ટ, અનાજ, વાહન, રેલવે, સોના-ચાંદી અને ઘરેણઆ અને ચા કોફી મસાલાની નિકાસ કરે છે.
